Soghluaisteacht nasctha agus uathoibrithe

Cad is Soghluaisteacht Nasctha agus Uathoibrithe ann?

Tagraíonn Soghluaisteacht Nasctha agus Uathoibrithe (CAM) d’fheithiclí uathrialaitheacha/nasctha nó do ghluaisteáin uathrialaitheacha (feithiclí atá in ann iad féin a threorú gan idirghabháil ó dhaoine).

Oibríonn tíortha an Aontais, lucht tionscail agus an Coimisiún i gcomhar le chéile chun fís uaillmhianach an Aontais a bhaint amach maidir le soghluaisteacht nasctha agus uathoibrithe ar fud an Aontais, agus údaráis phoiblí, saoránaigh, cathracha agus leasanna tionscail á gcur san áireamh.

Le héabhlóid na dteicneolaíochtaí digiteacha, amhail an róbataic, idirlíon na rudaí nithiúla, an intleacht shaorga, ríomhairí ardfheidhmíochta agus líonraí cumarsáide cumhachtacha, feithiclí i gcoitinne, agus gluaisteáin go háirithe, tá siad ag athrú go tapa. Dá bhrí sin, tá beartais agus reachtaíocht a bhaineann leis an teicneolaíocht dhigiteach, lena n-áirítear cibearshlándáil, dliteanas, úsáid sonraí, príobháideachas agus speictream raidió/nascacht ag éirí níos ábhartha d’earnáil an iompair. Ní mór comhordú a dhéanamh ar an leibhéal Eorpach ar na gnéithe sin chun a áirithiú go bhféadfaidh feithicil fanacht nasctha agus í ag trasnú teorainneacha.

Cad atá á dhéanamh ag an gCoimisiún?

Tacaíonn an Coimisiún Eorpach le CAM a thabhairt isteach agus a chur in úsáid ar leibhéil éagsúla:

• Tionscnaimh bheartais: beartais, treochláir agus straitéisí a fhorbairt i ndlúthchomhar le páirtithe leasmhara.
• Caighdeáin a fhorbairt ar an leibhéal Eorpach
• Taighde agus taighde comhchistiúcháin; tionscadail nuálaíochta (H2020), gníomhaíochtaí tacaíochta agus treoirthionscadail bhonneagair
• Reachtaíocht a fhorbairt ar leibhéal an Aontais nuair is gá

Conairí trasteorann

Chomhaontaigh na 29 dtír a shínigh Litir Intinne arna síniú ar an Lá Digiteach 2017 conairí trasteorann 5G a ainmniú, inar féidir le feithiclí gluaiseacht go fisiciúil thar theorainneacha agus inar féidir sábháilteacht trasteorann ar bhóithre, rochtain ar shonraí, cáilíocht agus dliteanas sonraí, nascacht agus teicneolaíochtaí digiteacha a thástáil agus a léiriú.

Is é uaillmhian an Choimisiúin Eorpaigh díriú ar na conairí sin i dtionscadail tiomána uathoibrithe de chuid an Aontais amach anseo i réimse na mbeartas digiteach, le naisc le cibearshlándáil, príobháideachas, 5G, idirlíon na rudaí nithiúla, geilleagar sonraí, saorshreabhadh sonraí, etc.

Tacaíonn an tAontas le 3 thionscadal (atá ar siúl mar chuid de Chomhpháirtíocht Phríobháideach Phoiblí 5Gan Choimisiúin Eorpaigh) lena mbunófar trialacha 5G thar níos mó ná 1 000 km de mhórbhealach lena n-áirítear ceithre chonair trasteorann: Metz-Merzig-Luxembourg, München-Bologna tríd an Pas Brenner, agus Porto-Vigo agus Evora-Merida, idir an Spáinn agus an Phortaingéil.

Tionscnaimh ábhartha eile

• Iscóras iad na Córais Chliste Chomhoibritheacha Iompair (C-ITS) lenar féidir faisnéis a mhalartú idir feithiclí, agus idir feithiclí agus an bonneagar bóithre. Tá údaráis/oibreoirí bóithre ag obair go dlúth le chéile ar Ardán C-ROADS, rud a fhágann gur féidir cur in úsáid ghníomhaíochtaí C-ITS ar fud na hEorpa a chomhchuibhiú. Is é an sprioc atá ann seirbhísí idir-inoibritheacha trasteorann C-ITS a chur in úsáid d’úsáideoirí bóithre.
• Sheol an Coimisiún Grúpa Ardleibhéil GEAR 2030 i mí Eanáir 2016, chun iarracht a dhéanamh beartas comhleanúnach de chuid an Aontais maidir le feithiclí a áirithiú. Bhailigh an grúpa roinnt Coimisinéirí, Ballstát agus páirtithe leasmhara a dhéanann ionadaíocht ar thionscail na ngluaisteán, na teileachumarsáide, na teicneolaíochta faisnéise agus an árachais. Rinne an grúpa moltaí chun a chinntiú go mbeidh an creat ábhartha beartais, dlíthiúil agus tacaíochta poiblí i bhfeidhm chun feithiclí ard-uathoibrithe agus ard-nasctha a leathadh amach faoi 2030.

Cad atá á dhéanamh ag an tionscal?

Gluaisteán na hEorpa — Comhghuaillíocht Teileachumarsáide (EATA)

Thionscain an Coimisiún roinnt pléití Comhchéime Ardleibhéil chun gné dhigiteach CAM a neartú. Leis an bplé sin, tugadh le chéile na gníomhaithe tionsclaíocha ón earnáil dhigiteach agus ón earnáil mótarfheithiclí chun treochláir chomhpháirteacha a fhorbairt agus gníomhaíochtaí imscartha trasteorann a bhunú. I measc na bpríomhéachtaí a baineadh amach ag an gCruinniú Comhchéime, cruthaíodh an ‘Comhghuaillíocht Eorpach um Fheithiclí — Teileachumarsáid’ (EATA) chun úsáid níos leithne na tiomána nasctha agus teampaí a chur chun cinn.

Comhghuaillíocht Gluaisteán 5G

Ag an am céanna, tháinig an tionscal le chéile chun Comhaontas Feithicleach 5G (5GAA) a chruthú chun 5G a chur chun cinn go sonrach in earnáil na ngluaisteán. Síníodh Meabhrán Tuisceana idir EATA agus 5GAA ag an Mobile World Congress (Feabhra 2017).

Cuibhreannas CAR2CAR

Díríonn an cuibhreannas CAR2CAR ar fheidhmchláir chumarsáide ó fheithicil go feithicil gan sreang (V2V) bunaithe ar ITS-G5 agus díríonn sé gach iarracht ar chaighdeáin a chruthú lena n-áiritheofar idir-inoibritheacht na gcóras comhoibritheach a chuimsíonn gach aicme feithiclí, thar theorainneacha agus brandaí. Oibríonn an Cuibhreannas i ndlúthchomhar leis na heagraíochtaí Eorpacha agus idirnáisiúnta um chaighdeánú amhail Institiúid Eorpach na gCaighdeán Teileachumarsáide (ETSI) agus an Coiste Eorpach um Chaighdeánú (CEN).