Roaming: Mistoqsijiet & Tweġibiet

Ir-roaming huwa meta tuża l-mobile jew it-tablet tiegħek waqt li okkażjonalment tivvjaġġa barra mill-pajjiż fejn tgħix jew ikollok rabtiet stabbli, jiġifieri taħdem jew tistudja hemm. Sakemm tqatta’ aktar ħin f’pajjiżek milli barra minnu, jew tuża s-sim card tiegħek aktar f’pajjiżek milli barra minnu, tibbenefika mir-roaming daqslikieku f’pajjiżek. Għalhekk ma tintalabx tħallas aktar minn dak li normalment tħallas f’pajjiżek għat-telefonati, għall-messaġġi u għall-użu tad-data tiegħek fl-UE. Ir-reġim attwali tar-Roaming daqslikieku f’Pajjiżek ġie stabbilit fl-2017 u bir-Regolament il-ġdid huwa mtawwal u mtejjeb.

Jekk diġà għandek RLAH jew int klijent ġdid, m'għandekx bżonn tissettja xejn. L-operatur tiegħek awtomatikament ikompli japplika t-tariffi domestiċi meta tuża r-roaming barra minn pajjiżek

Iva. Meta tagħmel telefonata, tibgħat messaġġi SMS, jew tuża data minn pajjiż ieħor tal-UE dawn se jiġu ċċarġjati jew imnaqqsa mill-volumi tal-pjan tariffarju nazzjonali tiegħek eżattament daqslikieku kont f’pajjiżek (fil-pajjiż fejn tgħix, taħdem jew tistudja). M'għandekx għalfejn tħallas aktar. Sew jekk tuża l-mobile tiegħek waqt li tkun perjodikament barra pajjiżek fl-UE jew fil-pajjiż fejn tgħix se tkun qed tuża r-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek. Dawn ir-regoli dwar ir-roaming daqslikieku f’pajjiżek issa ġew estiżi sal-2032.

Ir-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek se tkun it-tariffa prestabbilita tar-roaming fuq il-pjanijiet kollha li jinkludu r-roaming.  Jekk tixtieq tixtri pjan tariffarju ġdid li jinkludi r-roaming, l-operatur tiegħek se jippreżentalek awtomatikament dak il-pjan tariffarju bir-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek. Jekk diġà għandek ir-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek, se żżommu.

Jekk f’pajjiżek għandek telefonati u SMS mingħajr limitu, ikollok telefonati u SMS mingħajr limitu meta tuża r-roaming fl-UE. Jekk f’pajjiżek għandek data mobbli bla limitu jew data mobbli rħisa ħafna, l-operatur tiegħek jista’ japplika limitu ta’ salvagwardja (użu ġust) fuq l-użu tad-data waqt ir-roaming. Jekk dan ikun il-każ, l-operatur ikollu jinfurmak minn qabel dwar dan il-limitu u għandu javżak f’każ li tilħaqu. Dak il-limitu ta’ salvagwardja se jkun għoli biżżejjed biex ikopri l-biċċa l-kbira tal-ħtiġijiet tar-roaming tiegħek, jekk mhux kollha. Lil hinn minn dan il-limitu, tista’ tkompli bir-roaming tad-data, soġġett għal tariffa żgħira, li hija limitata għal €2/GB mill-1 ta’ Lulju 2022 u li se tonqos progressivament għal €1 fl-2027.

Tista’ tuża r-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek kull meta tkun qed tivvjaġġa f’pajjiż ieħor tal-UE għajr il-pajjiż fejn fil-fatt tgħix (id-dar effettiva tiegħek). Jekk tmur tgħix u tistabbilixxi residenza fit-tul f’pajjiż ieħor tal-UE, jista’ jkun li ma tkunx tista’ tibbenefika mill-offerti tar-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek minn operatur fil-pajjiż minn fejn ġejt. Madankollu, se tkun tista’ tuża r-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek b’abbonament tal-mobile tal-pajjiż ta’ residenza l-ġdid tiegħek meta tivvjaġġa barra minn pajjiżek fl-UE.

Ir-Reġim tar-Roaming daqslikieku f’pajjiżek huwa disponibbli fis-27 pajjiż tal-UE KOLLHA: l-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija, il-Kroazja, Ċipru, ir-Repubblika Ċeka, id-Danimarka, l-Estonja, il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, il-Lussemburgu, Malta, in-Netherlands, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija, is-Slovenja, is-Slovakkja, Spanja, l-Iżvezja. 

Ir-Reġim tar-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek huwa disponibbli wkoll fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea: l-Iżlanda, il-Liechtenstein, in-Norveġja.

Il-pajjiżi barra mill-UE/miż-ŻEE mhumiex koperti mir-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek, iżda ħafna operaturi jagħżlu li jestendu dawn l-offerti għal pajjiżi terzi wkoll.

Peress li r-Renju Unit ħareġ mill-Unjoni Ewropea, ir-reġim tar-Roaming daqslikieku f’Pajjiżek ma japplikax għall-ivvjaġġar lejn ir-Renju Unit. Filwaqt li xi operaturi għażlu li jestendu r-roaming daqslikieku f’pajjiżek għar-Renju Unit, dan mhuwiex obbligu. Nagħtuk parir tiċċekkja mal-operatur rispettiv tiegħek it-tariffi tar-roaming rilevanti meta tivvjaġġa lejn ir-Renju Unit.

Għandek tiċċekkja mal-operatur tiegħek il-pjan tar-roaming li abbonajt għalih u kwalunkwe restrizzjoni applikabbli. Jekk abbonajt għal kuntratt u għażilt l-għażla prestabbilita tar-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek, tista’ tikkontesta kwalunkwe tariffa addizzjonali mal-operatur tiegħek, li għandu jkollu proċedura ta’ lmenti fis-seħħ. Jekk l-operatur jippersisti, għandek tinnotifika lill-korp rilevanti f’pajjiżek, normalment ir-regolatur nazzjonali tat-telekomunikazzjoni tiegħek, li jista’ jagħtik parir ulterjuri. Tista' tiġi ċċarġjat aktar għal telefonati lejn numri ta' servizzi b'valur miżjud speċjali.

Bħalma ilu minn Ġunju 2017, ir-Regolament il-ġdid dwar ir-Roaming jiżgura li nistgħu nkomplu ngawdu t-telefonati, l-SMS u d-data mobbli mingħajr tariffi addizzjonali hekk kif nivvjaġġaw fl-UE.

Minbarra l-istabbiliment ta’ tariffi massimi bl-ingrossa ġodda li l-operaturi jħallsu lil xulxin għas-servizzi tar-roaming, hemm ukoll regoli ġodda li jżidu aktar benefiċċji għall-konsumaturi: sabiex tkun tista’ tuża l-aħħar servizzi innovattivi wkoll waqt li tkun qed tivvjaġġa u biex tipproteġik aħjar minn tariffi moħbija. Dawn il-benefiċċji l-ġodda jinkludu li jkollok l-istess kwalità u veloċità tal-mobile barra minn pajjiżek bħal f’pajjiżek (meta jkun teknikament fattibbli), li jkollok aktar informazzjoni biex tipprevjeni tariffi żejda moħbija, jiġifieri meta ċċempel numri tas-servizzi b’valur miżjud minn barra l-pajjiż jew jekk il-mobile tiegħek jikkonnettja ma’ network mhux terrestri meta tivvjaġġa bil-baħar jew bl-ajruplan jew permezz ta’ mekkaniżmi ta’ qtugħ meta jintlaħqu ċerti limiti. Ir-regoli l-ġodda jiżguraw ukoll li tkun tista’ tilħaq is-servizzi ta’ emerġenza faċilment u b’mod effiċjenti mill-ismartphone tiegħek, u li tkun infurmat dwar mezzi alternattivi biex tilħaq il-112, bħal permezz ta’ SMS, apps jew test f’ħin reali, meta tkun qed tivvjaġġa barra minn pajjiżek u dwar applikazzjonijiet ta’ twissija pubblika, fejn rilevanti.

Ir-roaming daqslikieku f’pajjiżek ifisser li għandek tkun tista’ tuża s-servizz mobbli bl-istess mod bħal f’pajjiżek. Dan jinkludi wkoll il-kwalità, bħall-veloċità jew l-aċċess għal 4G jekk normalment ikollok 4G id-dar. F’xi każijiet mhuwiex possibbli li toffri l-istess kwalità minħabba li n-network jista’ ma jkunx tajjeb daqs dak li normalment tuża f’pajjiżek, jew it-topografija tal-pajjiż li żżur tista’ tkun differenti pereżempju b’muntanji jew b’ħafna gżejjer. Hemm fatturi differenti li jistgħu jaffettwaw is-servizz mobbli iżda l-operatur tiegħek għandu jagħmel l-almu tiegħu biex joffri l-istess kwalità bħal fid-dar meta dan ikun teknikament possibbli.

L-operatur tiegħek għandu jinfurmak b’mod ċar dwar il-kwalità tas-servizz tar-roaming. Il-kuntratt tiegħek għandu jinkludi informazzjoni dwar kif is-servizz tar-roaming jista’ jvarja mis-servizz li tuża f’pajjiżek u għaliex is-servizz xi drabi ma jkunx l-istess bħal f’pajjiżek. Il-kuntratt għandu jinkludi wkoll informazzjoni dwar kif jitressaq ilment meta l-kwalità tas-servizz ma tkunx kif mistennija.

L-operatur tiegħek għandu jippubblika wkoll informazzjoni, pereżempju fuq il-paġna web tiegħu, dwar il-kwalità tas-servizz. Dik l-informazzjoni għandha tkun aktar dettaljata mill-kuntratt. Dan għandu jispjega għaliex servizz tar-roaming jista’ jkun differenti minn dak domestiku, b’mod partikolari, id-devjazzjonijiet mill-veloċitajiet massimi reklamati jew stmati ta’ upload u download li jiġu offruti domestikament, u kif dawn id-differenzi jista’ jkollhom impatt fuq is-servizz tar-roaming. L-informazzjoni tista' tinkludi wkoll spjegazzjoni dwar kif kwalunkwe limitazzjoni fil-volum, il-veloċità, il-ġenerazzjonijiet u t-teknoloġiji disponibbli tan-netwerk u parametri oħra tal-kwalità tas-servizz jistgħu, fil-prattika, ikollhom impatt fuq is-servizz tar-roaming tad-dejta, u b'mod partikolari fuq l-użu tal-kontenut, l-applikazzjonijiet u s-servizzi waqt ir-roaming.

Meta l-istess ġenerazzjoni tan-netwerk, pereżempju 4G, tkun disponibbli fil-pajjiż li tkun qed iżżur, normalment għandu jkollok aċċess għaliha. L-operatur tiegħek għandu jiżgura li jkollok aċċess għall-istess network u kwalità bħal f’pajjiżek. F’xi każijiet, dan ma jkunx possibbli minħabba li l-istess network jew teknoloġija tista’ ma tkunx disponibbli fil-pajjiż li tkun qed iżżur. Id-disponibbiltà tan-network tvarja madwar l-UE, l-aħħar networks mobbli jistgħu ma jiġux implimentati kullimkien fl-istess ħin u l-istess veloċità tan-network mobbli mhux dejjem tista’ tkun disponibbli. Dan jista’ jkun il-każ għan-networks 5G.

Barra minn hekk, l-operatur tiegħek għandu jinfurmak dwar il-kwalità tas-servizz mobbli li tista’ tistenna waqt ir-roaming. Għandek tkun tista’ ssib din l-informazzjoni ddikjarata fil-kuntratt tiegħek u fuq is-sit web tal-operatur.

Kull meta taqsam il-fruntiera, l-operatur tiegħek għandu jibgħatlek messaġġ awtomatiku mingħajr ħlas bl-informazzjoni personalizzata bażika tal-prezzijiet tiegħek dwar it-tariffi tar-roaming, inkluża l-VAT, li japplikaw biex tagħmel u tirċievi telefonati, tibgħat SMS u tuża servizzi regolati tar-roaming tad-data. L-informazzjoni għandha tinkludi wkoll kwalunkwe politika ta’ użu ġust li japplika l-operatur tiegħek, pereżempju jekk l-operatur japplika limitu għall-volum tad-data li tista’ tikkonsma waqt ir-roaming. Għandu jinkludi wkoll informazzjoni dwar kwalunkwe ħlas addizzjonali li jista 'japplika wara li tkun ikkonsmajt dak il-limitu tal-volum tad-dejta.  Il-messaġġ għandu jinkludi informazzjoni dwar ċertu servizz li mhuwiex b'xejn, bħal li ċċempel hotline jew servizzi għall-konsumatur.

Tista’ tinforma lill-operatur tiegħek li ma tixtieqx tirċievi din l-informazzjoni.

Minbarra l-informazzjoni dwar il-prezzijiet, l-operatur tiegħek għandu dejjem jinfurmak li t-telefonati lejn in-numru uniku Ewropew ta' emerġenza 112 huma mingħajr ħlas u kif tista' taċċessa s-servizzi ta' emerġenza b'mezzi oħra fil-pajjiż li tkun qed iżżur. Il-messaġġ awtomatiku għandu jinkludi link għal paġna web fejn tista’ tara liema komunikazzjonijiet oħra ta’ emerġenza huma disponibbli fil-pajjiż li tinsab fih, pereżempju SMS ta’ emerġenza, applikazzjonijiet ta’ emerġenza u simili. Dejjem se tirċievi din l-informazzjoni kull darba li tidħol f’pajjiż ieħor tal-UE.

Il-fornituri tar-roaming għandhom jiżguraw li tintbagħatlek notifika meta s-servizzi tar-roaming tad-data jkunu laħqu 80 % tal-limitu finanzjarju jew tal-volum miftiehem.

Il-fornituri tar-roaming għandhom jipprovdu wkoll notifiki meta tikkonsma aktar minn €100 f’perjodu ta’ fatturar ta’ kull xahar. In-notifika għandha tindika l-proċedura li għandek issegwi jekk tixtieq tkompli tuża s-servizzi tar-roaming.

Il-klijenti jistgħu jagħżlu li ma jipparteċipawx f'dan il-messaġġ u l-limiti billi jinnotifikaw lill-operaturi tagħhom.

Sejħiet għal numri speċifiċi ta’ servizzi b’valur miżjud jistgħu jinkludu telefonati lil kumpaniji tal-assigurazzjoni, linji tal-ajru, helpdesks għas-servizz tal-konsumatur, eċċ. Dawn jinkludu wkoll li tibgħat SMS għal-logħob u d-divertiment, bħal li tivvota għal kompetizzjoni ta’ programm televiżiv, jew li tidħol f’logħba. It-telefonati jew il-messaġġi minn dawn in-numri mid-dar jistgħu jinkludu xi spejjeż jew jistgħu jkunu mingħajr ħlas, skont is-servizz. Meta tkun barra minn pajjiżek, iċ-ċempil jew tibgħat messaġġi lejn numri ta’ servizzi b’valur miżjud normalment jinkludu tariffi addizzjonali li jista’ jkun li ma tkunx qed tistenna. Numru li tista’ ċċempel bla ħlas minn pajjiżek jista’ ma jkunx bla ħlas barra minn pajjiżek. Bl-istess mod, jekk ikollok tħallas biss tariffa żgħira meta ċċempel numru minn pajjiżek, jista’ jkun aktar għali meta ċċempel minn pajjiż barrani.

Ir-regoli tar-Roaming għandhom l-għan li jżidu l-għarfien tiegħek li n-numri tas-servizzi b’valur miżjud jistgħu jkunu soġġetti għal tariffi żejda. Għandek tkun tista’ ssib informazzjoni dwar in-numri tat-telefown tas-servizz b’valur miżjud fil-kuntratt tiegħek, fuq paġna web apposta, kif ukoll permezz tal-SMS li tirċievi meta taqsam il-fruntiera lejn pajjiż ieħor tal-UE.

Għat-telefonati li huma mingħajr ħlas f’pajjiżhom iżda li jistgħu jiġu ċċarġjati waqt ir-roaming, l-operatur jeħtieġ li jinkludi informazzjoni dwar it-tariffa supplimentari għan-numri tat-telefon mingħajr ħlas waqt ir-roaming fuq paġna web iddedikata, li se tinkludi wkoll informazzjoni dwar il-firxiet ta’ numerazzjoni għas-servizzi ta’ valur miżjud.

Ir-regoli tal-UE dwar ir-roaming japplikaw biss għan-networks mobbli terrestri. Sakemm tkun konness direttament ma’ network mobbli terrestri (eż. fuq xmajjar, lagi jew tul il-kosta) xorta tista’ tuża r-roaming daqslikieku f’pajjiżek. Normalment meta tkun fuq vapur fuq ilma miftuħ jew waqt titjira, tirriskja li tikkonnettja ma 'netwerk mhux terrestri. Is-servizzi li jiġu pprovduti permezz ta’ tipi oħra ta’ networks tar-radju mhux terrestri bħal permezz ta’ sistemi satellitari abbord vapuri jew ajruplani, mhumiex soġġetti għal-limiti vinkolanti fuq il-prezzijiet tar-reġim tar-Roaming Daqslikieku f’Pajjiżek. Dawn is-servizzi normalment jiswew ħafna flus.

Meta tkun qed tivvjaġġa bil-baħar jew bl-ajruplan, it-telefon tiegħek jista 'awtomatikament jikkonnettja ma' netwerk mhux terrestri, ibbażat fuq is-satellita.  Ir-regoli tal-UE dwar ir-roaming japplikaw biss għan-networks mobbli terrestri. Biex tipproteġik minn ħlasijiet moħbija, għandek tirċievi SMS biex tavżak li t-telefon tiegħek ikkonnettja ma 'netwerk bħal dan u tinfurmak dwar il-prezzijiet. F’każ li tkompli tuża l-mobile tiegħek, jew l-apps li jużaw id-data tal-mobile jkomplu jaħdmu fuq il-mobile tiegħek, u tilħaq € 50 ta’ tariffi addizzjonali, jew limitu predefinit ieħor, is-servizzi tal-mobile jieqfu awtomatikament, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor minnek stess. Ir-regoli l-ġodda jobbligaw lill-operaturi jieħdu l-passi raġonevoli kollha biex jipproteġu lill-klijenti tagħhom minn ħlasijiet addizzjonali. Dawn jistgħu jinkludu l-possibbiltà ta’ esklużjoni fakultattiva mir-roaming fuq l-ajruplani u d-dgħajjes, miżuri ta’ operazzjoni tan-network biex in-networks terrestri jingħataw prijorità kemm jista’ jkun. L-operaturi jenħtieġ li jinfurmaw lill-klijenti tar-roaming tagħhom dwar il-possibbiltà li jagħżlu li ma jużawx ir-roaming manwalment u minnufih fuq l-apparat tal-handset tagħhom, jew permezz tas-settings jew billi jattivaw il-modalità tat-titjira.

Meta tidħol fl-Istat Membru miżjur se tirċievi SMS ta’ merħba mill-fornitur tar-roaming tiegħek li jindika li l-112 jista’ jissejjaħ mingħajr ħlas f’każ ta’ emerġenza. Se tirċievi wkoll link għal paġna web li fiha informazzjoni dwar mezzi oħra ta' aċċess li jintużaw fl-istat membru miżjur, pereżempju applikazzjoni ta' emerġenza, SMS jew test f'ħin reali. Jekk ma tistax tuża telefonata bil-vuċi lil “112” tista’ tuża dawn il-mezzi ta’ aċċess għas-servizzi ta’ emerġenza.

Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri użaw sistemi ta’ Xandir Ċellulari jew sistemi ta’ SMS ibbażati fuq il-Post li jagħmluha possibbli li jintbagħtu twissijiet pubbliċi lill-utenti finali tar-roaming, mingħajr il-ħtieġa ta’ xi azzjoni min-naħa tal-konsumaturi. Xi Stati Membri jibagħtu twissijiet pubbliċi permezz ta’ applikazzjonijiet mobbli. Jekk tivvjaġġa lejn wieħed minn dawn l-Istati Membri, fl-SMS ta’ merħba se tirċievi link għal paġna web fejn jiġi spjegat kif tiddawnlowdja l-applikazzjoni mobbli.

It-tweġibiet inklużi f’dan id-dokument ma jirrappreżentawx u huma mingħajr preġudizzju għall-pożizzjoni uffiċjali tal-Kummissjoni u jippruvaw jippreżentaw biss ir-regoli tar-roaming b’mod aċċessibbli għall-konsumaturi. Il-Kummissjoni ma tinterpretax il-liġi tal-UE b’mod vinkolanti. Huwa f’idejn il-qrati nazzjonali li jiżguraw li r-Regolament jiġi implimentat b’mod korrett u f’idejn il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja li tinterpreta r-regoli.