Treoir Sheirbhísí na Meán Closamhairc - prionsabail ghinearálta

Neodracht theicneolaíoch

Cumhdaítear le Treoir Sheirbhísí na Meán Closamhairc (AVMSD) gach seirbhís ina bhfuil ábhar closamhairc, gan beann ar an teicneolaíocht a úsáidtear chun an t-ábhar a sheachadadh. Tá feidhm ag na rialacha cibé an bhféachann tú ar nuacht nó ar ábhar closamhairc eile ar an teilifís, ar an Idirlíon, ar chábla nó ar do ghléas móibíleach. Agus méid na rogha agus an rialaithe atá ag úsáideoirí ar sheirbhísí á gcur san áireamh, déantar idirdhealú in AVMSD idir seirbhísí líneacha (craoltaí teilifíse) agus seirbhísí neamhlíneacha (ar éileamh).

Rialachán céimnithe

Is é an t-idirdhealú idir cainéil teilifíse traidisiúnta agus seirbhísí ar éileamh an bonn le haghaidh cur chuige rialála dhá shraith. Aithnítear sa Treoir tacar croíluachanna sochaíocha is infheidhme maidir le gach seirbhís meán closamhairc. Mar sin féin, cuireann sé rialáil níos éadroime ar fáil do sheirbhísí ar éileamh ina bhfuil ról níos gníomhaí ag na húsáideoirí, ag cinneadh an ábhair agus an ama féachana.

Ní mór do gach seirbhís meán closamhairc leibhéal bunúsach na n-oibleagáidí a urramú sna réimsí seo a leanas:

• soláthraithe seirbhíse meán a shainaithint
• toirmeasc ar ghríosú chun fuatha
• inrochtaineacht do dhaoine faoi mhíchumas
• ceanglais cháilíochtúla maidir le cumarsáid tráchtála
• urraíocht
• suíomh táirgí

Foráiltear do rialacha níos déine i réimsí na fógraíochta agus na cosanta do mhionaoisigh le haghaidh craoltaí teilifíse mar gheall ar an tionchar a bhíonn acu ar an tsochaí.

Raon feidhme

Seirbhísí meán closamhairc

Is iad seo a leanas seirbhísí na meán closamhairc:

• craoladh teilifíse;
• inneachar arna roghnú ag an lucht féachana ("ar éileamh") thar líonra cumarsáide leictreonaí (teilifíseáin atá nasctha de ghnáth, gléasanna móibíleacha nó an tIdirlíon) lena bhreathnú ag am dá rogha féin;
• fógraíocht chlosamhairc.

Go sonrach, cuirtear ábhar den sórt sin ar fáil:

• ar bhonn tráchtála, i.e. ní ar shuíomhanna gréasáin daoine príobháideacha;
• don phobal i gcoitinne, i.e. gan aon chineál comhfhreagrais phríobháidigh a áireamh;
• mar chlár, gan suíomhanna gréasáin a áireamh ina bhfuil gnéithe closamhairc coimhdeacha amhail eilimintí grafacha nó fógraí gearra;
• faoi fhreagracht eagarthóireachta soláthraí seirbhíse meán – rud a chiallaíonn go rialaíonn siad roghnú agus eagrú na gclár.

Craoltaí teilifíse — seirbhísí líneacha

Cláir arna soláthar ag soláthraí seirbhíse meán ag am sceidealaithe agus arna bhfaire ag an lucht féachana ag an am céanna.

Rialacha sa Treoir nach bhfuil feidhm acu ach maidir le craoltaí teilifíse:

• imeachtaí a bhfuil tábhacht mhór ag baint leo agus tuairisciú gearrnuachta (Caibidil V)
• cuótaí maidir le cláir theilifíse Eorpacha a chur chun cinn agus a dháileadh (Caibidil VI)
• teorainneacha ama maidir le fógraíocht teilifíse agus teilishiopadóireacht (Caibidil VII)
• rialacha níos déine maidir le mionaoisigh a chosaint (Caibidil VIII)
• ceart freagartha (Caibidil IX)

Seirbhísí ar éileamh — seirbhísí neamhlíneacha

Roghnaíonn úsáideoirí clár ó chatalóg a thairgeann an soláthraí seirbhíse meán, chun féachaint ar a n-áisiúlacht féin.

Rialacha sa Treoir nach bhfuil feidhm acu ach amháin maidir le seirbhísí ar éileamh (Caibidil IV):

• mionaoisigh a chosaint (Airteagal 12)
• saothair Eorpacha a chur chun cinn agus a dháileadh go ginearálta (Airteagal 13)

Rialacha comhchoiteanna

Tá na rialacha seo a leanas sa Treoir a bhfuil feidhm acu maidir le craoltaí teilifíse agus ábhar ar éileamh araon:

• córais chomhrialála agus féinrialála a spreagadh (Airteagal 4, mír 7)
• an soláthraí seirbhíse meán a shainaithint (Airteagal 5)
• gríosú chun fuatha (Airteagal 6)
• inrochtaineacht do dhaoine faoi mhíchumas (Airteagal 7)
• tarchur saothar cineamatagrafach (Airteagal 8)
• ceanglais maidir le cumarsáid tráchtála closamhairc (Airteagal 9)
• urraíocht (Airteagal 10)
• suíomh táirgí (Airteagal 11)

Saoirse glactha &ampa; atarchur

Ní fhéadfaidh rialtais an Aontais srian a chur ar na craoltaí is féidir le daoine a fháil ná ar na cláir is féidir le craoltóirí eachtracha a atarchur ina dtír féin má chomhlíonann na craoltaí Treoir an Aontais maidir le Seirbhísí Meán Closamhairc sa tír as a dtagann siad. I gcás díospóidí idir tíortha ina dtarlaíonn imchéimniú rialacha, tá nós imeachta dhá chéim sa Treoir.

Is féidir le rialtais an Aontais srian a chur le hábhar áirithe a fháil, amhail gríosú chun fuatha, rud nach féidir a thoirmeasc ina thír thionscnaimh ach a sháraíonn dlíthe áitiúla.

Ní mór don Choimisiún aon srianta a fhormheas ar dtús tar éis nós imeachta bunaithe agus ní cheadaítear iad ach amháin in imthosca eisceachtúla.

• i gcás craoltaí teilifíse (Airteagal 3(2)-(3)), ní mór sáruithe follasacha tromchúiseacha a dhéanamh ar dhínit an duine (gríosú chun fuatha) nó ar leanaí (e.g. pornagrafaíocht, foréigean gan ghá).
• maidir le hábhar ar éileamh (Airteagal 3(4)-(6)), tá údar le srianta freisin i gcás ina bhfuil riosca tromchúiseach ag baint leis do ghnéithe eile den bheartas poiblí, den tsláinte nó den tslándáil, nó do thomhaltóirí.

Ní mór srianta a bheith comhréireach agus ní mór iad a chur i bhfeidhm ach amháin sa tír ghlactha. Ní mór réamhfhógra a thabhairt don tír as a dtagann an t-ábhar.

Tá nós imeachta réitigh 2 chéim sa Treoir le haghaidh díospóidí idir tíortha i gcás teacht timpeall ar rialacha níos déine:

Iarraidh neamhcheangailteach

Má chuireann tír i gcoinne ábhar craolta teilifíse eachtraí atá dírithe go hiomlán nó den chuid is mó air, féadfaidh sí a iarraidh ar na húdaráis i dtír thionscnaimh an chraolta iarraidh neamhcheangailteach a eisiúint don chraoltóir rialacha na tíre spriocdhírithe a chomhlíonadh. Áirítear an méid seo a leanas ar na fachtóirí lena gcinntear cé acu atá nó nach bhfuil tír ‘spriocdhírithe’: bunús ioncaim fógraíochta nó síntiúis, príomhtheanga, fógraíocht spriocdhírithe, agus go leor eile.

Srianta ceangailteacha

Má théann an craoltóir timpeall ar rialacha na tíre agóide, is féidir leis na húdaráis ansin srianta ceangailteacha a fhorchur le formheas roimh ré ón gCoimisiún, agus ar choinníoll nach bhfuil sna bearta ach freagairt ar an imchéimniú. D’fhéadfaí a áireamh ar na bearta ceangailteacha toirmeasc a chur ar atarchur (cábla, trastíre, IPTV), fógraíocht le haghaidh na gcraoltaí nó na gclár, fógraíocht cuideachtaí áitiúla (faoi dhlínse féin), foilsiú i dtreoracha clár clóite nó leictreonacha nó díol síntiús/cártaí cliste le haghaidh teilifíse íoctha.

Rialacha níos déine

Tá sé de shaoirse ag na Ballstáit rialacha níos mionsonraithe nó níos déine a chur i bhfeidhm sna réimsí a chomhordaíonn AVMSD maidir le soláthraithe seirbhíse meán faoina ndlínse, ar choinníoll go bhfuil na rialacha sin comhsheasmhach le prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais.

Mar shampla, is féidir leis na Ballstáit rialacha níos mionsonraithe nó níos déine a leagan síos maidir le fógraíocht teilifíse. Mar sin féin, ní mór na rialacha sin a bheith i gcomhréir le dlí an Aontais agus ní bheidh siad infheidhme maidir le hatarchur craoltaí de thionscnamh Ballstáit eile.

Tá sé de shaoirse ag na Ballstáit freisin rialacha níos mionsonraithe nó níos déine a choinneáil nó a leagan síos maidir le fógraíocht teilifíse d’fhonn a áirithiú go ndéanfar leasanna an lucht féachana teilifíse a chosaint go hiomlán agus go cuí. In imthosca áirithe is féidir leo coinníollacha éagsúla a leagan síos do chraoltóirí teilifíse faoina ndlínse.

Ceanglais Trédhearcachta

Le AVMSD, cuirtear d’oibleagáid ar na Ballstáit a áirithiú go mbeidh rochtain éasca dhíreach ag úsáideoirí tráth ar bith ar fhaisnéis faoin soláthraí seirbhíse meán. Ní mór rochtain a bheith ag úsáideoirí seirbhíse ar ainm agus seoladh an tsoláthraí, lena n-áirítear a sheoladh leictreonach nó a shuíomh gréasáin agus an t-údarás rialála nó maoirseachta inniúil.

Dlínse

Ní mór do na húdaráis i ngach tír den Aontas a chinntiú go gcomhlíonann gach seirbhís meán closamhairc a thionscnaítear inti a rialacha náisiúnta féin lena dtugtar éifeacht don Treoir maidir le Seirbhísí Meán Closamhairc. Cinntíonn an córas freisin go gcumhdaítear craoltóirí a bhfuil tionchar acu ar lucht féachana an Aontais leis an treoir fiú nuair nach bhfuil siad bunaithe san Aontas. Is féidir le húdaráis an Aontais cumhacht a fheidhmiú trí uasnaisc atá lonnaithe ar a gcríoch nó trí acmhainneacht satailíte a úsáid.

Prionsabal na Tíre Tionscnaimh

Ní gá do sholáthraithe ach cloí le rialacha Ballstáit seachas i roinnt tíortha — rudaí a dhéanamh níos simplí do sholáthraithe seirbhíse, go háirithe dóibh siúd ar mian leo gnó trasteorann a fhorbairt.

Má ghlacann aon tír de chuid an Aontais rialacha náisiúnta atá níos déine ná an Treoir, ós rud é go bhfuil sé de shaoirse acu é sin a dhéanamh, ní féidir iad sin a chur i bhfeidhm ach amháin maidir le soláthraithe sa dlínse sin.

Conas a chinntear dlínse?

Chun cásanna dlínse dúbailte nó easpa dlínse a sheachaint, tagann gach soláthraí seirbhísí meán faoi dhlínse aon Bhallstáit amháin chun críocha na Treorach.

Braithfidh sé sin go príomha ar an áit a bhfuil a riarachán lárnach lonnaithe agus ar an áit a ndéantar cinntí bainistíochta maidir le clárú nó roghnú ábhair. I measc na gcritéar breise tá suíomh an lucht saothair agus aon uasnasc satailíte, agus úsáid acmhainneacht satailíte tíre.