Feidhmíocht na Cipire i dtreo chuspóirí agus spriocanna na Deacáide Digití
In 2023, rinne an Chipir dul chun cinn suntasach maidir le bonneagar nascachta gigighiotáin, go háirithe cumhdach Snáithín go hÁitreabh (FTTP). Mar sin féin, tá dúshláin thábhachtacha fós ann maidir le bunscileanna digiteacha agus ríomhshláinte ar a laghad. Le bliain anuas, tá dul chun cinn déanta ag an gCipir maidir leis an sciar de speisialtóirí TFC atá fostaithe.
Dhá phríomhláidreacht nó réimsí dul chun cinn
Bonneagar nascachta
Bhain an Chipir amach cheana féin an sprioc maidir le cumhdach 100 % ar limistéir a bhfuil daonra iontu in 2022. Bhí cumhdach Líonraí An-Ardacmhainneachta (VHCN) sa Chipir (77.1 %) beagán faoi bhun mheán an Aontais (78.8 %), ach léiríonn an meánfhás bliantúil le déanaí de 28.5 % luas an dul chun cinn beagnach ceithre huaire níos tapúla ná meán an Aontais de 7.4 %. Tá cumhdach líonraí fíor-ardacmhainneachta ar theaghlaigh a bhfuil cónaí orthu i limistéir inar tearc an daonra (55.7 %) beagán os cionn mheán an Aontais (556 %), rud a léiríonn freisin an fás tapa ó 2022 (35 %). Thairis sin, tá cumhdach snáithín go háitreabh (FTTP) sa tír ag 77.1 %, os cionn mheán an Aontais (64.0 %), rud a léiríonn dinimic dhearfach.
Speisialtóirí TFC
Is speisialtóirí TFC iad 5.4 % de dhaonra na Cipire atá fostaithe, os cionn mheán an Aontais (4.8 %). Is fás suntasach bliantúil 17.4% é sin, go mór os cionn mheánfhás bliantúil an Aontais de 4.3%.
Dhá phríomhlaigí nó réimsí le feabhsú
Bunscileanna digiteacha
In 2023, bhí bunleibhéal scileanna digiteacha ar a laghad ag níos lú ná leath de dhaonra na Cipire (49.5 %), atá faoi bhun mheán an Aontais de 55.6 %. Thairis sin, tá an bhearna dhigiteach fós ann ar fud na n-aoisghrúpaí: cé go bhfuil bunleibhéal scileanna digiteacha ar a laghad ag 71.8 % de dhaoine óga (16-24 bliana d’aois), níl bunleibhéal scileanna digiteacha ar a laghad ach ag 59.6 % san aoisghrúpa 25-54 agus ag 19.4 % san aoisghrúpa 55-74.
R-shláinte
In 2023, tháinig laghdú beag ar an gCipir i gcomparáid le 2022 (70.2). Is iad na príomhbhearnaí an neamhábaltacht fíordheimhniú a dhéanamh le scéim ríomh-shainaitheantais ar tugadh fógra ina leith agus an tseirbhís rochtana nach leanann treoirlínte maidir le hinrochtaineacht gréasáin. Mar sin féin, thug an Chipir fógra don Choimisiún faoi scéim ríomh-shainaitheantais in 2023.
Príomhtháscairí Feidhmíochta na Cipire
Treochlár straitéiseach na Cipire maidir leis an Deacáid Dhigiteach
Léirítear i dtreochlár na Cipire go bhfuil iarracht áirithe beartaithe ag an tír chun cuspóirí agus spriocanna na Deacáide Digití a bhaint amach. Leagtar síos ann spriocanna le haghaidh 12 as 14 eochairtháscaire feidhmíochta (KPInna) agus, sa chuid is mó de na cásanna, tá na spriocanna ailínithe le huaillmhianta 2030 an Aontais. Chun a claochlú digiteach a bhaint amach, tá sé beartaithe ag an gCipir buiséad iomlán a leithdháileadh (gan infheistíochtaí príobháideacha san áireamh) a mheastar a bheith cothrom le EUR 247 milliún (0.8 % OTI).
Cearta agus prionsabail dhigiteacha
Leis an Eorabharaiméadar Speisialta ‘Deich mBliana Digiteacha 2024’, tugtar léargas ar an dearcadh atá ann ar chearta digiteacha. Léiríonn sé nach gcreideann ach 43 % de na freagróirí sa Chipir go gcosnaíonn an tAontas a gcearta digiteacha go héifeachtach, laghdú 10 bpointe céatadáin i gcomparáid le 2023. Tá imní shuntasach ann, agus imní ar 54 % faoi shábháilteacht ar líne leanaí (+15 phointe céatadáin i gcomparáid le 2023), agus imní ar 47 % faoi rialú sonraí pearsanta (+12 phointe céatadáin). Leagtar béim sna torthaí sin ar an ngá atá le cearta digiteacha a threisiú ar an leibhéal náisiúnta. Mar sin féin, is mór ag 58 % díobh rochtain ar sheirbhísí poiblí ar líne agus saoirse comhthionóil agus comhlachais sa timpeallacht ar líne.
Moltaí a bhaineann go sonrach le tír faoi leith
Ní mór don Chipir feabhas a chur ar a feidhmíocht i dtreo spriocanna agus cuspóirí na Deacáide Digití, chun iomaíochas, athléimneacht agus ceannasacht a chothú, agus chun luachanna Eorpacha agus gníomhú ar son na haeráide a chur chun cinn.
Bonneagar nascachta
Luas rolladh amach líonraí fíor-ardacmhainneachta a choinneáil ar bun, agus aird ar leith á tabhairt ar na limistéir nach ndéantar freastal ceart orthu a bhaint amach. Measúnú rialta a dhéanamh ar éileamh an mhargaidh atá ag teacht chun cinn ar an speictream neamhshannta atá fágtha sa bhanda 26GHz.
Bunscileanna digiteacha
Machnamh a dhéanamh ar an straitéis a neartú chun bunscileanna digiteacha an daonra a fhorbairt, go háirithe trí oiliúint a chur ar dhaoine os cionn 55 bliana d’aois.
Seirbhísí poiblí a dhigitiú
Machnamh a dhéanamh ar bhearta spriocdhírithe, tar éis tuilleadh anailíse a dhéanamh ar mhodheolaíocht tagarmharcála an ríomhrialtais, chun a áirithiú go léireofar sna torthaí tagarmharcála stádas reatha sheirbhísí poiblí digiteacha na tíre.
Tuilleadh eolais faoi Thuarascáil 2024 maidir leis an Deacáid Dhigiteach
Féach leat an dul chun cinn atá déanta ag na Ballstáit uile agus sleachta as moltaí tírshonracha.