Sigurtà tal-Kejbils: Il-Kummissjoni tippubblika rapport storiku u finanzjament għaċ-Ċentri tal-Kejbils

Il-protezzjoni tal-infrastruttura tal-kejbils qed tgħin biex jiġi indirizzat it-theddid ibridu u ttejjeb is-sigurtà u d-difiża tal-Unjoni.

Il-Kummissjoni ppubblikat rapport li jinkludi l-immappjar, il-valutazzjoni tar-riskju u l-ittestjar tal-istress tal-infrastrutturi tal-kejbils sottomarini tal-UE. Dan ir-rapport tħejja u ġie miftiehem mal-Istati Membri, fil-qafas tal-Grupp ta’ Esperti stabbilit skont ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2024/779 dwar Infrastrutturi tal-Kejbils taħt il-Baħar Sikuri u Reżiljenti.

Il-Kummissjoni qed tħabbar ukoll opportunitajiet ġodda ta’ finanzjament taħt il-Programm Ewropa Diġitali biex tistabbilixxi Ċentri Reġjonali tal-Kejbils u biex tittestja l-istress tar-reżiljenza tal-infrastrutturi tal-kejbils taħt il-baħar. 

L-ewwel rapport mill-Grupp ta’ Esperti dwar il-Kejbils: Immappjar, valutazzjoni tar-riskju u ttestjar tal-istress

L-ewwel rapport mill-Grupp ta’ Esperti dwar il-Kejbils inklużi l-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-Aġenzija Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA), wettaq diversi azzjonijiet taħt il-pilastru ta’ prevenzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Kejbils: 

• immappjar tal-infrastrutturi eżistenti u ppjanati tal-kejbils tad-data sottomarini li jgħaqqdu t-territorji tal-UE bejniethom u ma’ partijiet oħra tad-dinja
• valutazzjoni tar-riskju kkoordinata li tidentifika seba’ xenarji ta’ riskju ewlenin li jibnu fuq theddid, vulnerabbiltajiet u dipendenzi differenti
• gwida għat-test tal-istress ta’ dawn ix-xenarji ta’ riskju

Ir-rapport jipprovdi wkoll ħarsa ġenerali komprensiva lejn il-politika u s-suq tal-infrastrutturi tal-kejbils tad-data sottomarini tal-UE.

Finanzjament għal azzjonijiet ta' sigurtà bil-kejbil

Iċ-Ċentru Ewropew ta’ Kompetenza fiċ-Ċibersigurtà – iċ-Ċentru Ċentrali tal-UE għall-ġestjoni tal-fondi taċ-ċibersigurtà – qed jippubblika Sejħa ta’ EUR 10 miljun iddedikata għall-istabbiliment ta’ Ċentri Reġjonali tal-Kejbils, iffinanzjati taħt il-Programm Ewropa Diġitali. Din hija l-ewwel waħda minn diversi sejħiet li ġejjin matul it-tliet snin li ġejjin iddedikati għaċ-Ċentri, b’valur totali ta’ EUR 21 miljun. L-UE se tikkofinanzja sa 70 % tal-ispiża għall-istabbiliment ta’ dawn iċ-ċentri.

Iċ-Ċentri Reġjonali tal-Kejbils se jappoġġaw il-monitoraġġ u d-detezzjoni tat-theddid għall-kejbils sottomarini billi jaggregaw id-data u l-informazzjoni rilevanti, jiżviluppaw analiżi tat-theddid ibbażata fuq l-IA biex jistabbilixxu stampa tas-sitwazzjoni kważi f’ħin reali u jippermettu rispons aktar rapidu f’każ ta’ inċidenti. L-objettiv huwa li jiġi ffinanzjat ċentru wieħed għal kull baċir tal-baħar. Il-Kummissjoni qed taħdem mal-Istati Membri interessati kollha fuq iċ-Ċentri, b’enfasi partikolari fuq ir-reġjun Baltiku Nordiku li se jkun bank tat-test għal infrastruttura bħal din.

Barra minn hekk, iċ-Ċentru qed iniedi sejħa ta’ EUR 10 miljun biex jappoġġa t-tħejjija u l-ittestjar tal-istress tar-reżiljenza tal-infrastruttura kritika, skont l-Att dwar is-Solidarjetà Ċibernetika.

Biex tappoġġa r-rwol ċentrali li għandhom il-kejbils sottomarini fl-iżgurar u ż-żamma ta’ konnettività diġitali affidabbli, il-Kummissjoni diġà għamlet investimenti sinifikanti permezz ta’ inizjattivi bħall-FNE Diġitali. Total ta’ 51 proġett tal-Global Gateway Diġitali ġew iffinanzjati taħt is-sejħiet Diġitali tal-FNE, li jammontaw għal EUR 420 miljun, b’mewġa ġdida ta’ proġetti li għandhom jitħabbru dalwaqt.

Il-passi li jmiss

Il-Grupp ta’ Esperti qed jaħdem fuq ir-rapport li jmiss, mistenni sa tmiem l-2025, biex jipprovdi Sett ta’ Għodod għas-Sigurtà tal-Kejbils ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni, b’rispons għar-riżultati tal-valutazzjoni tar-riskju tal-UE; u lista prijoritarja ta’ Proġetti tal-Kejbils ta’ Interess Ewropew (CPEIs), li għandhom jingħataw prijorità għal appoġġ pubbliku futur, bħal taħt il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) u programmi oħra.

L-Istati Membri għandhom sal-31/03/2026 biex iwieġbu għas-Sejħa, biex jibnu Konsorzju f’kull baċir tal-baħar u jippreżentaw proposta għal proġett.

Sfond

Fi Frar 2024, il-Kummissjoni adottat ir-Rakkomandazzjoni (UE) 2024/779 tagħha dwar Infrastrutturi tal-Kejbils taħt il-Baħar Sikuri u Reżiljenti, li tipprevedi Grupp ta’ Esperti dwar l-Infrastruttura tal-Kejbils taħt il-Baħar, ippresedut mill-Kummissjoni Ewropea u magħmul minn rappreżentanti mill-awtoritajiet tal-Istati Membri kif ukoll mill-Aġenzija Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA). 

Fi Frar 2025, il-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli adottaw Komunikazzjoni Konġunta dwar Pjan ta’ Azzjoni tal-UE dwar is-Sigurtà tal-Kejbils, b’sett ta’ miżuri għas-salvagwardja tal-infrastrutturi kritiċi tal-kejbils sottomarini, li jinkludu ċ-ċiklu kollu tar-reżiljenza: il-prevenzjoni, id-detezzjoni, ir-rispons u l-amp; l-irkupru, u d-deterrenza.

Torsten Schack Pedersen, il-Ministru Daniż għar-Reżiljenza u t-Tħejjija qal:

"L-infrastruttura tal-kejbils sottomarini tal-UE hija sinsla essenzjali tal-konnettività, l-ekonomija u s-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni Ewropea. Dan ir-rapport huwa pass importanti lejn it-tisħiħ ulterjuri ta’ din l-infrastruttura kritika. Id-Danimarka ser tkompli tagħti prijorità lill-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar is-Sigurtà tal-Kejbils matul il-presidenza tagħna tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea. Huwa kruċjali li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jkomplu jikkooperaw dwar din il-kwistjoni."