Soghluaisteacht nasctha agus uathoibrithe

Cad is Soghluaisteacht Nasctha agus Uathoibrithe ann?

Tagraíonn Soghluaisteacht Nasctha agus Uathoibrithe (CAM) d’fheithiclí uathrialaitheacha/nasctha nó do ghluaisteáin fhéintiomána (feithiclí ar féidir leo iad féin a threorú gan idirghabháil ón duine).

Oibríonn tíortha an Aontais, lucht tionscail agus an Coimisiún i gcomhar le chéile chun fís uaillmhianach an Aontais a bhaint amach maidir le soghluaisteacht nasctha agus uathoibrithe ar fud an Aontais, agus údaráis phoiblí, saoránaigh, cathracha agus leasanna tionscail á gcur san áireamh.

Le héabhlóid na dteicneolaíochtaí digiteacha, amhail róbataic, idirlíon na rudaí nithiúla, intleacht shaorga, ríomhairí ardfheidhmíochta agus líonraí cumarsáide cumhachtacha, feithiclí i gcoitinne, agus gluaisteáin go háirithe, tá siad ag athrú go tapa. Dá bhrí sin, tá beartais agus reachtaíocht a bhaineann le teicneolaíocht dhigiteach, lena n-áirítear cibearshlándáil, dliteanas, úsáid sonraí, príobháideachas agus speictream raidió/nascacht ag éirí níos ábhartha d’earnáil an iompair. Ní mór comhordú a dhéanamh ar an leibhéal Eorpach ar na gnéithe sin chun a áirithiú go bhféadfaidh feithicil leanúint de bheith nasctha agus teorainneacha á dtrasnú aici.

Cad atá á dhéanamh ag an gCoimisiún?

Tacaíonn an Coimisiún Eorpach le CAM a thabhairt isteach agus a chur in úsáid ar leibhéil éagsúla:

• Tionscnaimh bheartais: beartais, treochláir agus straitéisí a fhorbairt i ndlúthchomhar le páirtithe leasmhara.
• Caighdeáin a fhorbairt ar an leibhéal Eorpach
• Taighde agus stampaí comhchistiúcháin; tionscadail nuálaíochta (H2020), gníomhaíochtaí tacaíochta agus treoirthionscadail bhonneagair
• Reachtaíocht a fhorbairt ar leibhéal an Aontais nuair is gá

Conairí trasteorann

Chomhaontaigh na 29 dtír shínitheacha de Litir Intinne a síníodh ar Lá Digiteach 2017 conairí trasteorann 5G a ainmniú, inar féidir le feithiclí gluaiseacht go fisiciúil thar theorainneacha agus inar féidir an tsábháilteacht trasteorann ar bhóithre, rochtain ar shonraí, cáilíocht agus dliteanas sonraí, nascacht agus teicneolaíochtaí digiteacha a thástáil agus a léiriú.

Is é uaillmhian an Choimisiúin Eorpaigh díriú ar na conairí sin i dtionscadail tiomána uathoibrithe an Aontais amach anseo i réimse na mbeartas digiteach, le naisc le cibearshlándáil, príobháideachas, 5G, idirlíon na rudaí nithiúla, geilleagar sonraí, saorshreabhadh sonraí, etc.

Tacaíonn an tAontas le 3 thionscadal (atá ar siúl mar chuid de Chomhpháirtíocht Phríobháideach Phoiblí 5G an Choimisiúin Eorpaigh) a chuirfidh trialacha 5G ar bun thar níos mó ná 1000km de mhórbhealach, lena n-áirítear ceithre chonair trasteorann: Metz-Merzig-Lucsamburg, München-Bologna trí Phas Brenner, agus Porto-Vigo agus Evora-Merida, idir an Spáinn agus an Phortaingéil araon.

Tionscnaimh ábhartha eile

• Is éard atá i gCórais Chliste Chomhoibritheacha Iompair (C-ITS) córas lenar féidir faisnéis a mhalartú idir feithiclí, agus idir feithiclí agus an bonneagar bóithre. Tá údaráis bhóithre/oibreoirí bóithre ag obair go dlúth le chéile ar Ardán C-ROADS, rud a fhágann gur féidir cur in úsáid ghníomhaíochtaí C-ITS a chomhchuibhiú ar fud na hEorpa. Is é an sprioc atá ann úsáid seirbhísí C-ITS trasteorann idir-inoibritheacha a bhaint amach d’úsáideoirí bóithre.
• Sheol an Coimisiún Grúpa Ardleibhéil GEAR 2030 i mí Eanáir 2016, mar iarracht beartas comhleanúnach de chuid an Aontais maidir le feithiclí a áirithiú. Bhailigh an grúpa roinnt Coimisinéirí, Ballstát agus páirtithe leasmhara a dhéanann ionadaíocht ar na tionscail mótarfheithiclí, teileachumarsáide, TF agus árachais. Rinne an grúpa moltaí chun a áirithiú go bhfuil an creat ábhartha beartais, dlíthiúil agus tacaíochta poiblí i bhfeidhm chun feithiclí ard-uathoibrithe agus nasctha a leathadh amach faoi 2030.

Cad atá á dhéanamh ag an tionscal?

An Chomhghuaillíocht Eorpach d'Fheithiclí - Teileachumarsáid (EATA)

Chuir an Coimisiún tús le roinnt pléití Comhchéime Ardleibhéil chun gné dhigiteach CAM a neartú. Leis an bplé sin, tugadh le chéile na gníomhaithe tionsclaíocha ó na hearnálacha digiteacha agus mótarfheithiclí chun treochláir chomhpháirteacha a fhorbairt agus chun gníomhaíochtaí imscartha trasteorann a bhunú. I measc phríomhéachtaí an Chruinnithe Comhchéime tá cruthú na 'Comhghuaillíochta Eorpaí d'Fheithiclí – Teileachumarsáid' (EATA) chun úsáid níos leithne de thiomántán nasctha agus de thiomántán uathoibrithe a chur chun cinn.

Comhghuaillíocht Feithicleach 5G

Ag an am céanna, tháinig an tionscal le chéile chun an Chomhghuaillíocht Feithicleach 5G (5GAA) a chruthú chun 5G a chur chun cinn go sonrach san earnáil mótarfheithiclí. Síníodh Meabhrán Tuisceana i measc EATA agus 5GAA ag an Mobile World Congress (Feabhra 2017).

Cuibhreannas CAR2CAR

Díríonn cuibhreannas CAR2CAR ar fheidhmchláir chumarsáide gan sreang ó fheithicil go feithicil (V2V) bunaithe ar ITS-G5 agus díríonn sé gach iarracht ar chaighdeáin a chruthú lena n-áirithítear idir-inoibritheacht na gcóras comhoibritheach a chuimsíonn gach aicme feithicle, thar theorainneacha agus brandaí. Oibríonn an Cuibhreannas i ndlúthchomhar leis na heagraíochtaí Eorpacha agus idirnáisiúnta um chaighdeánú amhail Institiúid Eorpach na gCaighdeán Teileachumarsáide (ETSI) agus an Coiste Eorpach um Chaighdeánú (CEN).