Dawn is-56 proġett mir-raba’ ċiklu ta’ sejħiet taħt il-FNE Diġitali ntgħażlu għal total ta’ EUR 389 miljun f’finanzjament għall-introduzzjoni ta’ networks ċentrali diġitali sikuri u reżiljenti ta’ prestazzjoni għolja, proġetti pilota fuq skala kbira tal-5G għall-corridos tat-trasport u għall-Komunitajiet Intelliġenti u l-użu ta’ infrastruttura sigura ta’ komunikazzjoni kwantistika (EuroQCI).
Dawn il-proġetti qed jikkontribwixxu direttament għall-ambizzjonijiet tal-UE li tiżviluppa infrastruttura ta’ konnettività avvanzata kompetittiva u reżiljenti – kruċjali biex jiġu sfruttati l-benefiċċji tar-rivoluzzjoni diġitali għaċ-ċittadini u l-kumpaniji madwar l-Ewropa.
Il-proġetti magħżula se jagħtu riżultati:
- Konnettività backbone għall-Global Gateways Diġitali inklużi kejbils terrestri u sottomarini fl-UE u ma’ pajjiżi terzi (inkluż fir-reġjuni ultraperiferiċi u fil-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej). F’konformità mal-objettivi ta’ prevenzjoni u detezzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE dwar is-Sigurtà tal-Kejbils, kważi l-proġetti l-ġodda kollha se jintegraw teknoloġiji SMART li jaġixxu bħala sistemi ta’ twissija bikrija ta’ theddid potenzjali.
- Proġetti pilota fuq skala kbira tal-5G: Dan se jara l-awtostradi u l-ferroviji tul is-segmenti transfruntiera tal-kurituri tat-trasport tat-TEN-T (kopertura tal-5G tul il-kurituri tat-trasport) mgħammra b’networks awtonomi tal-5G. Il-proġetti se jinkorporaw ukoll l-infrastruttura tal-cloud edge f’oqsma bħall-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, l-agrikoltura, it-turiżmu, il-loġistika tal-portijiet u tal-ajruporti, il-manifattura (5G u Edge għal Komunitajiet Intelliġenti).
- Infrastruttura Ewropea ta’ Komunikazzjoni Kwantistika (EuroQCI): Inklużi kejbils tal-fibra transfruntiera bejn in-networks nazzjonali tal-komunikazzjoni kwantistika tal-Istati Membri, u/jew stazzjon tal-art bis-satellita li jgħaqqad is-segment terrestri tal-EuroQCI tagħhom mal-kostellazzjoni spazjali pan-Ewropea (IRIS2).
Il-kontribuzzjoni finanzjarja tal-UE tiġi fil-forma ta’ għotjiet b’rati ta’ kofinanzjament differenti, li jvarjaw minn 30 % sa 75 % tal-ispiża totali tal-proġetti. Il-programm FNE-Diġitali jiffinanzja kemm studji ta’ fattibbiltà kif ukoll proġetti ta’ varar madwar l-UE.
Taħt il-Programm FNE-Diġitali, € 1.5 biljun saru disponibbli mill-baġit tal-UE għall-2021-2027 biex jikkofinanzjaw proġetti fl-Ewropa. CEF-Digital huwa parti mill-programm akbar tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF), li jiffinanzja wkoll l-infrastruttura tal-Enerġija u t-Trasport.
Sejħiet futuri se jsegwu matul is-sentejn li ġejjin, f’konformità mal-aħħar żviluppi ta’ politika, inkluża r-Rakkomandazzjoni dwar is-Sigurtà u r-Reżiljenza tal-Infrastrutturi tal-Kejbils taħt il-Baħar u l-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE dwar is-Sigurtà tal-Kejbils.
Il-passi li jmiss
Il-Kummissjoni adottat deċiżjoni formali tal-għażla dwar il-lista ta’ proġetti magħżula fit-3 ta’ Novembru 2025. Abbażi ta’ dan, l-Aġenzija Eżekuttiva Ewropea għas-Saħħa u għall-Qasam Diġitali (HaDEA) se tipproċedi bl-iffirmar tal-ftehimiet ta’ għotja u bil-prefinanzjament tal-applikanti magħżula għall-proġett.