Ευρωπαϊκή στρατηγική για ένα καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά - BIK+

Όλο και περισσότερα παιδιά έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο σε όλο και μικρότερες ηλικίες και σε ένα ευρύ φάσμα συσκευών. Ξοδεύουν όλο και περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο —στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε διαδικτυακά παιχνίδια και σε εφαρμογές για φορητές συσκευές— συχνά χωρίς την επίβλεψη ενηλίκων.

Ενώ το Διαδίκτυο προσφέρει πολλές ευκαιρίες για μάθηση, επικοινωνία, δημιουργικότητα και ψυχαγωγία, ανοίγει επίσης ορισμένους κινδύνους για τους ευάλωτους χρήστες, όπως τα παιδιά. Οι ανήλικοι μπορούν να εκτεθούν σε επιβλαβές περιεχόμενο και συμπεριφορά στο διαδίκτυο, όπως ο κυβερνοεκφοβισμός, η σεξουαλική παρενόχληση, η πορνογραφία, η βία ή ο αυτοτραυματισμός. Απαιτούνται αποτελεσματικές απαντήσεις για την πρόληψη αρνητικών συνεπειών στη γνωστική, κοινωνική και συναισθηματική τους ανάπτυξη. Οι νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η αυξημένη συνδεσιμότητα και η επαυξημένη και εικονική πραγματικότητα, θα προκαλέσουν σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά συμμετέχουν και αλληλεπιδρούν στην κοινωνία.

Τι είναι η στρατηγική BIK+;

Η ευρωπαϊκή στρατηγική για ένα καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά (BIK+), που εγκρίθηκε στις 11 Μαΐου 2022, διασφαλίζει ότι τα παιδιά προστατεύονται, γίνονται σεβαστά και ενδυναμώνονται στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές ψηφιακές αρχές. Διατίθεται επίσης μια φιλική προς τα παιδιά έκδοση της στρατηγικής BIK+. Η στρατηγική βασίζεται στην πρώτη ευρωπαϊκή στρατηγική για ένα καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά (BIK).

Το BIK+ αντικατοπτρίζει τη συμβολή ενός ευρέος φάσματος απόψεων, κυρίως των παιδιών, τα οποία συμμετέχουν τακτικά στην εφαρμογή και την παρακολούθησή του. Το όραμά μας είναι να παρέχουμε κατάλληλες για την ηλικία ψηφιακές υπηρεσίες όπου κάθε παιδί στην Ευρώπη προστατεύεται, ενδυναμώνεται και γίνεται σεβαστό στο διαδίκτυο, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν μένει στο περιθώριο.

Το BIK+, μια εμβληματική πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας 2022, προτείνει δράσεις γύρω από 3 πυλώνες:

1. Ασφαλείς ψηφιακές εμπειρίες - προστασία των παιδιών από επιβλαβές και παράνομο διαδικτυακό περιεχόμενο, συμπεριφορά και κινδύνους. Στόχος είναι η βελτίωση της ευημερίας των νέων καταναλωτών στο διαδίκτυο μέσω ενός ασφαλούς, ηλικιακά κατάλληλου ψηφιακού περιβάλλοντος, το οποίο θα δημιουργηθεί κατά τρόπο που θα σέβεται το υπέρτατο συμφέρον των παιδιών.
2. ψηφιακή χειραφέτηση — παροχή της δυνατότητας σε όλα τα παιδιά (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση) να αποκτήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες και ικανότητες για να κάνουν σωστές επιλογές και να εκφραστούν με ασφάλεια και υπευθυνότητα στο διαδίκτυο.
3. ενεργός συμμετοχή - σεβασμός των παιδιών, δίνοντάς τους λόγο στο ψηφιακό περιβάλλον, με περισσότερες δραστηριότητες υπό την καθοδήγηση των παιδιών για την προώθηση καινοτόμων και δημιουργικών ασφαλών ψηφιακών εμπειριών.

Στο πλαίσιο του BIK+, η πύλη Better Internet for Kids παρέχει χιλιάδες πόρους και βέλτιστες πρακτικές σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες. Η πύλη συμπληρώνει το έργο του συγχρηματοδοτούμενου από την ΕΕ δικτύου κέντρων για ασφαλέστερη χρήση του διαδικτύου , το οποίο απευθύνεται σε παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς στα κράτη μέλη και πέραν αυτών.

Ενώ η συνεργασία και η στήριξη από τη βιομηχανία και τα κράτη μέλη είναι καίριας σημασίας για την υλοποίηση αυτών των σχεδίων, η συμμετοχή των νέων εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα. Το BIK+ στηρίζει την ενεργό συμμετοχή των παιδιών διοργανώνοντας ανά διετία αξιολόγηση της στρατηγικής BIK+ με πρωτοβουλία των παιδιών, αυξάνοντας τις δραστηριότητες μεταξύ ομοτίμων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και τη βιομηχανία για τη διαβούλευση με τους νέους χρήστες τους.

Η στρατηγική θα συνεχίσει να ενημερώνει και να παρακολουθεί την ανάπτυξη πολιτικής σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ανταλλάσσει εμπειρίες, εμπειρογνωσία και αξίες με διεθνείς οργανισμούς και εταίρους και να στηρίζει μια κοινή προσέγγιση όσον αφορά τα ψηφιακά δικαιώματα των παιδιών στην Ευρώπη και παγκοσμίως.

Η Επιτροπή έχει θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο και πλαίσιο πολιτικής για την προστασία και την ενδυνάμωση των παιδιών στο διαδίκτυο. Στο επίκεντρό της βρίσκονται η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες (με την επιβολή της και τις κατευθυντήριες γραμμές για την προστασία των ανηλίκων), η οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία ΥΟΑΜ). Επειδή από τεχνολογική άποψη και στη νομοθεσία της ΕΕ έχουν αλλάξει από το 2012, διατίθεται συλλογή της σχετικής νομοθεσίας.

Η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης σχέδιο στρατηγικής για την επαλήθευση της ηλικίας τον Ιούλιο του 2025 και εφαρμόζει πιλοτικά τη λύση σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τις πλατφόρμες και τους χρήστες.

Η Επιτροπή συγχρηματοδοτεί τα κέντρα για ασφαλέστερο διαδίκτυο στα κράτη μέλη (που συντονίζονται από την Insafe) και την πύλη «Καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά», η οποία αποτελεί ενιαίο σημείο εισόδου για τους πόρους και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κύριο καθήκον τους είναι η ευαισθητοποίηση και η προώθηση του ψηφιακού γραμματισμού μεταξύ των ανηλίκων, των γονέων και των εκπαιδευτικών. Καταπολεμούν επίσης το διαδικτυακό υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών μέσω του δικτύου ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών (INHOPE). 

Η ευαισθητοποίηση αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της ασφάλειας στο διαδίκτυο: κάθε χρόνο, η Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου, γιορτάζεται σε περίπου 170 χώρες, προσεγγίζοντας εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως μέσω εκδηλώσεων και διαφόρων δραστηριοτήτων.

Για να συμπληρώσει όλες αυτές τις πρωτοβουλίες, τον Φεβρουάριο του 2026 η Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο δράσης κατά του κυβερνοεκφοβισμού, ανταποκρινόμενη στον αυξανόμενο αριθμό υποθέσεων και στα αιτήματα για ανάληψη δράσης από τους πολίτες και τους νέους.

Επιπλέον, όπως ανακοινώθηκε στην κατάσταση της Ένωσης το 2025, η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν ζητεί συμβουλές εμπειρογνωμόνων σχετικά με πιθανούς ηλικιακούς περιορισμούς για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην Ευρώπη, υπό το πρίσμα των διαδικτυακών κινδύνων. Η Επιτροπή θα δρομολογήσει επίσης έρευνα σε επίπεδο ΕΕ για την έναρξη τεκμηριωμένης συζήτησης σχετικά με τον αντίκτυπο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και του υπερβολικού χρόνου προβολής στην ευημερία και την ψυχική υγεία των νέων.