De bescherming van kabelinfrastructuur helpt hybride bedreigingen aan te pakken en de veiligheid en defensie van de Unie te verbeteren.
De Commissie heeft een verslag gepubliceerd met onder meer een inventarisatie, risicobeoordeling en stresstests van de onderzeese kabelinfrastructuur van de EU. Dit verslag is opgesteld en overeengekomen met de lidstaten in het kader van de deskundigengroep die is opgericht in het kader van Aanbeveling (EU) 2024/779 van de Commissie inzake veilige en veerkrachtige onderzeese kabelinfrastructuren.
De Commissie kondigt ook nieuwe financieringsmogelijkheden aan in het kader van het programma Digitaal Europa om regionale kabelhubs op te richten en de veerkracht van onderzeese kabelinfrastructuren te testen.
Eerste rapport van de Cables Expert Group: In kaart brengen, risicobeoordeling en stresstesten
Het eerste verslag van de deskundigengroep kabels, waaronder de Commissie, de lidstaten en het Europees Agentschap voor cyberbeveiliging (Enisa), heeft betrekking op verschillende acties in het kader van de preventiepijler van het actieplan voor kabels:
- een inventarisatie van bestaande en geplande onderzeese datakabelinfrastructuren die EU-gebieden met elkaar en met andere delen van de wereld verbinden
- een gecoördineerde risicobeoordeling waarin zeven belangrijke risicoscenario’s worden vastgesteld die voortbouwen op verschillende dreigingen, kwetsbaarheden en afhankelijkheden
- een leidraad om deze risicoscenario’s te stresstesten
Het verslag biedt ook een alomvattend beleids- en marktoverzicht van de onderzeese datakabelinfrastructuren van de EU.
Financiering voor kabelbeveiligingsacties
Het Europees kenniscentrum voor cyberbeveiliging – de centrale hub van de EU voor het beheer van cyberbeveiligingsfondsen – publiceert een oproep van 10 miljoen euro voor de oprichting van regionale kabelhubs, gefinancierd in het kader van het programma Digitaal Europa. Dit is de eerste van verschillende komende oproepen in de komende drie jaar voor hubs, ter waarde van in totaal 21 miljoen EUR. De EU zal tot 70 % van de kosten voor de oprichting van deze hubs medefinancieren.
Regionale kabelhubs zullen de monitoring en detectie van bedreigingen voor onderzeese kabels ondersteunen door de relevante gegevens en informatie samen te voegen, op AI gebaseerde dreigingsanalyse te ontwikkelen om een situatiebeeld in bijna realtime te schetsen en sneller te kunnen reageren in geval van incidenten. Het doel is om één hub per zeebekken te financieren. De Commissie werkt samen met alle geïnteresseerde lidstaten aan de hubs, met bijzondere aandacht voor de Noordse Baltische regio, die een proeftuin voor dergelijke infrastructuur zal zijn.
Daarnaast lanceert het Centrum een oproep van 10 miljoen euro om de paraatheid en stresstests voor de veerkracht van kritieke infrastructuur te ondersteunen in het kader van de verordening cybersolidariteit.
Om de cruciale rol te ondersteunen die onderzeese kabels spelen bij het beveiligen en onderhouden van betrouwbare digitale connectiviteit, heeft de Commissie al aanzienlijke investeringen gedaan via initiatieven zoals CEF Digital. In totaal zijn 51 Digital Global Gateways-projecten gefinancierd in het kader van CEF Digital-oproepen, voor een bedrag van 420 miljoen EUR, en binnenkort zal een nieuwe golf van projecten worden aangekondigd.
Volgende stappen
De deskundigengroep werkt aan het volgende verslag, dat naar verwachting eind 2025 zal worden uitgebracht, met een toolbox voor kabelbeveiliging met risicobeperkende maatregelen, als reactie op de resultaten van de EU-risicobeoordeling; en een prioriteitenlijst van kabelprojecten van Europees belang (CPEI’s), waaraan prioriteit moet worden gegeven voor toekomstige overheidssteun, zoals in het kader van de Connecting Europe Facility (CEF) en andere programma’s.
De lidstaten hebben tot 31 maart 2026 de tijd om op de oproep te reageren, in elk zeegebied een consortium op te zetten en een projectvoorstel in te dienen.
Achtergrond
In februari 2024 heeft de Commissie Aanbeveling (EU) 2024/779 inzake veilige en veerkrachtige onderzeese kabelinfrastructuur vastgesteld, die voorziet in een deskundigengroep voor onderzeese kabelinfrastructuur, voorgezeten door de Europese Commissie en samengesteld uit vertegenwoordigers van de autoriteiten van de lidstaten en het Europees Agentschap voor cyberbeveiliging (Enisa).
In februari 2025 hebben de Commissie en de hoge vertegenwoordiger een gezamenlijke mededeling aangenomen over een EU-actieplan inzake kabelbeveiliging, met een reeks maatregelen ter bescherming van kritieke onderzeese kabelinfrastructuur, die de hele veerkrachtcyclus omvat: preventie, detectie, respons & herstel en afschrikking.
Torsten Schack Pedersen, Deens minister van Veerkracht en Paraatheid:
"Onderzeese kabelinfrastructuur in de EU is een essentiële ruggengraat van de connectiviteit, de economie en de voorzieningszekerheid van de Europese Unie. Dit verslag is een belangrijke stap in de richting van een verdere versterking van deze kritieke infrastructuur. Denemarken zal tijdens ons voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie prioriteit blijven geven aan het EU-actieplan inzake kabelbeveiliging. Het is van cruciaal belang dat de lidstaten en de Commissie op dit gebied blijven samenwerken."