iStock GettyImages 1656549832 © Somkid Thongdee
Il-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea għall-Valuri u t-Transparceny, Věra Jourová ffirmat il-Konvenzjoni Qafas tal-Kunsill tal-Ewropa dwar l-Intelliġenza Artifiċjali u d-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-istat tad-dritt f’isem l-Unjoni Ewropea. Dan sar waqt il-konferenza informali tal-Ministri tal-Ġustizzja tal-istati membri tal-Kunsill tal-Ewropa f'Vilnjus, il-Litwanja. Din il-Konvenzjoni hija l-ewwel strument internazzjonali legalment vinkolanti dwar l-intelliġenza artifiċjali. Hija kompatibbli bis-sħiħ mad-dritt tal-Unjoni b’mod ġenerali, u mal-Att tal-UE dwar l-IA b’mod partikolari, li huwa l-ewwel regolament komprensiv dwar l-IA globalment.
L-UE, irrappreżentata mill-Kummissjoni, u bl-appoġġ tal-Istati Membri, ipparteċipat b'mod attiv ħafna fin-negozjati ta' din il-Konvenzjoni. Il-konvenzjoni hija konsistenti mal-Att tal-UE dwar l-IA kif ukoll ma’ liġi oħra tal-Unjoni Ewropea u tinkludi għadd ta’ kunċetti ewlenin tal-Att dwar l-IA bħal:
- enfasi fuq IA ċċentrata fuq il-bniedem, konsistenti mad-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-istat tad-dritt
- approċċ ibbażat fuq ir-riskju
- prinċipji ewlenin għal IA affidabbli (eż. it-trasparenza, ir-robustezza, is-sikurezza, il-governanza u l-protezzjoni tad-data)
- trasparenza għall-kontenut iġġenerat mill-IA u fl-interazzjonijiet mas-sistemi tal-IA
- dokumentazzjoni, responsabbiltà u rimedji msaħħa
- appoġġ għal innovazzjoni sikura permezz ta’ ambjenti ta’ esperimentazzjoni regolatorja
- obbligi ta' ġestjoni tar-riskju
- obbligi ta' dokumentazzjoni
- mekkaniżmi ta’ sorveljanza għas-superviżjoni tal-attivitajiet tal-IA
Dan huwa vitali biex jiġi pprovdut qafas effettiv fil-livell internazzjonali biex jiġu indirizzati r-riskji maħluqa mill-IA għad-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija, u l-istat tad-dritt.
Bħala tali, il-Konvenzjoni tipprevedi approċċ komuni biex jiġi żgurat li l-attivitajiet fiċ-ċiklu tal-ħajja tas-sistemi tal-IA jkunu kompatibbli mad-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-istat tad-dritt, filwaqt li tippermetti l-innovazzjoni u l-fiduċja. Il-Konvenzjoni tkopri sistemi tal-IA li potenzjalment jinterferixxu mad-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-istat tad-dritt imsemmija hawn fuq, billi jsegwu approċċ ibbażat fuq ir-riskju u differenzjat.
Il-prinċipji u l-obbligi previsti fil-Konvenzjoni se japplikaw għall-attivitajiet fiċ-ċiklu tal-ħajja tas-sistemi tal-IA mwettqa mill-awtoritajiet pubbliċi jew mill-atturi privati li jaġixxu f’isimhom. Fir-rigward tal-atturi tas-settur privat, filwaqt li xorta jridu jindirizzaw ir-riskji u l-impatti mis-sistemi tal-IA b’mod li jallinja mal-għanijiet tal-Konvenzjoni, huma għandhom l-għażla li jew japplikaw l-obbligi tal-Konvenzjonijiet direttament, jew jimplimentaw miżuri alternattivi xierqa.
Il-Konvenzjoni tinkludi eżenzjonijiet għar-riċerka u l-iżvilupp, kif ukoll għas-sigurtà nazzjonali. Huwa miftuħ għall-adeżjoni tal-membri tal-Kunsill tal-Ewropa, l-UE, u pajjiżi terzi oħra madwar id-dinja.
Il-Konvenzjoni se tiġi implimentata fl-UE permezz tal-Att dwar l-IA, li ġeneralment fih regoli kompletament armonizzati għat-tqegħid fis-suq, it-tqegħid fis-servizz u l-użu tas-sistemi tal-IA, ikkomplementati minn acquis rilevanti ieħor tal-Unjoni, meta applikabbli.
Il-passi li jmiss
Din il-firma tesprimi l-intenzjoni tal-UE li ssir Parti għall-Konvenzjoni. Wara dan, il-Kummissjoni Ewropea se tħejji proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill biex tikkonkludi l-Konvenzjoni. Il-Parlament Ewropew għandu wkoll jagħti l-kunsens tiegħu.
Il-kuntest
In-negozjati dwar il-Konvenzjoni bdew f’Settembru 2022 taħt l-awspiċji tal-Kumitat dwar l-IA (CAI) stabbilit mill-Kunsill tal-Ewropa fi Strasburgu. In-negozjati inkludew in-negozjati tal-Kummissjoni Ewropea f'isem l-UE, Stati Membri oħra tal-Kunsill tal-Ewropa, is-Santa Sede, l-Istati Uniti, il-Kanada, il-Messiku, il-Ġappun, Iżrael, l-Awstralja, l-Arġentina, il-Perù, l-Urugwaj, u l-Costa Rica. Il-kontribut minn 68 rappreżentant internazzjonali mis-soċjetà ċivili, l-akkademja, l-industrija, u organizzazzjonijiet internazzjonali oħra żgura approċċ komprensiv u inklużiv.