Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων - EDMO

Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων (EDMO) λειτουργεί ως κόμβος για μια διασυνοριακή και πολυεπιστημονική κοινότητα ανεξάρτητων ελεγκτών γεγονότων, ακαδημαϊκών ερευνητών και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών που συνεργάζονται μεταξύ τους. Τους ενθαρρύνει να συνδέονται ενεργά με οργανισμούς μέσων ενημέρωσης, εμπειρογνώμονες σε θέματα γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και να παρέχουν στήριξη στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Αυτό συμβάλλει στον συντονισμό των δράσεων για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.

Οι δραστηριότητες του EDMO βασίζονται σε 5 σκέλη:

1. Χαρτογράφηση των οργανισμών ελέγχου γεγονότων στην Ευρώπη και υποστήριξή τους με την προώθηση κοινών και διασυνοριακών δραστηριοτήτων και ειδικών ενοτήτων κατάρτισης.
2. Χαρτογράφηση, υποστήριξη και συντονισμός των ερευνητικών δραστηριοτήτων σχετικά με την παραπληροφόρηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας και τακτικής επικαιροποίησης ενός παγκόσμιου αποθετηρίου επιστημονικών άρθρων σχετικά με την παραπληροφόρηση που έχουν αξιολογηθεί από ομοτίμους.
3. Δημιουργία δημόσιας πύλης που θα παρέχει στους επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης, στους εκπαιδευτικούς και στους πολίτες πληροφορίες και υλικό με στόχο την αύξηση της ευαισθητοποίησης, την οικοδόμηση ανθεκτικότητας στην παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο και τη στήριξη εκστρατειών γραμματισμού στα μέσα ενημέρωσης.
4. Σχεδιασμός πλαισίου για τη διασφάλιση ασφαλούς και προστατευμένης από την ιδιωτικότητα πρόσβασης στα δεδομένα των πλατφορμών για πανεπιστημιακούς ερευνητές που εργάζονται για την καλύτερη κατανόηση της παραπληροφόρησης.
5. Στήριξη των δημόσιων αρχών στην παρακολούθηση των πολιτικών που εφαρμόζουν οι διαδικτυακές πλατφόρμες για τον περιορισμό της διάδοσης και του αντικτύπου της παραπληροφόρησης.

Το EDMO δημιούργησε τα κύρια χαρακτηριστικά του σε 2 φάσεις. Η πρώτη φάση επικεντρώθηκε στην ανάπτυξη υποδομής βασικών υπηρεσιών και θα καθορίσει τους κανόνες διακυβέρνησης του Παρατηρητηρίου. Ο δεύτερος δημιούργησε εθνικούς και διακρατικούς ερευνητικούς κόμβους ψηφιακών μέσων του EDMO σε ολόκληρη την ΕΕ. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερες λεπτομέρειες στον ιστότοπο του EDMO.

Διακυβέρνηση

Το EDMO διοικείται από μια κοινοπραξία με επικεφαλής το Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο στη Φλωρεντία της Ιταλίας. Η κοινοπραξία περιλαμβάνει το Τεχνολογικό Κέντρο Αθηνών από την Ελλάδα, το Πανεπιστήμιο Aahrus από τη Δανία και τον οργανισμό ελέγχου γεγονότων Pagella Politica από την Ιταλία.

Το EDMO διαθέτει δομή διακυβέρνησης εντελώς ανεξάρτητη από τις δημόσιες αρχές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η δομή διακυβέρνησης αποτελείται από μια συμβουλευτική επιτροπή επιφορτισμένη με τον καθορισμό των κανόνων λειτουργίας και της στρατηγικής του Παρατηρητηρίου και μια εκτελεστική επιτροπή επιφορτισμένη με την εκτέλεση της σύμβασης σε διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή.

Ιστορικό

Η δημιουργία του Παρατηρητηρίου ήταν ένα από τα στοιχεία του λεπτομερούς σχεδίου δράσης της Επιτροπής κατά της παραπληροφόρησης, το οποίο δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2018. Το σχέδιο αποσκοπεί στην ενίσχυση των ικανοτήτων και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και της ΕΕ σε 4 βασικούς τομείς:

1. βελτίωση της ανίχνευσης
2. συντονισμός των αντιδράσεων
3. συνεργασία με διαδικτυακές πλατφόρμες και τη βιομηχανία
4. αύξηση της ευαισθητοποίησης και ενδυνάμωση των πολιτών για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο

Από το 2019, η Επιτροπή έχει διαθέσει χρηματοδότηση σε διάφορες φάσεις για τη στήριξη του EDMO και του δικτύου 15 κόμβων του, οι οποίοι εκτείνονται σε ολόκληρη την ΕΕ και πέραν αυτής.

Κεντρικό EDMO

• Η κεντρική πλατφόρμα του EDMO χρηματοδοτήθηκε αρχικά μέσω δημόσιων συμβάσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ), με 2,5 εκατ. ευρώ.
• Το 2022 η κεντρική χρηματοδότηση του EDMO αναχρηματοδοτήθηκε μέσω δημόσιων συμβάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη» (DEP) με 4 εκατ. ευρώ.
• Το EDMO central θα αναχρηματοδοτηθεί μέσω δημόσιων συμβάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη» (DIGITAL) για το 2025, με περίπου 2,5 εκατ. ευρώ.

Κόμβοι EDMO

• Η πρώτη δέσμη 8 εθνικών και περιφερειακών κόμβων χρηματοδοτήθηκε μέσω επιχορηγήσεων του ΜΣΕ ύψους 11 εκατ. ευρώ.
• Επιπλέον 6 κόμβοι χρηματοδοτήθηκαν μέσω επιχορηγήσεων DIGITAL, συνολικού ύψους 8 εκατ. ευρώ.
• Οι πρώτοι 8 κόμβοι αναχρηματοδοτήθηκαν περαιτέρω μέσω επιχορηγήσεων DIGITAL το 2023, λαμβάνοντας 10 εκατ. ευρώ.
• Οι άλλοι 6 υφιστάμενοι κόμβοι του EDMO, των οποίων οι τρέχουσες συμβάσεις χρηματοδότησης ισχύουν έως το 2025, θα συνεχίσουν το έργο τους. Οι κόμβοι αυτοί επιλέχθηκαν μέσω πρόσκλησης υποβολής προτάσεων και θα λάβουν χρηματοδότηση ύψους περίπου 8,8 εκατ. ευρώ μέσω επιχορηγήσεων DIGITAL.
• Επιπλέον, δημιουργήθηκε ο F.A.C.T (νέος κόμβος EDMO)για τη στήριξη της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, μεταξύ άλλων, στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης. Αυτό ανεβάζει τους συνολικούς κόμβους σε 15.