Ασφάλεια καλωδίων: Η Επιτροπή δημοσιεύει έκθεση-ορόσημο και χρηματοδότηση για τους καλωδιακούς κόμβους

Η προστασία των καλωδιακών υποδομών συμβάλλει στην αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και στη βελτίωση της ασφάλειας και της άμυνας της Ένωσης.

Η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση που περιλαμβάνει χαρτογράφηση, εκτίμηση κινδύνου και προσομοίωση ακραίων καταστάσεων των υποδομών υποβρύχιων καλωδίων της ΕΕ. Η παρούσα έκθεση εκπονήθηκε και συμφωνήθηκε με τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων που συστάθηκε βάσει της σύστασης (ΕΕ) 2024/779 της Επιτροπής σχετικά με ασφαλείς και ανθεκτικές υποδομές υποβρύχιων καλωδίων.

Η Επιτροπή ανακοινώνει επίσης νέες ευκαιρίες χρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη» για τη δημιουργία περιφερειακών κόμβων καλωδίων και την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων όσον αφορά την ανθεκτικότητα των υποδομών υποθαλάσσιων καλωδίων. 

Πρώτη έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα καλώδια: Χαρτογράφηση, εκτίμηση κινδύνου και προσομοίωση ακραίων καταστάσεων

Η πρώτη έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα καλώδια, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής, των κρατών μελών και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Κυβερνοασφάλεια (ENISA), υλοποίησε διάφορες δράσεις στο πλαίσιο του πυλώνα πρόληψης του σχεδίου δράσης για τα καλώδια: 

• χαρτογράφηση των υφιστάμενων και προγραμματισμένων υποδομών υποβρύχιων καλωδίων δεδομένων που συνδέουν εδάφη της ΕΕ μεταξύ τους και με άλλα μέρη του κόσμου
• συντονισμένη εκτίμηση κινδύνου στην οποία προσδιορίζονται επτά βασικά σενάρια κινδύνου που βασίζονται σε διαφορετικές απειλές, τρωτά σημεία και εξαρτήσεις
• καθοδήγηση για την άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων σε αυτά τα σενάρια κινδύνου

Η έκθεση παρέχει επίσης μια ολοκληρωμένη επισκόπηση της πολιτικής και της αγοράς για τις υποδομές υποβρύχιων καλωδίων δεδομένων της ΕΕ.

Χρηματοδότηση δράσεων καλωδιακής ασφάλειας

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ικανοτήτων Κυβερνοασφάλειας —ο κεντρικός κόμβος της ΕΕ για τη διαχείριση κονδυλίων κυβερνοασφάλειας— δημοσιεύει πρόσκληση υποβολής προτάσεων ύψους 10 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία περιφερειακών κόμβων καλωδίων, οι οποίοι χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη». Πρόκειται για την πρώτη από τις διάφορες επικείμενες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για τα επόμενα τρία έτη που αφορούν κόμβους, συνολικής αξίας 21 εκατ. ευρώ. Η ΕΕ θα συγχρηματοδοτήσει έως και το 70 % του κόστους για τη δημιουργία αυτών των κόμβων.

Οι περιφερειακοί κόμβοι καλωδίων θα στηρίξουν την παρακολούθηση και τον εντοπισμό απειλών για τα υποβρύχια καλώδια συγκεντρώνοντας τα σχετικά δεδομένα και πληροφορίες, θα αναπτύξουν ανάλυση απειλών βάσει ΤΝ για τον καθορισμό μιας εικόνας κατάστασης σε σχεδόν πραγματικό χρόνο και θα επιτρέψουν την ταχύτερη αντίδραση σε περίπτωση συμβάντων. Στόχος είναι η χρηματοδότηση ενός κόμβου ανά θαλάσσια λεκάνη. Η Επιτροπή συνεργάζεται με όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη σχετικά με τους κόμβους, με ιδιαίτερη έμφαση στην περιοχή της σκανδιναβικής Βαλτικής, η οποία θα αποτελέσει πεδίο δοκιμών για τις εν λόγω υποδομές.

Επιπλέον, το Κέντρο δρομολογεί πρόσκληση υποβολής προτάσεων ύψους 10 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της ετοιμότητας και της προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων όσον αφορά την ανθεκτικότητα των υποδομών ζωτικής σημασίας, στο πλαίσιο της πράξης για την αλληλεγγύη στον κυβερνοχώρο.

Για να στηρίξει τον καίριο ρόλο που διαδραματίζουν τα υποβρύχια καλώδια στη διασφάλιση και τη διατήρηση αξιόπιστης ψηφιακής συνδεσιμότητας, η Επιτροπή έχει ήδη πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις μέσω πρωτοβουλιών όπως η CEF Digital. Συνολικά 51 έργα Digital Global Gateways έχουν χρηματοδοτηθεί στο πλαίσιο προσκλήσεων υποβολής προτάσεων του ΜΣΕ για τον ψηφιακό τομέα, ύψους 420 εκατ. ευρώ, ενώ σύντομα θα ανακοινωθεί ένα νέο κύμα έργων.

Επόμενα βήματα

Η ομάδα εμπειρογνωμόνων επεξεργάζεται την επόμενη έκθεση, η οποία αναμένεται έως το τέλος του 2025, για τη δημιουργία εργαλειοθήκης για την ασφάλεια των καλωδίων με μέτρα μετριασμού, ως απάντηση στα αποτελέσματα της εκτίμησης κινδύνου της ΕΕ· και έναν κατάλογο προτεραιότητας των έργων καλωδιακής τηλεόρασης ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (CPEI), στον οποίο θα δοθεί προτεραιότητα για μελλοντική δημόσια στήριξη, όπως στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF) και άλλων προγραμμάτων.

Τα κράτη μέλη έχουν προθεσμία έως τις 31/03/2026 για να ανταποκριθούν στην πρόσκληση, να δημιουργήσουν κοινοπραξία σε κάθε θαλάσσια λεκάνη και να υποβάλουν πρόταση έργου.

Ιστορικό

Τον Φεβρουάριο του 2024 η Επιτροπή εξέδωσε τη σύστασή της (ΕΕ) 2024/779 σχετικά με ασφαλείς και ανθεκτικές υποδομές υποβρύχιων καλωδίων, η οποία προβλέπει ομάδα εμπειρογνωμόνων για τις υποδομές υποβρύχιων καλωδίων, υπό την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αποτελούμενη από εκπροσώπους των αρχών των κρατών μελών, καθώς και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Κυβερνοασφάλεια (ENISA). 

Τον Φεβρουάριο του 2025, η Επιτροπή και ο ύπατος εκπρόσωπος εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση σχετικά με σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων, με δέσμη μέτρων για τη διασφάλιση κρίσιμων υποδομών υποβρύχιων καλωδίων, η οποία περιλαμβάνει ολόκληρο τον κύκλο ανθεκτικότητας: πρόληψη, ανίχνευση, απόκριση και αποκατάσταση, και αποτροπή.

Ο κ. Torsten Schack Pedersen, υπουργός Ανθεκτικότητας και Ετοιμότητας της Δανίας, δήλωσε:

«Οι υποδομές υποβρύχιων καλωδίων της ΕΕ αποτελούν βασική ραχοκοκαλιά της συνδεσιμότητας, της οικονομίας και της ασφάλειας του εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παρούσα έκθεση αποτελεί σημαντικό βήμα προς την περαιτέρω ενίσχυση αυτής της κρίσιμης υποδομής. Η Δανία θα συνεχίσει να δίνει προτεραιότητα στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι ζωτικής σημασίας τα κράτη μέλη και η Επιτροπή να συνεχίσουν τη συνεργασία στο θέμα αυτό.»