An Intleacht Shaorga sa tSláinte

Tá cúram sláinte pearsantaithe á athrú ó bhonn ag teicneolaíochtaí digiteacha amhail an intleacht shaorga. Aithníonn an Coimisiún gur earnáil straitéiseach é an cúram sláinte sa Chompás Iomaíochais agus sa Phlean Gníomhaíochta Ilchríochach maidir leis an Intleacht Shaorga araon. Léiríonn sé sin na tosaíochtaí a leag an tUachtarán von der Leyen amach ina treoirlínte polaitiúla (2024-2029) agus tá sé ag teacht leis na moltaí i dtuarascálacha Letta agus Draghi.

Chun ceannaireacht na hEorpa in IS iontaofa agus in ardteicneolaíochtaí leighis a dhaingniú, tá infheistíocht á déanamh ag an Aontas Eorpach ar fud shlabhra luacha na hintleachta saorga ina iomláine:

Bonneagar don intleacht shaorga

• Sár-ríomhaireacht: sheol an Comhghnóthas EuroHPC 19 monarchana intleachta saorga chun rochtain a thabhairt do ghnólachtaí nuathionscanta agus do FBManna ar acmhainní sár-ríomhaireachta le haghaidh fhorbairt na hintleachta saorga, agus tá 17 gcinn díobh sin dírithe ar chúram sláinte, i measc ábhair eile. Tá infheistíocht á déanamh ag an gCoimisiún freisin i nGigafactories IS – saoráidí mórscála atá in ann oiliúint a chur ar na samhlacha IS is casta.
• Sliseanna: Leis an athbhreithniú ar an nGníomh Eorpach um Shliseanna, neartófar uathriail straitéiseach na hEorpa maidir le dearadh agus táirgeadh leathsheoltóirí intleachta saorga. Tá siad sin ríthábhachtach do réimse leathan feidhmeanna cúraim sláinte, lena n-áirítear táirgí inchaite atá cumhachtaithe ag an intleacht shaorga, braiteoirí so-ionchlannaithe, feistí nasctha mionsamhlaithe, uirlisí diagnóiseacha agus róbait leighis atá cumasaithe ag an intleacht shaorga.
• Néal: Chun borradh a chur faoin infheistíocht phríobháideach i lárionaid néalacmhainneachta agus sonraí, molfaidh an Coimisiún Gníomh um Fhorbairt Néalríomhaireachta agus IS. Spreagfaidh sé sin nuálaíocht ar fud an chúraim sláinte, ag tacú le glacadh diagnóisice agus cinnteoireachta atá cumhachtaithe ag IS, samhlacha nua cúraim atá dírithe ar an othar, sláinte choisctheach, idirghabhálacha iompraíochta agus go leor eile.

Samhlacha intleachta saorga láidre iontaofa

Sonraí

Tá sonraí ríthábhachtach chun samhlacha intleachta saorga láidre iontaofa a fhorbairt. Sheol an Coimisiún Straitéis an Aontais Sonraí chun sonraí le haghaidh IS a mhéadú, rialacha sonraí a chuíchóiriú agus seasamh domhanda an Aontais maidir le sreafaí sonraí idirnáisiúnta a fheabhsú.

Le bonneagair sonraí sláinte arna gcistiú tríd an gClár don Eoraip Dhigiteach (DEP), cuirfear dlús le nuálaíocht agus cur in úsáid IS trí rochtain shlán idir-inoibritheach ar shonraí ardcháilíochta a sholáthar. Nascfaidh na bonneagair sin le Monarchana agus Gigeamhonarchana IS agus cuirfidh siad cuspóirí na Straitéise maidir leis an Intleacht Shaorga a Chur i bhFeidhm agus an Spáis Eorpaigh Sonraí Sláinte chun cinn:

• Is é is aidhm don Tionscnamh Eorpach um Íomháú Ailse dlús a chur le himscaradh réiteach agus algartam nuálach IS bunaithe ar shonraí íomháithe le haghaidh cosc, cóireáil agus cúram pearsantaithe ailse. Cuirfidh bonneagar Íomhá Ailse na hEorpa rochtain ar 60 milliún íomhá ailse ar fáil faoi dheireadh 2026.
• Leis an Tionscnamh 1+ Milliún Géanóm, is féidir rochtain shlán a fháil ar shonraí géanómaíocha agus ar shonraí cliniciúla comhfhreagracha ar fud na hEorpa. Tá an Bonneagar Sonraí Géanómaíocha á thógáil ag 26 Bhallstát, agus faoi dheireadh 2026, meastar go mbeidh 15 struchtúr oibríochtúil – i.e. le sonraíochtaí teicniúla coiteanna curtha chun feidhme go hiomlán agus in ann rochtain ar shonraí géanómaíocha a bhainistiú. Trí leas a bhaint as sonraí géanómaíocha agus trí thaighde trasteorann a chumasú, cuideoidh 1+MG le cásanna othar comhchosúla a shainaithint agus le dlús a chur le réiteach galar neamhchoitianta agus neamhdhiagnóisithe, le tacaíocht níos mó ó IS.
• Tacaíonn an Tionscnamh Eorpach um Leathchúplaí Daonna Fíorúla (VHT) le réitigh VHT den chéad ghlúin eile a fhorbairt agus a ghlacadh maidir le sláinte agus cúram. Ardardán le haghaidh samhaltú, comhtháthú agus bailíochtú VHT arna chistiú ag an Aontas a bheidh mar bhunchloch aige.
• Éascóidh bonneagar sonraí an Aonaid Dianchúraim úsáid samhlacha tuarthacha, uirlisí tacaíochta cinntí, agus samhlacha intleachta saorga chun rioscaí a chosc i sé chás úsáide cliniciúla.

Creat rialála cumasúcháin

Leis an nGníomh um an Intleacht Shaorga, in éineacht leis na Rialacháin maidir le Feistí Leighis, cuirtear creat soiléir ar fáil chun IS a imscaradh go sábháilte agus go heiticiúil i gcúram sláinte. Cuireann sé an nuálaíocht chun cinn agus cinntíonn sé ag an am céanna go bhfuil réitigh IS a thagann isteach i margadh aonair na hEorpa trédhearcach, iontaofa agus iontaofa. Trí rialacha a chomhchuibhiú ar fud na mBallstát, neartaíonn an Gníomh um an Intleacht Shaorga deimhneacht dhlíthiúil agus intuarthacht do nuálaithe agus muinín á cothú i measc othar agus gairmithe cúraim sláinte ag an am céanna.

Sa phacáiste omnibus digiteach a cuireadh i láthair an 19 Samhain, mhol an Coimisiún bearta simplithe spriocdhírithe chun cur chun feidhme tráthúil, rianúil agus comhréireach forálacha áirithe den Ghníomh um an Intleacht Shaorga a áirithiú.

Feidhmchláir IS san fhíorshaol

Tá an Coimisiún ag tacú le glacadh réiteach nuálach IS-tiomáinte maidir le cosc, diagnóisiú agus cóireáil:

• Leis an Straitéis maidir leis an Intleacht Shaorga a Chur i bhFeidhm, déantar bearta praiticiúla d’uaillmhianta IS na hEorpa, rud a chuireann le húsáidí tionsclaíocha agus cliniciúla na hintleachta saorga in earnálacha amhail an cúram sláinte, an bhiteicneolaíocht agus an chógaisíocht. Mar shampla, bunóidh an Coimisiún ardionaid scagthástála atá cumhachtaithe ag an intleacht shaorga chun feabhas a chur ar luathbhrath ailse agus galar cardashoithíoch – trí Íomháú Ailse an Aontais agus na tionscnaimh 1+Milliún Géanóm a ghiaráil.
• Tá sé d’aidhm ag GenAI4EU IS giniúnach a chur in úsáid ar fud earnálacha straitéiseacha na hEorpa, lena n-áirítear cúram sláinte, le breis agus EUR 700 milliún faoi chláir Fís Eorpach agus an Chláir don Eoraip Dhigiteach.
• Leis an tSaoráid Tástála agus Turgnamhaíochta don tSláinte, arna cómhaoiniú ag an gCoimisiún faoin gClár don Eoraip Dhigiteach, cuirtear ar chumas FBManna réitigh IS a thástáil i bhfíorthimpeallachtaí cliniciúla. Cuidíonn TEF-Health lena áirithiú go gcomhlíonann táirgí ceanglais sábháilteachta agus rialála, lena n-áirítear faoin nGníomh um an Intleacht Shaorga agus faoi na Rialacháin maidir le Feistí Leighis.

An t-éiceachóras sláinte digití a thógáil

Faoi 2030, ba cheart rochtain ar líne a bheith ag saoránaigh uile an Aontais ar a ríomhthaifid sláinte. Tá sé sin ar cheann de spriocanna na Deacáide Digití agus is príomhspreagadh é don chlaochlú digiteach sa chúram sláinte.

Tá éiceachórais láidre sláinte digití á dtógáil ag an gCoimisiún lena dtugtar le chéile an tionsclaíocht, taighdeoirí, nuálaithe, FBManna, soláthraithe cúraim sláinte, ionadaithe othar agus na Ballstáit. Léirítear an spirt chomhoibríoch sin sa mhéadú atá ag teacht ar líon na gcomhpháirtithe a théann isteach in Íomhá Ailse na hEorpa, sa bhonneagar Sonraí Géanómaíocha agus sa Tionscnamh Eorpach um Leathchúplaí Daonna Fíorúla.

Tá ról lárnach ag an gComhghuaillíocht um an Intleacht Shaorga a Chur i bhFeidhm san iarracht sin, lena nasctar páirtithe leasmhara, lena gcuirtear dea-chleachtais chun cinn agus lena spreagtar comhar trasteorann chun a áirithiú go neartaíonn nuálaíocht IS córais cúraim sláinte ar fud na hEorpa.

Tá Líonra na Mol Nuálaíochta Digití Eorpach (EDIH) ina phríomhcholún d’éiceachóras nuálaíochta IS an Aontais freisin. As na 163 EDIH a chistítear faoin gClár don Eoraip Dhigiteach, cumhdaítear cúram sláinte le 82 díobh, lena soláthraítear seirbhísí ‘tástáil roimh infheistiú’ a chuidíonn le nuálaithe agus FBManna réitigh nua a thabhairt ar an margadh agus a spreagann úsáideoirí deiridh lena nglacadh.

Chun a áirithiú gur féidir le gairmithe cúraim sláinte tairbhe iomlán a bhaint as na teicneolaíochtaí sin, tá cláir DEP agus EU4Health ag tacú le tionscnaimh ardoiliúna agus uas-scilithe sa tsláinte dhigiteach agus san intleacht shaorga, arna gcomhdhearadh le hinstitiúidí ardoideachais, le heagraíochtaí taighde agus leis an tionscal.

De réir mar a théann córais cúraim sláinte i ngleic le bagairtí cibearshlándála atá ag dul i méid, ghlac an Coimisiún Plean Gníomhaíochta maidir le cibearshlándáil ospidéal agus soláthraithe cúraim sláinte, arna chur chun feidhme i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, le soláthraithe cúraim sláinte agus leis an bpobal cibearshlándála, chun sonraí leighis íogaire a chosaint agus chun athléimneacht an chórais a áirithiú.