Pakket “Staat van het digitale decennium 2025”

Het beleidsprogramma voor het digitale decennium 2030 vormt het kader voor de digitale transformatie van de EU. De Commissie volgt haar ontwikkeling elk jaar met een verslag over de stand van het digitale decennium.

In het verslag wordt de vooruitgang in de richting van de streefcijfers en doelstellingen voor 2030 in kaart gebracht. In het verslag worden de verwezenlijkingen en lacunes belicht en worden concrete, uitvoerbare aanbevelingen aan de EU-landen voorgesteld. Ook wordt de vooruitgang beoordeeld die is geboekt met betrekking tot meerlandenprojecten en wordt toegezien op de toepassing van de Europese verklaring over digitale rechten en beginselen.  

In het verslag van 2025 worden ook de belangrijkste drijfveren en uitdagingen onderzocht, waaronder het huidige geopolitieke paradigma, de opkomst van generatieve AI en de impact ervan op het concurrentievermogen en de energieproductie. Aanhoudende strategische afhankelijkheden bedreigen de economische veiligheid en technologische soevereiniteit van de EU, met name op het gebied van halfgeleiders, cloud- en data-infrastructuur en cyberbeveiligingstechnologieën. In het verslag van 2025 wordt benadrukt dat mensen en samenlevingen betrokken moeten blijven bij een steeds hybridere en complexere context. 

In het verslag van 2025 worden de geactualiseerde nationale strategische stappenplannen voor het digitale decennium geëvalueerd die de lidstaten in 2023 hebben vastgesteld.

In het verslag over de staat van het digitale decennium 2025 wordt aangedrongen op hernieuwde actie op het gebied van digitale transformatie en technologische soevereiniteit. 

Deze kwesties worden geanalyseerd in clusters, gedefinieerd rond hun bijdrage aan:

• een concurrerende, soevereine en veerkrachtige EU
• mensen beschermen en mondiger maken
• benutting van de digitale transformatie voor slimme vergroening
• harmonisering van digitaal beleid en digitale uitgaven 

Ondanks een complexe context blijft het beleidsprogramma voor het digitale decennium in 2025 een centraal kompas voor de digitale transformatie van de EU. Er is vooruitgang geboekt op gebieden zoals de digitalisering van overheidsdiensten, de basisdekking van 5G en de uitrol van edge nodes voor een snellere en efficiëntere gegevensverwerking, maar er blijven kritieke lacunes bestaan. De lidstaten hebben zich ingespannen om gevolg te geven aan de aanbevelingen van vorig jaar en hebben in hun routekaarten in totaal 1 910 maatregelen opgenomen ter waarde van 288,6 miljard EUR (1,14 % van het bbp van de EU).  

In het verslag wordt echter gewezen op structurele uitdagingen en nieuwe punten van zorg:

1. Hoewel er bepaalde vooruitgang is geboekt, loopt de uitrol van connectiviteitsinfrastructuur, zoals stand-alone glasvezel- en 5G-netwerken, nog steeds achter. Gegevens tonen bepaalde verbeteringen in de uitrol van edge nodes, waardoor een snellere gegevensverwerking met een lager energieverbruik mogelijk is. Onderzeese datakabels en satellietsystemen blijven onderontwikkeld en kwetsbaar voor externe afhankelijkheden en veiligheidsrisico's.
2. De invoering van kunstmatige intelligentie (AI), cloud en big data door bedrijven is verbeterd, maar moet worden versneld. De EU blijft afhankelijk van externe aanbieders van AI- en clouddiensten – die vaak in overheidsdiensten worden gebruikt – en van de productie van halfgeleiders en kwantuminfrastructuurcomponenten.
3. Iets meer dan de helft van de Europeanen (55,6 %) beschikt over een basisniveau van digitale vaardigheden, die van fundamenteel belang zijn voor de maatschappelijke weerbaarheid tegen onlinedreigingen, waaronder bedreigingen die van invloed zijn op de informatie-integriteit, het geestelijk welzijn en minderjarigen. De beschikbaarheid van ICT-specialisten met geavanceerde vaardigheden blijft laag en er is een grote genderkloof, wat de vooruitgang in belangrijke sectoren, zoals cyberbeveiliging en AI, belemmert.  
4. In 2024 heeft de EU gestage vooruitgang geboekt bij de digitalisering van belangrijke overheidsdiensten. Een aanzienlijk deel van de digitale overheidsinfrastructuur blijft afhankelijk van dienstverleners buiten de EU.
5. De digitale toekomst van de EU wordt steeds afhankelijker van een stabiele energieproductie. De exponentieel stijgende vraag naar energie, onder meer in verband met het toenemende gebruik van AI, overtreft snel de ontwikkeling van schone en betrouwbare energievoorziening en netcapaciteit in de hele EU. Deze discrepantie vormt een potentiële aanzienlijke belemmering voor de opschaling van belangrijke digitale technologieën en vertraagt het vermogen van de EU om AI en datagestuurde innovatie ten volle te benutten voor het economisch concurrentievermogen.
6. Het gebrek aan doeltreffende samenwerking tussen de civiele sector en de defensiesector veroorzaakt vertragingen bij de bevordering van digitale technologieën voor tweeërlei gebruik, zoals AI, kwantumcomputing en halfgeleiders.
7. In het verslag wordt ook gewezen op dringende maatschappelijke uitdagingen in verband met digitalisering in de EU. Hoewel de technologie vooruitgaat, heeft de digitale transformatie de kwetsbaarheden en ongelijkheden vergroot, met name voor minderjarigen en de geestelijke gezondheid. Een belangrijk punt van zorg is de informatie-integriteit, waarbij 88 % van de Europeanen zijn bezorgdheid uitspreekt over nepnieuws en onlinemanipulatie, en 90 % de bescherming van kinderen online als een kritieke prioriteit beschouwt. Deze risico’s, versterkt door AI en onlineplatforms, dreigen de democratische integriteit te ondermijnen, de maatschappelijke polarisatie te verdiepen en het vertrouwen van het publiek uit te hollen.

Halverwege het digitale decennium is het tijd om in actie te komen. 2025 wordt een cruciaal jaar om sneller maatregelen te nemen om de belangrijkste uitdagingen aan te pakken en de digitale transformatie van de EU een impuls te geven. Door de streefcijfers en doelstellingen van het digitale decennium te verwezenlijken, kan de EU aanzienlijke economische voordelen ontsluiten, die worden geraamd op 1,8 % van haar bbp, haar soevereiniteit waarborgen en ervoor zorgen dat haar burgers worden beschermd en ten volle kunnen profiteren van de uitrol van digitale technologieën. 

Het verslag bevat specifieke aanbevolen maatregelen om de streefcijfers en doelstellingen van het digitale decennium te verwezenlijken:

• verdere investeringen uit publieke en private bronnen en betere toegang tot durfkapitaal voor EU-bedrijven om innovatie te bevorderen en strategische technologieën uit te breiden. Gerichte investeringen op kritieke gebieden — zoals geavanceerde connectiviteitsinfrastructuur, geavanceerde halfgeleiders, veilige en soevereine cloud- en data-infrastructuren, AI en kwantumcomputing, cyberbeveiliging en de ontwikkeling van digitale vaardigheden — moeten worden geprivilegieerd, aangezien zij een aanzienlijk rendement op het gebied van groei en productiviteit kunnen opleveren.
• structurele hervormingen in de EU om haar interne markt te versterken en te integreren, waarbij de technologische en economische soevereiniteit wordt gewaarborgd. Deze hervormingen hebben tot doel de soevereiniteit en veiligheid van EU-technologieën en -infrastructuren te versterken, met name op het gebied van connectiviteit en openbare dienstverlening. De EU streeft deze doelstellingen actief na door middel van toekomstige maatregelen zoals de wet inzake digitale netwerken, de kwantumstrategie en de wet inzake de ontwikkeling van de cloud en AI.
• vereenvoudiging en vermindering van de administratieve lasten voor EU-bedrijven, met voorstellen voor de omnibuspakketten en -initiatieven zoals de EU-portefeuilles voor bedrijven, die onnodige complexiteit zullen verminderen en een innovatiever en concurrerender klimaat binnen de EU zullen creëren. 

Mededeling “Staat van het digitale decennium 2025: Blijven bouwen aan de soevereiniteit en de digitale toekomst van de EU”,met inbegrip van twee bijlagen: Bijlage 1: Stand van de digitale transformatie van de EU in 2025: vooruitgang en horizontale aanbevelingen Bijlage 2: Korte landenverslagen 2025

	Werkdocument van de diensten van de Commissie “Digital Decade in 2025: Vooruitgang en vooruitzichten” Dit werkdocument biedt een uitgebreid overzicht van de digitale transformatie op EU-niveau met betrekking tot de belangrijkste aspecten van het digitale decennium.
	Werkdocument van de diensten van de Commissie “Monitoring of horizontal recommendations 2024” In dit document wordt de vooruitgang beoordeeld die is geboekt om te voldoen aan de aanbevelingen op EU-niveau die zijn gepresenteerd in de Staat van het digitale decennium 2024.
	Werkdocument van de diensten van de Commissie "Voortgangsverslag over meerlandenprojecten" In dit verslag wordt de voortgang gepresenteerd van geselecteerde meerlandenprojecten en Europese consortia voor digitale infrastructuur (EDIC’s) tussen mei 2024 en mei 2025.
	Werkdocument van de diensten van de Commissie “Monitoring of the European Declaration on Digital Rights and Principles” (Toezicht op de Europese verklaring over digitale rechten en beginselen)  Dit monitoringverslag is bedoeld om te laten zien in hoeverre de EU en de lidstaten op schema blijven in de richting van een digitale transformatie die is gebaseerd op Europese waarden.
	Werkdocument van de diensten van de Commissie “Digital Decade 2025 country reports” De staat van het digitale decennium 2025 omvat 27 landenrapporten, die inzicht geven in de vooruitgang van elk land op het gebied van digitale transformatie.
	Werkdocument van de diensten van de Commissie “DESI 2025 methodological note” In de methodologische nota van de DESI wordt de methode beschreven die wordt gebruikt om de digitale transformatie van de EU te volgen.

	De stand van zaken van de Eurobarometer over het digitale decennium 2025 Het verslag is gebaseerd op een speciale Eurobarometer-enquête die tussen februari en maart 2025 is gehouden.
	Benchmarkstudie over e-overheid De e-overheidsbenchmark houdt al meer dan tien jaar toezicht op de digitalisering van belangrijke overheidsdiensten in de Europese Unie en actualiseert zijn methodologie regelmatig om deze altijd af te stemmen op de beleidsbehoeften van de EU.
	Breedbanddekking in Europa Deze studie is een gegevensgestuurde blik op de breedbanddekking in 2024 en de vooruitgang in de richting van de doelstellingen van het digitale decennium.
	Onderzoek naar e-gezondheidsindicatoren voor het digitale decennium 2025 Dit verslag bevat de monitoringresultaten van de e-gezondheidsdoelstelling per 31 december 2024 voor de EU-27, IJsland en Noorwegen.
	Uitvoering van de verklaring over digitale rechten en beginselen In deze studie wordt onderzocht hoe de lidstaten gevolg geven aan hun verbintenis inzake digitale rechten en beginselen, en worden aanbevelingen gedaan om de uitvoering ervan in alle lidstaten te verbeteren.
	Verslag van het 5G-observatorium Dit is een onafhankelijke samenvatting van de ontwikkelingen bij de uitrol van 5G in de EU, waarin de vooruitgang in de richting van de EU-beleidsdoelstellingen wordt beoordeeld.
	Financieringsinstrumenten op EU-niveau in kaart brengen met het oog op de doelstellingen van het digitale decennium Het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) brengt in kaart hoeveel investeringen uit EU-financiering de verwezenlijking van de streefcijfers en doelstellingen van het digitale decennium ondersteunen, met betrekking tot vijf belangrijke financieringsinstrumenten.
	Studie over de digitalisering van het bedrijfsleven in de EU-lidstaten Deze studie biedt een gestructureerde analyse van de wijze waarop de EU-lidstaten de digitalisering van bedrijven ondersteunen, in overeenstemming met de doelstellingen van het digitale decennium, met bijzondere aandacht voor AI-strategieën.