Skip to main content
Insawru l-futur diġitali tal-Ewropa
News article | Pubblikazzjoni

L-UE tidħol fl-era fuq skala eksa bit-tħabbir ta’ siti ospitanti ġodda tas-supercomputing

Superkompjuter fuq skala eksa ta’ livell għoli, JUPITER ospitat fil-Ġermanja b’superkompjuters ta’ livell medju Daedalus, Levente, CASPIr u EHPCPL fil-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda u l-Polonja.

Madwar l-UE ntgħażlu ħames siti għal ċentri tal-computing ta’ prestazzjoni għolja biex jospitaw u joperaw il-ġenerazzjoni li jmiss ta’ superkompjuters Ewropej. Il-Ġermanja se tospita l-ewwel superkompjuter tal-Impriża Konġunta Ewropea għall-Computing ta’ Prestazzjoni Għolja b’kapaċitajiet fuq skala eksa. Se jiġu ospitati erba’ superkompjuters ġodda ta’ livell medju fil-Greċja, fl-Ungerija, fl-Irlanda u fil-Polonja.

Jupiter, l-ewwel superkompjuter fuq skala eksa tal-Impriża Konġunta EuroHPC

F’Ġunju 15 2022, l-Impriża Konġunta Ewropea għall-Computing ta’ Prestazzjoni Għolja (EuroHPC JU) ħabbret li ċ-Ċentru tas-Supercomputing ta’ Jülich (Forschungszentrum Jülich — FZJ) fil-Ġermanja ntgħażel biex jospita u jopera superkompjuter fuq skala eksa ta’ livell għoli, jiġifieri magna li kapaċi twettaq mill-inqas exaflop wieħed (biljun operazzjoni kull sekonda). Is-superkompjuter JUPITER, l-ewwel wieħed tat-tip tiegħu fl-UE huwa mistenni li jikklassifika fost l-aqwa tliet superkompjuters fid-dinja.

Il-kapaċità fuq skala eksa tirrappreżenta pass teknoloġiku kbir għall-UE, b’rilevanza xjentifika, industrijali u soċjetali kbira. Dan se jippermetti li jiġu indirizzati problemi ta’ importanza kbira li kienu impossibbli li jissolvew xi snin ilu f’oqsma ta’ importanza kbira għaċ-ċittadini Ewropej bħas-saħħa, il-bijoloġija, il-klima, l-enerġija, is-sigurtà u l-materjali. Huwa mistenni impatt pożittiv fuq l-eċċellenza xjentifika Ewropea peress li livell bla preċedent ta’ komputazzjonijiet u preċiżjoni ogħla se jtejbu l-kwalità, u jnaqqsu l-ispiża tar-riċerka.

Erba’ superkompjuters ġodda ta’ livell medju

L-impriża Konġunta EuroHPC ħabbret ukoll li l-Infrastrutturi Nazzjonali għar-Riċerka u t-Teknoloġija (GRNET) fil-Greċja, l-Aġenzija Governattiva għall-Iżvilupp tal-IT (KIFU) fl-Ungerija, l-Università Nazzjonali tal-Irlanda Galway u ċ-Ċentru tal-Kompjuter Akkademiku Cyfronet AGH (Cyfronet) fil-Polonja ntgħażlu biex jospitaw erba’ superkompjuters ġodda fuq skala medja (fuq skala peta u fuq skala pre-eksa). Dawn il-magni se jkunu disponibbli biex iservu firxa wiesgħa ta’ utenti Ewropej fil-komunità tar-riċerka u xjentifika, kif ukoll fl-industrija u fis-settur pubbliku. Is-superkompjuters Daedalus (GR), Levente (HU), CASPIr (IE), u EHPCPL (PL) se jippermettu l-iżvilupp ulterjuri ta’ applikazzjonijiet xjentifiċi u industrijali ġodda (eż. il-mediċina ta’ preċiżjoni, l-iżvilupp ta’ mediċini, trattamenti u materjali ġodda, il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, u l-bijoinġinerija).  

Sħubija bejn l-Impriża Konġunta EuroHPC u l-entitajiet tal-hosting

L-entitajiet tal-hosting intgħażlu wara sejħa għal espressjoni ta’ interess imnedija f’ Diċembru 2021 mill-Impriża Konġunta EuroHPC f’konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2021/1173.

Is-superkompjuters il-ġodda se jiġu ffinanzjati mill-Programm Ewropa Diġitali, mill-ProgrammOrizzont Ewropa, u minn kontribuzzjonijiet mill-Istati Parteċipanti tal-Impriża Konġunta. L-impriża Konġunta se tikkofinanzja sa 50 % tal-ispiża totali tas-superkompjuter fuq skala eksa b’kontribuzzjoni finanzjarja massima ta’ EUR 250 miljun, u sa 35 % tal-ispiża totali tas-superkompjuters ta’ livell medju b’kontribuzzjoni massima totali ta’ EUR 120 miljun. L-ammont komplementari se jkun kopert mill-Istat Parteċipanti, fejn tkun stabbilita l-entità ospitanti, jew mill-Istati Parteċipanti fil-konsorzju ospitanti. Il-ħames entitajiet tal-hosting magħżula se joperaw is-superkompjuters f’isem l-Impriża Konġunta EuroHPC.

Fix-xhur li ġejjin, l-Impriża Konġunta EuroHPC se tiffirma ftehimiet mal-entitajiet tal-hosting magħżula, li se jippermettu sħubija stabbli u strutturata għall-akkwist u t-tħaddim tas-superkompjuters. Is-superkompjuters huma mistennija li jsiru operattivi matul l-2023 għall-utenti Ewropej mill-akkademja, mill-industrija, u mis-settur pubbliku. Is-sejħiet għall-offerti għall-akkwist tagħhom huma mistennija li jiġu ppubblikati dalwaqt.

Aktar informazzjoni hija disponibbli f’din l-istqarrija għall-istampa mill-Impriża Konġunta EuroHPC.

Sfond

L-impriża Konġunta EuroHPC hija entità legali u ta’ finanzjament maħluqa fl-2018 biex tippermetti lill-UE u lill-pajjiżi parteċipanti fl-EuroHPC jikkoordinaw l-isforzi tagħhom u jiġbru flimkien ir-riżorsi tagħhom bl-għan li l-Ewropa ssir mexxejja dinjija fis-supercomputing. F’Lulju 2021, il-Kunsill adotta r-Regolament dwar l-Impriża Konġunta EuroHPC, li ġab investiment ulterjuri ta’ EUR 7 biljun biex jiġu pprovduti l-aktar superkompjuters u kompjuters kwantistiċi ġodda, u biex tiġi appoġġata l-aġenda ambizzjuża tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni fl-HPC.

L-impriża Konġunta EuroHPC diġà bdiet tgħammar lill-UE b’infrastruttura ta’ klassi dinjija ta’ superkompjuters fuq skala pre-eksa u fuq skala peta, u biex tiżviluppa t-teknoloġiji, l-applikazzjonijiet u l-ħiliet meħtieġa biex jintlaħqu l-kapaċitajiet kollha fuq skala eksa sal-2023. Sal-lum, ħames superkompjuters issa huma kompletament operattivi: LUMI fil-Finlandja (li jikklassifika n-numru 3 fid-dinja), Vega fis-Slovenja, MeluXina fil-Lussemburgu, Discoverer fil-Bulgarija, u Karolina fir-Repubblika Ċeka. Dalwaqt se jkunu disponibbli tliet superkompjuters oħra: Leonardo fl-Italja, MareNostrum5 fi Spanja, u Deucalion fil-Portugall.