Tuarascáil ón bhFaireachlann 5G 2025

Tar éis don Choimisiún Eorpach an Páipéar Bán dar teideal "Conas máistreacht a fháil ar riachtanais bonneagair dhigitigh na hEorpa" a fhoilsiú, rinneadh roinnt forbairtí i mbeartas an Aontais. 

Rinne an Coimisiún comhairliúchán poiblí maidir le smaointe an Pháipéir Bháin, a tugadh chun críche an 30 Meitheamh 2024. Bhailigh an próiseas sin ionchur ó pháirtithe leasmhara éagsúla, lena n-áirítear ionadaithe tionscail, eagraíochtaí neamhrialtasacha, agus institiúidí acadúla, a raibh tionchar acu ar mhúnlú beart reachtach amach anseo. An 6 Nollaig 2024, d’fhormheas Comhairle an Aontais Eorpaigh conclúidí maidir leis an bPáipéar Bán, lena gcuirtear treoir pholaitiúil ar fáil do thionscnaimh a bheidh ann amach anseo maidir leis an mbonneagar digiteach. Leag an Chomhairle béim ar an ngá atá le nuálaíocht, infheistíocht agus líonraí slána chun iomaíochas na hEorpa a neartú. 

Go luath in 2025, d’fhógair an Coimisiún pleananna chun an Gníomh um Líonraí Digiteacha (DNA) a mholadh faoi dheireadh na bliana. Is é is aidhm do DNA creat rialála aontaithe a bhunú chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais infheistíochta, chun cothrom iomaíochta a áirithiú, agus chun slándáil agus athléimneacht na mbonneagar digiteach a fheabhsú. 

Torthaí thuarascáil 2025

Ó eagrán 2025 amach, thar a fócas inmheánach ar an Aontas, leathnaigh an Fhaireachlann 5G a raon feidhme chun tagarmharcáil chuimsitheach dhomhanda a chur san áireamh. Bailíonn sé sonraí inchomparáide ó phríomhthíortha agus ó phríomhréigiúin nach bhfuil san Aontas, lena n-áirítear tíortha is iarrthóirí ar bhallraíocht san Aontas. Ag an am céanna, tugann tagarmharcáil dhomhanda le príomhgheilleagair dhigiteacha léargas luachmhar ar shuíomh straitéiseach, patrúin infheistíochta agus ullmhacht bonneagair na hEorpa.

Ó thuarascáil 2024 ón bhFaireachlann 5G, tá spéis mhór fós i gcistiú poiblí an Aontais le haghaidh 5G agus 6G. Tá breis agus €300 milliún de chistiú breise leithdháilte ag an gCoimisiún Eorpach agus ag an gComhghnóthas um Líonraí agus Seirbhísí Cliste (Comhghnóthas SNS) chun tacú le hardtaighde, cur in úsáid bonneagair agus nuálaíocht i líonraí den chéad ghlúin eile, trí roinnt glaonna cistiúcháin ó SNS, Fís Eorpach (braisle 4) agus an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa (SCE).

A mhéid a bhaineann le príomhfhorbairtí tráchtála, tugtar faoi deara go bhfuil méadú tagtha ar leathadh amach agus ar leathnú líonraí bunúsacha 5G ar fud an Aontais, agus go bhfuil cumhdach 5G ag méadú i ngach Ballstát. Rinne oibreoirí móibíleacha an Aontais iarracht leanúnach freisin seirbhísí 5G neamhspleácha (5G SA) a sheoladh ar fud an Aontais, cé go bhfuil imscaradh seirbhísí SA fós teoranta, agus nach mbíonn a gcuid faisnéise ar fáil i gcónaí faoi mhéid leathadh amach na n-oibreoirí. Tá líonraí príobháideacha 5G, ar an taobh eile, ag fás go heaspónantúil, in ainneoin go bhfuil siad fós ag céim choibhneasta tosaigh i gcomparáid le tíortha idirnáisiúnta eile, mar an tSín agus na Stáit Aontaithe.

Ó thaobh comparáid idirnáisiúnta de, tá an tAontas, le cumhdach teaghlaigh 94.3 % 5G (NSA agus SA) (ag deireadh 2024), ar an leibhéal is airde ar fud an domhain, beagán taobh thiar de cheannairí domhanda. Bhí clúdach 100% ag an gCóiré Theas, agus ina dhiaidh sin bhí an tSeapáin (99.2%), an Iorua (99.0%), agus an Íoslainn (99.0%). Tá Stáit Aontaithe Mheiriceá (97.0%), an India, an tSín, an Ríocht Aontaithe agus Lichtinstéin (95% ar fad) níos mó ná nó ag teacht le ráta cumhdaigh an Aontais. Tá an Astráil (91.0 %) agus an Mhacadóin Thuaidh (93.0 %) inchomparáide le meán an Aontais, le hardbhonneagar líonra fiú lasmuigh de ghléasraí cumhachta teicneolaíochta traidisiúnta. Deimhníonn mórfhorbairtí idirnáisiúnta an infheistíocht dhomhanda leanúnach i líonraí 5G. Tuairiscíonn an ITU go bhfuil 51% de dhaonra an domhain clúdaithe anois ag 5G (lena n-áirítear clúdach 5G SA agus NSA araon). Tuartar in GSMA go mbeidh 5G, faoi 2030, cothrom le 57% de na naisc mhóibíleacha uile agus go mbeidh sé ar an teicneolaíocht mhóibíleach cheannasach. Tá méadú ag teacht freisin ar an spéis i bhforbairt líonraí 5G neamh-thrastíre (NTN).

Leis an staid mar atá faoi láthair maidir le bandaí 5G a údarú, léirítear dul chun cinn teoranta i gcomparáid leis an tréimhse thuairiscithe dheireanach, go háirithe toisc gur sannadh bandaí 700 MHz agus 3.6 GHz ar fud na mBallstát uile anois, cé is moite den bhanda 700 MHz i Málta, agus nár údaraíodh an banda 26 GHz ach in 12 Bhallstát. Dá réir sin, níor comhlíonadh go hiomlán fós údarú na mbandaí ceannródaíocha 5G, ar cheart iad a bheith curtha i gcrích i mBallstáit uile an Aontais faoi dheireadh 2020.

Tharla na sannacháin is déanaí sa Pholainn, le ceant sa bhanda 700 MHz agus san Ísiltír, le ceant sa bhanda 3.6 GHz. Tá spéis leanúnach ann freisin i sásraí sannta speictrim áitiúil ar fud Bhallstáit an Aontais, agus forbairtí le déanaí sa Fhrainc.

Íoslódáil Tuarascáil na Faireachlainne 5G 2025 (.pdf)

Íoslódáil Scórchlár na Faireachlainne 5G 2025 (.pdf)

Seoladh NB 5G san Albáin ag deireadh mhí na Samhna 2024 agus tá sé fós le seoladh sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin, sa tSeirbia, sa Tuirc agus san Úcráin.

Seoladh NB 5G san Albáin ag deireadh mhí na Samhna 2024 agus tá sé fós le seoladh sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin, sa tSeirbia, sa Tuirc agus san Úcráin.

Seoladh NB 5G san Albáin ag deireadh mhí na Samhna 2024 agus tá sé fós le seoladh sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin, sa tSeirbia, sa Tuirc agus san Úcráin. Níl sonraí ar fáil san Íoslainn, sa Mholdóiv, i Montainéagró, sa Mhacadóin Thuaidh, san Iorua, sa Ríocht Aontaithe, sna Stáit Aontaithe, sa Bhrasaíl, san Astráil agus sa tSeapáin.  

Seoladh NB 5G san Albáin ag deireadh mhí na Samhna 2024 agus tá sé fós le seoladh sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin, sa tSeirbia, sa Tuirc agus san Úcráin. Níl sonraí ar fáil san Íoslainn, sa Mholdóiv, i Montainéagró, sa Mhacadóin Thuaidh, san Iorua, sa Ríocht Aontaithe, sna Stáit Aontaithe, sa Bhrasaíl, san Astráil agus sa tSeapáin.

Seoladh NB 5G san Albáin ag deireadh mhí na Samhna 2024 agus tá sé fós le seoladh sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin, sa tSeirbia, sa Tuirc agus san Úcráin.