Skip to main content
Shaping Europe’s digital future

Η νομοθεσία της ΕΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Η νομοθεσία της ΕΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας αποτελείται από 13 οδηγίες και 2 κανονισμούς, οι οποίοι εναρμονίζουν τα ουσιώδη δικαιώματα των δημιουργών, των ερμηνευτών ή εκτελεστών καλλιτεχνών, των παραγωγών και των ραδιοτηλεοπτικών φορέων.

    Ψηφιακό σύμβολο πνευματικών δικαιωμάτων που περιβάλλεται από άλλα εικονίδια, όπως κλίμακες δικαιοσύνης, σφυρί, ασπίδα προστασίας της ιδιωτικής ζωής και ροζέτα

© iStock by Getty Images -1206970822 Melpomenem

Με τον καθορισμό εναρμονισμένων προτύπων, η νομοθεσία της ΕΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας μειώνει τις εθνικές διαφορές και εγγυάται το επίπεδο προστασίας που απαιτείται για την προώθηση της δημιουργικότητας και των επενδύσεων στη δημιουργικότητα. Τα εναρμονισμένα πρότυπα προωθούν την πολιτιστική πολυμορφία και εξασφαλίζουν καλύτερη πρόσβαση των καταναλωτών και των επιχειρήσεων σε ψηφιακό περιεχόμενο και υπηρεσίες σε ολόκληρη την Ευρώπη. 

Το κεκτημένο της ΕΕ

Το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα συγγενικά δικαιώματα (κεκτημένο) αποτελείται από:

  • Οδηγία για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας («οδηγία InfoSoc»), 22 Μαΐου 2001
  • Οδηγία σχετικά με το δικαίωμα εκμίσθωσης, το δικαίωμα δανεισμού και ορισμένα δικαιώματα συγγενικά προς την πνευματική ιδιοκτησία στον τομέα της διανοητικής ιδιοκτησίας («οδηγία για την εκμίσθωση καιτον δανεισμό»), 12 Δεκεμβρίου 2006
  • Οδηγία σχετικά με το δικαίωμα παρακολούθησης υπέρ του δημιουργού πρωτότυπου έργου τέχνης («οδηγία για το δικαίωμα παρακολούθησης»), 27 Σεπτεμβρίου 2001
  • Οδηγία για το συντονισμό ορισμένων κανόνων σχετικά με το δικαίωμα του δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα που εφαρμόζονται στις δορυφορικές ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις και την καλωδιακή αναμετάδοση («οδηγία για τη δορυφορική και καλωδιακή μετάδοση»), 27 Σεπτεμβρίου 1993
  • Οδηγία για τη νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών («οδηγία γιατο λογισμικό»), 23 Απριλίου 2009
  • Οδηγία σχετικά με την επιβολή του δικαιώματος διανοητικής ιδιοκτησίας («ΟΕΔΔΙ»), 29 Απριλίου 2004
  • Οδηγία για τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων («οδηγία γιατις βάσεις δεδομένων»), 11 Μαρτίου 1996
  • Οδηγία για τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και ορισμένων συγγενικών δικαιωμάτων που τροποποιεί την προηγούμενη οδηγία του 2006 οδηγία για τους όρους»), 27 Σεπτεμβρίου 2011
  • Οδηγία σχετικά με ορισμένες επιτρεπόμενες χρήσεις ορφανών έργων («οδηγία για τα ορφανά έργα»), 25 Οκτωβρίου 2012
  • Οδηγία για τη συλλογική διαχείριση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων και για τη χορήγηση διακρατικών αδειών εκμετάλλευσης δικαιωμάτων επί μουσικών έργων για επιγραμμική χρήση στην εσωτερική αγορά («οδηγία CRM»), 26 Φεβρουαρίου 2014
  • Οδηγία σχετικά με ορισμένες επιτρεπόμενες χρήσεις ορισμένων έργων και άλλων προστατευόμενων αντικειμένων προστασίας δυνάμει δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων προς όφελος των τυφλών, των αμβλυώπων ή των ατόμων με άλλα προβλήματα ανάγνωσης εντύπων (οδηγία για την εφαρμογή της Συνθήκης του Μαρακές στην ΕΕ), 13 Σεπτεμβρίου 2017
  • Κανονισμός για τη διασυνοριακή ανταλλαγή μεταξύ της Ένωσης και τρίτων χωρών αντιγράφων σε προσβάσιμο μορφότυπο ορισμένων έργων και άλλων αντικειμένων προστασίας από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικά δικαιώματα προς όφελος των τυφλών, των αμβλυώπων ή των ατόμων με άλλα προβλήματα ανάγνωσης εντύπων (κανονισμός για την εφαρμογή της Συνθήκης του Μαρακές στην ΕΕ), 13 Σεπτεμβρίου 2017
  • Κανονισμός για τη διασυνοριακή φορητότητα των υπηρεσιών επιγραμμικού περιεχομένου στην εσωτερική αγορά («κανονισμός για τη φορητότητα»), 14 Ιουνίου 2017
  • Οδηγία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα συγγενικά δικαιώματα στην ψηφιακή ενιαία αγορά («οδηγία για τηνψηφιακή ενιαία αγορά»), 17 Απριλίου 2019
  • Οδηγία σχετικά με την άσκηση του δικαιώματος του δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων που εφαρμόζονται σε ορισμένες επιγραμμικές μεταδόσεις ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών και αναμεταδόσεις τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών προγραμμάτων («Δορυφορική και καλωδιακή II»), 17 Απριλίου 2019

Τρία πρόσθετα μέσα (οδηγία 87/54/ΕΚ, απόφαση 94/824/ΕΚ του Συμβουλίου και απόφαση 96/644/ΕΚ τουΣυμβουλίου) εναρμονίζουν τη νομική προστασία των τοπογραφιών προϊόντων ημιαγωγών. Επιπλέον, η οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο και η οδηγία για την πρόσβαση υπό όρους περιέχουν επίσης διατάξεις σχετικές με την άσκηση και την επιβολή του δικαιώματος του δημιουργού.

Ο γενικός στόχος των προσπαθειών εναρμόνισης της ΕΕ είναι να δοθεί η δυνατότητα σε αγαθά που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (π.χ. βιβλία, μουσική, ταινίες, λογισμικό κ.λπ.) και υπηρεσίες (π.χ. υπηρεσίες που παρέχουν πρόσβαση σε αυτά τα αγαθά) να κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της εσωτερικής αγοράς.

Το ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ

Πολλές από τις οδηγίες της ΕΕ αντικατοπτρίζουν τις υποχρεώσεις των κρατών μελών στο πλαίσιο της σύμβασης της Βέρνης και της σύμβασης της Ρώμης, καθώς και τις υποχρεώσεις της ΕΕ και των κρατών μελών της στο πλαίσιο της συμφωνίας «TRIPs» του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και των δύο συνθηκών του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας (ΠΟΔΙ) του 1996 (Συνθήκη του ΠΟΔΙ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και Συνθήκη του ΠΟΔΙ για τις εκτελέσεις και τα φωνογραφήματα).

Τα τελευταία χρόνια η ΕΕ έχει υπογράψει δύο άλλες Συνθήκες του ΠΟΔΙ: η Συνθήκη του Πεκίνου για την προστασία των οπτικοακουστικών έργων και η Συνθήκη του Μαρακές για τη διευκόλυνση της πρόσβασης τυφλών, αμβλυώπων ή ατόμων με άλλα προβλήματα ανάγνωσης εντύπων σε δημοσιευμένα έργα.

Επιπλέον, οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει με μεγάλο αριθμό τρίτων χωρών, αντικατοπτρίζουν πολλές διατάξεις του δικαίου της ΕΕ.

Εφαρμογή του πλαισίου της ΕΕ

Η Επιτροπή παρακολουθεί την έγκαιρη και ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και, κατά τα τελευταία έτη, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έχει αναπτύξει ένα ουσιαστικό σύνολο νομολογίας για την ερμηνεία των διατάξεων των οδηγιών.

Αυτό συνέβαλε σημαντικά στη συνεπή εφαρμογή των κανόνων περί πνευματικής ιδιοκτησίας σε ολόκληρη την ΕΕ.

Τελευταια ΝΕΑ

CALL FOR PROPOSALS |
Αποθετήριο έργων δημόσιας χρήσης και ανοικτών αδειοδοτημένων έργων της ΕΕ

Πρόκειται για πρόσκληση υποβολής προτάσεων για επιχορήγηση δράσης της ΕΕ στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, με προϋπολογισμό 700k EUR. Σκοπός του παρόντος δοκιμαστικού σχεδίου είναι η αξιολόγηση της σκοπιμότητας και των πιθανών οφελών από τη δημιουργία ενωσιακού αποθετηρίου έργων δημόσιου κτήματος και ανοικτών αδειοδοτημένων έργων και η ανάπτυξη ενός πρωτοτύπου.

PRESS RELEASE |
Η Επιτροπή χαιρετίζει την πολιτική συμφωνία σχετικά με την ευρωπαϊκή πράξη για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης

Η Επιτροπή χαιρετίζει την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ευρωπαϊκή πράξη για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, την οποία πρότεινε η Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2022.

PRESS RELEASE |
Η Επιτροπή συνιστά δράσεις για την καταπολέμηση της διαδικτυακής πειρατείας αθλητικών και άλλων ζωντανών εκδηλώσεων

Η Επιτροπή εξέδωσε σήμερα σύσταση σχετικά με τον τρόπο καταπολέμησης της διαδικτυακής πειρατείας αθλητικών και άλλων ζωντανών εκδηλώσεων εμπορικής κλίμακας, όπως συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις.

REPORT / STUDY |
Μελέτη σχετικά με τη διεθνή διάσταση του ενιαίου δικαιώματος εύλογης αμοιβής για τους ερμηνευτές ή εκτελεστές καλλιτέχνες και τους παραγωγούς φωνογραφημάτων και τον αντίκτυπό του στον ευρωπαϊκό δημιουργικό τομέα

Η Επιτροπή δημοσίευσε νέα μελέτη σχετικά με την αμοιβή των ερμηνευτών μουσικής και των παραγωγών από τρίτες χώρες όταν τα αρχεία τους παίζονται στην ΕΕ.

Σχετικό περιεχόμενο

Ευρύτερο πλαίσιο

ΔΙΕΥΘΥΝ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσαρμόζει τους κανόνες της ΕΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε νέες καταναλωτικές συμπεριφορές σε μια Ευρώπη που εκτιμά την πολιτιστική πολυμορφία της.

Βλ. επίσης

Διάλογος με τα ενδιαφερόμενα μέρη για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Η Επιτροπή διοργάνωσε διάλογο με τα ενδιαφερόμενα μέρη για να συζητήσει τις βέλτιστες πρακτικές για τη συνεργασία μεταξύ επιγραμμικών πλατφορμών ανταλλαγής περιεχομένου και κατόχων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Προστασία των βάσεων δεδομένων

Οι βάσεις δεδομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση προστατεύονται από το δίκαιο της ΕΕ. Η οδηγία για τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων εκδόθηκε το 1996 και αξιολογήθηκε το 2018.