Skip to main content
Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy

Umiejętność posługiwania się sztuczną inteligencją – pytania i odpowiedzi; odpowiedzi

W art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji zobowiązano dostawców i podmioty stosujące systemy sztucznej inteligencji do wprowadzenia środków wspierających rozwój umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji wśród ich pracowników i innych osób zajmujących się funkcjonowaniem i wykorzystywaniem systemów sztucznej inteligencji w ich imieniu.

Definicje art. 4 i aktu w sprawie sztucznej inteligencji

Co przewiduje art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji?

W art. 4 ust. 1 aktu w sprawie sztucznej inteligencji zobowiązano dostawców i podmioty stosujące systemy sztucznej inteligencji do wprowadzenia środków wspierających rozwój umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji wśród ich pracowników i innych osób zajmujących się funkcjonowaniem i wykorzystywaniem systemów sztucznej inteligencji w ich imieniu. Należy przy tym uwzględnić wiedzę techniczną, doświadczenie, kształcenie i szkolenie pracowników i innych osób zajmujących się systemami sztucznej inteligencji, a także kontekst, w jaki wpisują się te systemy.

W art. 4 ust. 2 zobowiązano Komisję i państwa członkowskie do wspierania i ułatwiania starań dostawców i podmiotów stosujących systemy sztucznej inteligencji, w szczególności MŚP, w celu wypełnienia ich obowiązków. W tym celu Komisja publikuje na jednolitej platformie informacyjnej praktyczne przykłady sposobu spełnienia obowiązku w zakresie umiejętności korzystania z AI.

W art. 4 ust. 3 zobowiązano Radę ds. Sztucznej Inteligencji do przyjmowania zaleceń, z uwzględnieniem europejskich ram kompetencji, w celu wspierania Komisji i państw członkowskich w promowaniu umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji (wymaganych na podstawie ust. 1), w tym poprzez określenie wspólnych celów.

Jakie zmiany wprowadzono w przepisach dotyczących umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji zawartych w art. 4 po wejściu w życie zbiorczego aktu cyfrowego?

Art. 4 został zmieniony w celu:

  • zapewnienie, aby kompetencje w zakresie sztucznej inteligencji pozostały obowiązkiem dostawców i podmiotów stosujących systemy sztucznej inteligencji, ale nie jest wymagany żaden konkretny – ani „wystarczający” – poziom (art. 4 ust. 1); 
  • wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do dalszego wspierania wysiłków dostawców i podmiotów stosujących, w tym poprzez publikację na jednolitej platformie informacyjnej praktycznych przykładów spełnienia tego obowiązku (art. 4 ust. 2); 
  • Zobowiązanie Rady ds. Sztucznej Inteligencji do przyjęcia zaleceń dotyczących art. 4 w celu wsparcia Komisji i państw członkowskich w promowaniu umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji, z uwzględnieniem istniejących ram kompetencji i z określeniem wspólnych celów (art. 4 ust. 3).

Należy również podkreślić, że w przypadku osób wdrażających systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka obowiązek zapewnienia, aby ich personel był przeszkolony w celu zapewnienia nadzoru ze strony człowieka, pozostaje w mocy.

Która grupa docelowa jest objęta zakresem art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji? Kim są „inne osoby”?

Art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji jest kluczowym przepisem zapewniającym, aby wszyscy dostawcy i podmioty stosujące systemy sztucznej inteligencji wyposażali swoich pracowników w odpowiednie umiejętności, wiedzę i zrozumienie dostarczanych lub wdrażanych systemów. Dotyczy to wszystkich osób w organizacji bezpośrednio zajmujących się systemem sztucznej inteligencji i wzmacnia zawarte w rozporządzeniu przepisy dotyczące przejrzystości (art. 13 aktu w sprawie sztucznej inteligencji) i nadzoru ze strony człowieka (art. 14 aktu w sprawie sztucznej inteligencji). Jednocześnie art. 4 pośrednio przyczynia się do ochrony osób, których dotyczy, ponieważ zapewnia skuteczne stosowanie przepisów aktu w sprawie sztucznej inteligencji.  

„Osoby zajmujące się działaniem i wykorzystywaniem systemów sztucznej inteligencji w imieniu dostawców/podmiotów wdrażających” oznaczają, że nie są to pracownicy, lecz osoby zasadniczo podlegające kompetencjom organizacyjnym. Może to być na przykład wykonawca, usługodawca, klient. 

Dlaczego klienci mogą być odpowiednią grupą docelową w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji?

W art. 3 pkt 56 wymieniono osoby, których dotyczy spór. Również motyw 20 stanowi: „Aby uzyskać jak największe korzyści z systemów sztucznej inteligencji przy jednoczesnej ochronie praw podstawowych, zdrowia i bezpieczeństwa oraz aby umożliwić kontrolę demokratyczną, kompetencje w zakresie sztucznej inteligencji powinny wyposażyć dostawców, podmioty stosujące i osoby, których to dotyczy, w pojęcia niezbędne do podejmowania świadomych decyzji dotyczących systemów sztucznej inteligencji. Pojęcia te mogą różnić się w zależności od odpowiedniego kontekstu i mogą obejmować zrozumienie prawidłowego stosowania elementów technicznych na etapie opracowywania systemu sztucznej inteligencji, środków, które mają być stosowane podczas jego stosowania, odpowiednich sposobów interpretacji wyników działania systemu sztucznej inteligencji oraz, w przypadku osób, których to dotyczy, wiedzy niezbędnej do zrozumienia, w jaki sposób decyzje podjęte z pomocą sztucznej inteligencji będą miały na nie wpływ. W kontekście stosowania niniejszego rozporządzenia kompetencje w zakresie sztucznej inteligencji powinny zapewniać wszystkim odpowiednim podmiotom w łańcuchu wartości AI spostrzeżenia wymagane do zapewnienia odpowiedniej zgodności z przepisami i ich prawidłowego egzekwowania. Ponadto szerokie wdrożenie środków w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji oraz wprowadzenie odpowiednich działań następczych mogłoby przyczynić się do poprawy warunków pracy, a ostatecznie do utrzymania konsolidacji i ścieżki innowacji w zakresie godnej zaufania sztucznej inteligencji w Unii”. W związku z powyższym, w zależności od konkretnego ryzyka, przydatne może być posiadanie umiejętności czytania i pisania również przez klientów”.

Czy faktycznie istnieje obowiązek pomiaru poziomu wiedzy pracowników?

Art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji nie pociąga za sobą obowiązku pomiaru wiedzy pracowników na temat sztucznej inteligencji. W ust. 1 stwierdzono jednak, że dostawcy i podmioty stosujące AI powinni wspierać rozwój umiejętności w zakresie AI, biorąc pod uwagę wiedzę techniczną, doświadczenie, kształcenie i szkolenie pracowników. W art. 4 ust. 1 określono również, że obowiązek ten nie wymaga od dostawców ani podmiotów stosujących zagwarantowania żadnego konkretnego poziomu umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji jakiejkolwiek osoby fizycznej.

Czy w akcie istnieją formalne kategorie różnych rodzajów systemów sztucznej inteligencji, takich jak generatywna AI, konwersacyjna AI, asystenci AI? Czy istnieje lista z konkretnymi przykładami?

Tak, w akcie w sprawie AI rozróżnia się modele AI (modele AI ogólnego przeznaczenia), systemy AI, w tym systemy AI ogólnego przeznaczenia, zakazane systemy wysokiego ryzyka. Aby uzyskać więcej informacji, zob. również wytyczne dotyczące definicji systemu sztucznej inteligencji opublikowane przez Komisję w dniu 6 lutego, aby pomóc dostawcom i innym odpowiednim osobom w ustaleniu, czy system oprogramowania stanowi system sztucznej inteligencji, i ułatwić skuteczne stosowanie przepisów. Wytyczne te, które nie są wiążące i mają ewoluować w czasie, wyjaśniają praktyczne stosowanie koncepcji prawnej zakotwiczonej w akcie w sprawie sztucznej inteligencji. Wytyczne dotyczące definicji systemów sztucznej inteligencji opublikowano w uzupełnieniu wytycznych w sprawie zakazanych praktyk w zakresie sztucznej inteligencji, zgodnie z definicją zawartą w akcie w sprawie sztucznej inteligencji. 

Gdzie można znaleźć dalsze dokumenty i filmy dotyczące art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji?

Działania Komisji w odniesieniu do art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji można znaleźć na specjalnej stronie internetowej poświęconej umiejętnościom, umiejętnościom i talentom w zakresie sztucznej inteligencji,w tym na stronie zawierającej pytania i odpowiedzi oraz link do żywego repozytorium umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji. Strona internetowa zawiera również aktualne informacje na temat innych inicjatyw politycznych w ramach planu działania na rzecz kontynentu sztucznej inteligencji i strategii w sprawie stosowania AI.

Repozytorium zawiera kilka przykładów tego, w jaki sposób organizacje zaspokajają potrzeby w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji i jakie formaty wykorzystują do tego celu. Chociaż obecnie powielanie praktyk zgromadzonych w tym żywym repozytorium nie daje automatycznie domniemania zgodności z art. 4, repozytorium ma na celu zachęcanie do uczenia się i wymiany między dostawcami i podmiotami stosującymi systemy sztucznej inteligencji i będzie wykorzystywane przez Komisję do publikowania przykładów zgodności na jednolitej platformie informacyjnej (art. 4 ust. 2).

Zgodność z art. 4

Jaka powinna być minimalna treść, którą należy wziąć pod uwagę w przypadku programu na rzecz umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji zgodnego z art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji?

Aby zapewnić zgodność z art. 4, dostawcy i podmioty stosujące systemy sztucznej inteligencji powinni rozważyć co najmniej następujące kroki i pytania:

a) Zapewnienie ogólnego zrozumienia sztucznej inteligencji w ich organizacji: Czym jest sztuczna inteligencja? Jak to działa? Jaką sztuczną inteligencję stosujemy w naszej organizacji? Jakie są jego szanse i zagrożenia?

b) rozważyć rolę swojej organizacji (dostawcy lub podmiotu stosującego systemy sztucznej inteligencji): Czy moja organizacja opracowuje systemy sztucznej inteligencji, czy tylko korzysta z systemów sztucznej inteligencji opracowanych przez inną organizację?

c) Rozważenie ryzyka związanego z systemami sztucznej inteligencji dostarczonymi lub wdrożonymi: Co pracownicy muszą wiedzieć, gdy mają do czynienia z takim systemem sztucznej inteligencji? Jakie są zagrożenia, o których muszą wiedzieć, i czy muszą być świadomi środków łagodzących?

d) Konkretnie budować swoje działania w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji na podstawie poprzedniej analizy, biorąc pod uwagę

  • różnice w wiedzy technicznej, doświadczeniu, kształceniu i szkoleniu pracowników i innych osób – ile pracownicy/osoba wiedzą o sztucznej inteligencji i systemach organizacji, z których korzystają? Co jeszcze powinni wiedzieć?
  • a także kontekst, w jakim systemy sztucznej inteligencji mają być wykorzystywane, oraz osoby, w odniesieniu do których systemy sztucznej inteligencji mają być wykorzystywane – w jakim sektorze i do jakiego celu/do jakiej usługi wykorzystywany jest system sztucznej inteligencji?

Rozważania a, b, c i d obejmują aspekty prawne i etyczne. W związku z tym zachęca się do powiązania z unijnym rozporządzeniem w sprawie sztucznej inteligencji (tj. zrozumieniem aktu w sprawie sztucznej inteligencji) oraz z zasadami etyki i zarządzania.

W oparciu o te działania, zgodnie z art. 4 ust. 3, Rada ds. Sztucznej Inteligencji przyjmie zalecenia, z uwzględnieniem europejskich ram kompetencji (zob. również motyw 8cyfrowego zbiorczego aktu prawnego w sprawie sztucznej inteligencji), aby wspierać Komisję i państwa członkowskie w promowaniu umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji wymaganych na podstawie ust. 1, w tym poprzez określenie wspólnych celów.

Czy stosujemy podejście oparte na analizie ryzyka w odniesieniu do przestrzegania wymogów dotyczących umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji określonych w art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji?

Jak wskazano w odpowiedzi na poprzednie pytanie, aby zapewnić zgodność z art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji, organizacje powinny wziąć pod uwagę swoją rolę (będąc dostawcami lub podmiotami stosującymi systemy sztucznej inteligencji), a także ryzyko związane z systemami sztucznej inteligencji, które dostarczają lub wdrażają. W związku z tym organizacje powinny dostosować swoje podejście do umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji. Na przykład jeżeli systemy sztucznej inteligencji danej organizacji są obarczone wysokim ryzykiem, zgodnie z rozdziałem III aktu w sprawie sztucznej inteligencji istotne mogą być dodatkowe środki mające na celu zapewnienie, aby pracownicy byli świadomi, w jaki sposób radzić sobie z danymi systemami sztucznej inteligencji oraz unikać ich ryzyka lub je ograniczać.

Czy szkolenie w zakresie sztucznej inteligencji jest obowiązkowe w odniesieniu do art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji, czy też dozwolone są również inne inicjatywy w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji?

Zależy to od odpowiedzi organizacji na uwagi zawarte w pytaniu 2.1 oraz ewentualnie od dalszych zaleceń, które Rada ds. AI powinna przygotować (zob. art. 4 ust. 3). Jednak w wielu przypadkach samo poleganie na instrukcjach użytkowania systemów sztucznej inteligencji lub zwracanie się do pracowników o ich przeczytanie może być nieskuteczne. Art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji ma na celu zapewnienie szkoleń i wytycznych, w stosownych przypadkach, na podstawie wiedzy technicznej, doświadczenia, kształcenia i szkolenia każdej grupy docelowej, a także biorąc pod uwagę kontekst i cel systemów sztucznej inteligencji wykorzystywanych w organizacji.

Jest to również zgodne z innymi przepisami aktu w sprawie sztucznej inteligencji. Na przykład w art. 26 na podmioty stosujące systemy wysokiego ryzyka nałożono obowiązek zapewnienia, aby personel zajmujący się systemami sztucznej inteligencji w praktyce był wystarczająco przeszkolony, aby obsługiwać system i zapewniać nadzór ze strony człowieka. Poleganie na instrukcjach użytkowania nie jest zatem wystarczające, konieczne są dalsze środki.

Jaki powinien być format obowiązkowego szkolenia w zakresie sztucznej inteligencji w przedsiębiorstwach?

Nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania, jeśli chodzi o umiejętność korzystania ze sztucznej inteligencji, i nie nakłada się żadnych rygorystycznych wymogów ani obowiązkowych szkoleń. Wymogi dotyczące szkolenia zależą jednak od konkretnego kontekstu, tj. rozważań w pytaniu 2.1 i potencjalnie dalszych zaleceń, które Rada ds. AI powinna przygotować (zob. art. 4 ust. 3).

Aby jednak wspierać uczenie się i wymianę wiedzy na temat umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji, Urząd ds. Sztucznej Inteligencji uruchomił żywerepozytorium praktyk w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji. Repozytorium to zawiera kilka przykładów tego, w jaki sposób organizacje zaspokajają potrzeby w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji i jakie formaty wykorzystują do tego celu.

Chociaż obecnie powielanie praktyk zgromadzonych w tym żywym repozytorium nie daje automatycznie domniemania zgodności z art. 4, repozytorium ma na celu zachęcanie do uczenia się i wymiany między dostawcami i podmiotami stosującymi systemy sztucznej inteligencji i będzie wykorzystywane przez Komisję do publikowania przykładów zgodności na jednolitej platformie informacyjnej (art. 4 ust. 2).

Jeżeli chodzi o zgodność z art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji, czy istnieją wymogi dotyczące konkretnych branż, w tym usług finansowych i opieki zdrowotnej?

Nie, Urząd ds. Sztucznej Inteligencji nie nakłada wymogów w odniesieniu do konkretnych sektorów. Jak jednak wskazano w odpowiedzi na pytanie 1, kontekst – w tym sektor i cel – w jakim systemy sztucznej inteligencji są dostarczane/wdrażane, powinien być istotny przy opracowywaniu inicjatywy na rzecz umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji. Ponadto należy wziąć pod uwagę poziom ryzyka systemów sztucznej inteligencji.

Umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji obejmują również inne osoby działające w imieniu podmiotu stosującego: czy każdy dostawca usług wykorzystujący sztuczną inteligencję powinien mieć umowny obowiązek wykazania umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji?

Zależy to od konkretnego rodzaju systemu sztucznej inteligencji i ryzyka (np. w przypadku wysokiego ryzyka). Ogólnie rzecz biorąc, osoby pracujące dla usługodawcy lub wykonawcy muszą posiadać odpowiednie umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji, aby wykonać dane zadanie (takie same jak pracownicy).

Czy przedsiębiorstwo, którego pracownicy korzystają z ChatGPT np. do pisania tekstu reklamy lub tłumaczenia tekstu, musi spełnić wymóg dotyczący umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji określony w art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji?

Tak, powinni być informowani o konkretnych zagrożeniach, na przykład o halucynacjach.

Czy przedsiębiorstwo, którego pracownicy korzystają z narzędzia sztucznej inteligencji opartego na podejściu „człowiek w pętli”, realizuje szkolenie w zakresie sztucznej inteligencji z wykorzystaniem zasobów wewnętrznych?

Są to dwa odrębne pytania. Pracownicy i ludzie w pętli potrzebują odpowiednich umiejętności, ukierunkowanych na system, z którego korzystają.

Czy można uznać osoby posiadające stopień naukowy/doświadczenie w zakresie rozwoju sztucznej inteligencji za osoby z umiejętnościami w zakresie sztucznej inteligencji (w kontekście art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji) bez podejmowania dalszych działań?

Zwykle tak, ale zależy to od danego narzędzia sztucznej inteligencji i jego konkretnej kwalifikacji. Jest to szczególnie istotne ze względu na tempo rozwoju technologicznego.

Organizacja powinna nadal rozważyć kroki opisane w odpowiedzi na pytanie 1 i zadać sobie pytanie: Czy ci pracownicy techniczni wiedzą, co należy wiedzieć o systemach sztucznej inteligencji organizacji i jak sobie z nimi radzić? Czy są świadomi wszystkich zagrożeń i jak ich unikać/łagodzić? Ponadto organizacja powinna rozważyć, co jeszcze pracownicy ci mogą potrzebować wiedzieć; np. prawne i etyczne aspekty sztucznej inteligencji.

Czy koncepcje szkolenia w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji umożliwiają rozróżnienie między różnymi poziomami szczegółowości?

Tak, w art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji zachęca się dostawców i podmioty stosujące do uwzględnienia wiedzy, doświadczenia, kształcenia i szkolenia pracowników i innych osób w celu podjęcia środków wspierających rozwój umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji. Biorąc pod uwagę różnicę między systemami sztucznej inteligencji a wiedzą i doświadczeniem, a także rodzaj otrzymanego kształcenia i szkolenia, właściwe może być zastosowanie różnych poziomów szkolenia lub podejść do uczenia się.

W jaki sposób organizacje muszą dokumentować swoje działania w celu zapewnienia zgodności z art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji i zawartymi w nim przepisami dotyczącymi dołożenia wszelkich starań? Czy potrzebne są specjalne certyfikaty?

Nie ma potrzeby posiadania certyfikatu. Organizacje mogą prowadzić wewnętrzny rejestr szkoleń lub innych inicjatyw przewodnich.

Czy urzędnik ds. sztucznej inteligencji jest potrzebny podobnie jak w przypadku RODO? Czy inspektor ochrony danych i urzędnik ds. sztucznej inteligencji mogą być tą samą osobą? Czy organizacja powinna ustanowić radę zarządzającą ds. sztucznej inteligencji?

Nie, żadna konkretna struktura zarządzania nie jest upoważniona do zapewnienia zgodności z art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji.

Jakie zmiany w przepisach dotyczących umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji zawartych w art. 4 zaproponowała Komisja w pakiecie zbiorczym dotyczącym technologii cyfrowych przedstawionym 19 listopada 2025 r.?

Komisja Europejska zaproponowała pakiet zbiorczy dotyczący technologii cyfrowych wraz z ukierunkowanymi zmianami aktu w sprawie sztucznej inteligencji w ramach szerszych wysiłków Komisji na rzecz uproszczenia i zwiększenia skuteczności unijnego zbioru przepisów cyfrowych. 

W odniesieniu do art. 4 Komisja zaproponowała przeniesienie na państwa członkowskie i Komisję obowiązku promowania umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji oraz podnoszenia i zmiany kwalifikacji w zakresie sztucznej inteligencji, zamiast egzekwowania niesprecyzowanego obowiązku spoczywającego na organizacjach. W ten sposób Komisja zapewni również ciągłość podjętych dotychczas wysiłków (w szczególności za pośrednictwem tego kwestionariusza pytań i odpowiedzi na temat umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji oraz repozytorium praktyk w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji).

Należy podkreślić, że w przypadku osób wdrażających systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka obowiązek zapewnienia, aby ich personel był przeszkolony w celu zapewnienia nadzoru ze strony człowieka, pozostaje w mocy.

Egzekwowanie art. 4

Kiedy rozpocznie się egzekwowanie przepisów? Czy przedsiębiorstwo jest już spóźnione/zagrożone, jeżeli nie ma jeszcze ugruntowanej inicjatywy w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji?

Art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji wszedł w życie 2 lutego 2025 r., w związku z czym obowiązek wprowadzenia środków wspierających rozwój umiejętności pracowników w zakresie sztucznej inteligencji ma już zastosowanie. Przepisy dotyczące nadzoru i egzekwowania przepisów mają zastosowanie od 2 sierpnia 2026 r.

Zmiany w art. 4 wprowadzone cyfrowymzbiorczym aktem prawnym w sprawie sztucznej inteligencji weszły w życie w połowie lipca 2026 r.:

  • Zapewnienie kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji pozostaje obowiązkiem dostawców i podmiotów stosujących systemy sztucznej inteligencji, ale nie jest wymagane żadne konkretne – ani „wystarczające” – szczeble (art. 4 ust. 1); 
  • Komisja i państwa członkowskie będą nadal wspierać dostawców i podmioty stosujące AI w ich wysiłkach, w tym poprzez publikowanie przykładów zgodności na jednolitej platformie informacyjnej (art. 4 ust. 2) oraz z uwzględnieniem zaleceń, które Rada ds. Sztucznej Inteligencji powinna przygotować (art. 4 ust. 3).
Kto będzie egzekwował art. 4 i na jakiej podstawie?

Nadzór i egzekwowanie art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji nie leży w gestii Urzędu ds. Sztucznej Inteligencji, ale w gestii krajowychorganów nadzoru rynku. Krajowe organy nadzoru rynku rozpoczną nadzór i egzekwowanie przepisów od 2 sierpnia 2026 r. Chociaż decyzje w sprawie egzekwowania przepisów podejmowane są przez krajowe organy nadzoru rynku w różnych państwach członkowskich, Urząd ds. AI będzie ściśle współpracować z Radą ds. Sztucznej Inteligencji, aby wspierać odpowiednie wdrażanie. Zgodnie z art. 4 ust. 3 Rada ds. Sztucznej Inteligencji powinna przyjmować zalecenia, uwzględniając europejskie ramy kompetencji, aby wspierać Komisję i państwa członkowskie w promowaniu umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji, w tym poprzez określenie wspólnych celów.

Czy wyznaczając organy nadzoru rynku, mogłyby one nakładać kary za nieprzestrzeganie przepisów od dnia 2 lutego 2025 r.? Czy mamy spodziewać się różnicy w tej ocenie ze strony organów krajowych?

Zakazy te obowiązują od dnia 2 lutego 2025 r. Dzięki Radzie ds. Sztucznej Inteligencji i współpracy między wszystkimi odpowiednimi organami zapewnione zostanie spójne stosowanie przepisów.

Jakie konsekwencje może ponieść organizacja, jeżeli zostanie uznana za niezgodną z art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji? W jakiej części rozdziału XII jest to określone?

Krajowe organy nadzoru rynku mogłyby nakładać kary i inne środki egzekwowania prawa w celu karania naruszeń art. 4. Będzie się to opierać na przepisach krajowych, które państwa członkowskie mają przyjąć do 2 sierpnia 2025 r.

Należy podkreślić, że egzekwowanie aktu w sprawie sztucznej inteligencji opiera się na proporcjonalnym podejściu. Każda sankcja musi być proporcjonalna, oparta na indywidualnym przypadku i uwzględniać takie czynniki, jak charakter i waga naruszenia oraz jego umyślny i wynikający z niedbalstwa charakter. Może to być jednak bardziej prawdopodobne, jeżeli istnieją dowody na incydent ze względu na brak odpowiednich szkoleń i wytycznych dla pracowników lub innych osób.

W jaki sposób art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji ma zastosowanie do państw spoza UE, które chcą świadczyć usługi na rzecz państw mających siedzibę w UE?

Ramy prawne aktu w sprawie sztucznej inteligencji mają zastosowanie zarówno do podmiotów publicznych, jak i prywatnych w UE i poza nią, o ile system sztucznej inteligencji jest wprowadzany do obrotu w Unii, wykorzystywany w Unii lub jego stosowanie ma wpływ na osoby znajdujące się w UE. Dotyczy to również art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji.

Co to znaczy, że art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji dotyczy egzekwowania na drodze prywatnoprawnej i egzekwowania na drodze publicznoprawnej?

Publiczne egzekwowanie przepisów oznacza, że każde państwo członkowskie wyznaczy organy odpowiedzialne za egzekwowanie przepisów aktu w sprawie sztucznej inteligencji, które będą nadzorować i egzekwować przestrzeganie tego prawa. Egzekucja na drodze prywatnoprawnej odnosi się do scenariusza, w którym osoba prywatna ponosi szkodę i uważa, że jest to spowodowane niewypełnieniem przez organizację obowiązku określonego w art. 4, oraz pozywa organizację do otrzymania odszkodowania.

W odniesieniu do egzekwowania prawa na drodze prywatnoprawnej: czy oznacza to, że pracownicy mogą pozwać swoich pracodawców, jeśli uważają, że nie przeszli odpowiedniego szkolenia? Czy możesz nakreślić, w jaki sposób policja lub kancelaria prawna może pomóc?

W przypadku szkody dostawca systemu sztucznej inteligencji może zostać pozwany zgodnie z prawem krajowym. Akt w sprawie sztucznej inteligencji nie tworzy przestępstw ani prawa do odszkodowania.

Podejście Urzędu ds. Sztucznej Inteligencji do umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji

Czy Urząd ds. Sztucznej Inteligencji wyda wytyczne dotyczące art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji, takie jak wytyczne dotyczące opublikowanych zakazanych systemów lub coś porównywalnego, czy też będzie to zadanie dla państw członkowskich?

Do tej pory praktyczne wskazówki przekazano za pośrednictwem materiałów informacyjnych, takich jak seminaria internetowe oraz pytania i odpowiedzi;A.

W następstwie zmiany art. 4 wprowadzonej w pakiecie zbiorczymdotyczącym technologii cyfrowych w zakresie sztucznej inteligencji Komisja opublikuje na jednolitejplatformie informacyjnej przykłady sposobów zapewnienia zgodności z art. 4. Zostanie to osiągnięte poprzez wykorzystanie istniejącego żywego repozytorium praktyk w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji. Należy pamiętać, że obecnie powielanie praktyk zgromadzonych w żywym repozytorium nie daje automatycznie domniemania zgodności.

Ponadto Urząd ds. Sztucznej Inteligencji będzie ściśle współpracować z Radą ds. Sztucznej Inteligencji w kwestii umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji, zgodnie z art. 66 lit. f) i art. 95 ust. 2f aktu w sprawie sztucznej inteligencji. W szczególności, zgodnie z art. 4 ust. 3, Rada ds. Sztucznej Inteligencji przyjmie zalecenia w celu wsparcia Komisji i państw członkowskich w promowaniu umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji wymaganych na mocy art. 4 ust. 1, w tym poprzez określenie wspólnych celów.

Dalsze wytyczne dotyczące egzekwowania przepisów mogą zostać przedstawione przez odpowiednie krajowe organy nadzoru rynku.

Ponieważ szkolenie jest dostosowane do kontekstu, czy Urząd ds. Sztucznej Inteligencji wyda wytyczne dla dostawców systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka wymienionych w załączniku III, aby pomóc im w tym zakresie?

Komisja opublikuje wytyczne dotyczące stosowania wymogów i obowiązków, o których mowa w art. 8–15 i w art. 25 aktu w sprawie sztucznej inteligencji, a wytyczne te będą również dotyczyć kwestii umiejętności czytania i pisania, na przykład podczas omawiania nadzoru ze strony człowieka lub zarządzania ryzykiem.

W jaki sposób Komisja wprowadza art. 4 aktu w sprawie sztucznej inteligencji w odniesieniu do własnych pracowników?

Komisja Europejska wdrożyła już szereg środków dla swoich pracowników w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji:

  • Wkomunikacie w sprawie AI@EC określono działanie operacyjne mające na celu opracowanie polityki budowania i utrzymywania pracowników wykwalifikowanych w zakresie AI. Polityka ta została opracowana. Przedstawiono w nim spójne podejście do wspierania rozwoju kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji w Komisji.
  • Opracowanie wewnętrznych ram kompetencji w zakresie podstawowych umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji, w których określono niezbędną wiedzę, umiejętności, postawy i zachowania w zakresie sztucznej inteligencji w celu doskonalenia podstawowych umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji w Komisji. Te wewnętrzne ramy opracowano z uwzględnieniem minimalnych etapów określonych w niniejszym pytaniu i teście;A (pytanie 2.1) i mogą one nadal podlegać zmianom w świetle przyszłych zaleceń przewidzianych w art. 4 ust. 3 aktu w sprawie sztucznej inteligencji.
  • Utworzenie wewnętrznego portalu internetowego poświęconego sztucznej inteligencji jako punktu kompleksowej obsługi dostępnego dla wszystkich pracowników w zakresie treści związanych ze sztuczną inteligencją – wytycznych dotyczących sztucznej inteligencji, zasobów szkoleniowych w zakresie sztucznej inteligencji, wydarzeń i wiadomości.
  • Definicja na platformie szkoleniowej Komisji różnych pakietów szkoleniowych w zakresie sztucznej inteligencji, skierowanych do różnych grup docelowych – generalistów, kierowników i programistów (specjalistów). Pakiety te zawierają wyselekcjonowaną listę odpowiednich szkoleń, klasyfikując je jako niezbędne, wysoce zalecane i zalecane. Zdecydowanie zachęca się wszystkich pracowników do przestrzegania podstawowych modułów dotyczących wykorzystania sztucznej inteligencji w codziennej pracy, w tym wytycznych dla pracowników dotyczących stosowania narzędzi sztucznej inteligencji.
  • Szkolenie w zakresie narzędzi AI – utworzono specjalną sekcję na portalu internetowym poświęconym AI, w której wymieniono narzędzia AI dostępne dla wszystkich pracowników i która zawiera odpowiednie zasoby edukacyjne dla każdego narzędzia. Odbywają się okresowe sesje pytań i odpowiedzi na temat wykorzystywania sztucznej inteligencji w codziennej pracy.
  • Istnieje społeczność praktyków zajmujących się sztuczną inteligencją, w której każda osoba może zadawać pytania związane ze sztuczną inteligencją i wchodzić w interakcje z ekspertami w dziedzinie sztucznej inteligencji.
  • Miesięczny biuletyn poświęcony sztucznej inteligencji zawiera praktyczne wskazówki dotyczące sztucznej inteligencji w celu promowania bezpiecznego i etycznego korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji.
  • Powstała sieć AI Champions. Mistrzowie AI pracują nad promowaniem przyjęcia narzędzi AI i najlepszych praktyk w całej organizacji.
W jaki sposób Urząd ds. Sztucznej Inteligencji planuje wspierać agencje UE w opracowywaniu ich programów w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji?

Obecnie wiele agencji ma już dostęp do platformy edukacyjnej Komisji (EU-Learn), a także do zasobów takich jak pakiety szkoleniowe dotyczące sztucznej inteligencji i inne szkolenia Komisji.

Jakie dodatkowe wytyczne i zasoby zamierza udostępnić Urząd ds. Sztucznej Inteligencji w najbliższej przyszłości? Czy Urząd ds. Sztucznej Inteligencji udostępni rubrykę do przetestowania pod kątem zgodności z umiejętnościami w zakresie sztucznej inteligencji?

Aby wspierać wdrażanie i przestrzeganie art. 4 aktu w sprawie AI, Urząd ds. AI będzie nadal aktualizować pytania i odpowiedzi oraz pielęgnować żywerepozytorium umiejętności w zakresie AI. Chociaż obecnie powielanie praktyk zgromadzonych w tym żywym repozytorium nie daje automatycznie domniemania zgodności z art. 4, repozytorium ma na celu zachęcanie do uczenia się i wymiany między dostawcami i podmiotami stosującymi systemy sztucznej inteligencji i będzie wykorzystywane przez Komisję do publikowania przykładów zgodności na jednolitej platformie informacyjnej (art. 4 ust. 2).

Ponadto Komisja będzie ściśle współpracować z Radą ds. Sztucznej Inteligencji w zakresie zaleceń, o których mowa w art. 4 ust. 3.

Dalsze działania informacyjne można znaleźć na stronie internetowej Urzędu ds. Sztucznej Inteligencji poświęconej umiejętnościom w zakresie sztucznej inteligencji (w ramach i poza zakresem art. 4), umiejętnościom i talentom.

W jaki sposób organizacje branżowe mogłyby pomóc w rozwoju umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji?

Urząd ds. Sztucznej Inteligencji wysoko ceni spostrzeżenia i wiedzę fachową wszystkich zainteresowanych stron, w tym branży. Z tego powodu stworzyliśmy pakt na rzecz sztucznej inteligencji, aby wspierać tworzenie społeczności współpracy, w której zainteresowane strony mogą dzielić się najlepszymi praktykami i wewnętrznymi strategiami politycznymi, które mogą być przydatne dla innych na drodze do zapewnienia zgodności z przepisami.

W odniesieniu do umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji zainteresowane strony mogą nadal wspierać żywe repozytorium praktyk w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji, przedstawiając swoje przykłady wankiecie. Urząd ds. AI będzie regularnie sprawdzał, czy wszystkie otrzymane odpowiedzi spełniają minimalne kryteria przejrzystości i wiarygodności, zanim zaakceptuje je do publicznego repozytorium. W okresie weryfikacji badanie może zostać tymczasowo zamknięte.

Chociaż obecnie powielanie praktyk zgromadzonych w tym żywym repozytorium nie daje automatycznie domniemania zgodności z art. 4, repozytorium ma na celu zachęcanie do uczenia się i wymiany między dostawcami i podmiotami stosującymi systemy sztucznej inteligencji i będzie wykorzystywane przez Komisję do publikowania przykładów zgodności na jednolitej platformie informacyjnej.

Oprócz repozytorium sojusz na rzecz stosowania AI umożliwia dyskusję na temat umiejętności w zakresie AI z szerszą społecznością zainteresowanych stron i Komisją.

Inne przydatne zasoby

Jak i gdzie można uzyskać dostęp do odczytu żywego repozytorium?

Żywe repozytorium praktyk w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji jest bezpłatnie dostępne na stronie internetowej Komisji:żywe repozytorium umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji.

Repozytorium zawiera przykłady ponad 40 inicjatyw w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji wdrożonych przez przedsiębiorstwa i sektor publiczny – od platform e-uczenia się i szkoleń osobistych po bootcampy i działania w zakresie współpracy między przemysłem a środowiskiem akademickim.

Przykłady te zostały zebrane w dwóch różnych momentach:

  • W okresie od kwietnia do czerwca 2025 r. otwarto drugą ankietę w celu uwzględnienia dalszych praktyk wszelkich zainteresowanych organizacji. Ankieta jest regularnie dostępna w celu zebrania dalszych przykładów.

Chociaż obecnie powielanie praktyk zgromadzonych w tym żywym repozytorium nie daje automatycznie domniemania zgodności z art. 4, repozytorium ma na celu zachęcanie do uczenia się i wymiany między dostawcami i podmiotami stosującymi systemy sztucznej inteligencji i będzie wykorzystywane przez Komisję do publikowania przykładów zgodności na jednolitej platformie informacyjnej.

W jaki sposób MŚP o ograniczonych zasobach mogą zapewnić swoim pracownikom zdobycie niezbędnych umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji? Czy istnieją konkretne inicjatywy szkoleniowe lub unijne programy wsparcia?

Przykładem inicjatywy UE, która mogłaby być wsparciem dla MŚP, jest sieć europejskich centrów innowacji cyfrowych (EDIH), obecnie centrów doświadczeń w zakresie sztucznej inteligencji. Europejskie centra innowacji cyfrowych to ponad 200 punktów kompleksowej obsługi w całej Europie (27 państw członkowskich, 3 państwa EFTA – Norwegia, Islandia i Liechtenstein; 10 państw stowarzyszonych: Albania, Bośnia i Hercegowina, Kosowo, Czarnogóra, Mołdawia, Macedonia Północna, Serbia, Turcja, Ukraina i Szwajcaria), wspierając MŚP i organizacje sektora publicznego w cyfryzacji ich procesów. 9 na 10 europejskich centrów innowacji cyfrowych świadczy już usługi ukierunkowane na sztuczną inteligencję, w tym szkolenia, warsztaty, bootcampy dla różnych potrzeb i poziomów wiedzy na temat sztucznej inteligencji. MŚP i organizacje sektora publicznego mogą kontaktować się z europejskimi centrami innowacji cyfrowych, aby otrzymać wsparcie w zakresie technologii AI i szerzej pojętych celów cyfryzacji. Europejskie centra innowacji cyfrowych mogą pomagać jako pierwsze punkty pomocy w zakresie aktu w sprawie sztucznej inteligencji i służyć jako punkty dostępu do innych środków wspierających finansowanych przez UE, takich jak m.in. ośrodki testowo-doświadczalne lub fabryki AI. W tym katalogu znajdziesz EDIH najbliżej Ciebie.

Od 1 maja 2026 r. rozpoczęła działalność Akademia Umiejętności w zakresie AI. Akademia Umiejętności w zakresie AI jest jedną z akademii umiejętności cyfrowych finansowanych w ramach programu „Cyfrowa Europa”. Będzie on oferował programy kształcenia i szkolenia w zakresie sztucznej inteligencji, a w szczególności generatywnej sztucznej inteligencji. Będzie podnosić i zmieniać kwalifikacje studentów i specjalistów – w tym w MŚP – w kluczowych sektorach (w tym na poziomie umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji) oraz opracuje pilotażowy dyplom generatywny ukierunkowany na sztuczną inteligencję. Umożliwi to ekspertom najwyższego szczebla w dziedzinie generatywnej sztucznej inteligencji kształcenie i szkolenie studentów Akademii Umiejętności w zakresie AI, przy jednoczesnym rozwijaniu własnych badań w tej dziedzinie. Akademia będzie również pilotować program przygotowania zawodowego w zakresie sztucznej inteligencji oraz opracuje programy „stypendialne” i „powrotowe”, aby przyciągnąć więcej kobiet do dziedziny sztucznej inteligencji. W przyszłości Akademia będzie służyć jako centrum gromadzące szkolenia w zakresie AI w podziale na sektory i ewentualnie profile zawodowe z innych instrumentów europejskiego ekosystemu innowacji w dziedzinie AI.

Czy Urząd ds. Sztucznej Inteligencji oferuje obywatelom podstawowe kursy w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji, czy też zarekomendowali już Państwo szkolenia na temat sztucznej inteligencji?

Urząd ds. Sztucznej Inteligencji organizuje wydarzenia i seminaria internetowe w celu zaangażowania społeczności zajmującej się sztuczną inteligencją, promowania wymiany wiedzy i najlepszych praktyk, aby wspierać godną zaufania sztuczną inteligencję i jej przyjęcie w Europie. Wszystkie nagrania z przeszłych wydarzeń i ogłoszenia nadchodzących wydarzeń można znaleźć zarówno na stronie poświęconej wydarzeniom w ramach paktu na rzecz sztucznej inteligencji, jak i na stronie dotyczącejwebinariów „Zastosuj sztuczną inteligencję”.

Dalsze przydatne materiały na temat sztucznej inteligencji można swobodnie uzyskać za pośrednictwem platformy umiejętności cyfrowych i zatrudnienia,w tym:

Ponadto Akademia Umiejętności w zakresie AI służy jako centrum gromadzące szkolenia w zakresie AI w podziale na sektory i ewentualnie profile zawodowe z innych instrumentów europejskiego ekosystemu innowacji w dziedzinie AI.

Czy istnieją szczególne ramy kompetencji w odniesieniu do umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji, w tym dla rodziców, dzieci, opiekunów, uczniów i nauczycieli?

Ponieważ nie ma jednego uniwersalnego podejścia do umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji, nie ma również jednej unikalnej struktury. Motyw 8 zbiorczego aktu cyfrowego w sprawie sztucznej inteligencji stanowi jednak, że„przy wypełnianiu tego obowiązku [art. 4] Komisja i państwa członkowskie mogą uwzględnić europejskie ramy kompetencji, na przykład ramy kompetencji cyfrowych dla obywateli (DigComp) oraz ramy kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji dla szkolnictwa podstawowego i średniego. Europejska Rada ds. Sztucznej Inteligencji („Rada”) powinna wspierać Komisję i państwa członkowskie poprzez przyjmowanie zaleceń określających wspólne cele, które należy osiągnąć, aby wypełnić ich obowiązki i zapewnić regularną wymianę informacji na ten temat między Komisją a państwami członkowskimi, natomiast sojusz na rzecz stosowania AI powinien umożliwiać dyskusję z szerszą społecznością”.

Poniżej przedstawiono dwa wspomniane ramy, a także dalsze przydatne inicjatywy na szczeblu europejskim i międzynarodowym.

Dla wszystkich obywateli

  • Ramy kompetencji cyfrowych dla obywateli zapewniają wspólne zrozumienie tego, czym są kompetencje cyfrowe. Publikacja uwzględnia najnowsze i pojawiające się cyfrowe trendy technologiczne oraz ich wpływ na kompetencje cyfrowe. Zintegrowane ramy DigComp 3.0 dostarczają nowych przykładów wiedzy, umiejętności i postaw, które pomagają obywatelom angażować się w sposób pewny, krytyczny i bezpieczny w technologie cyfrowe, w tym sztuczną inteligencję.

Dla sektora edukacji, nauczycieli i osób uczących się:

  • Ramy kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji dla szkół podstawowych i średnich opracowano w ramach szerszych międzynarodowych wysiłków na rzecz zwiększenia kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji w systemach edukacji na całym świecie. Jest to wspólna inicjatywa Komisji Europejskiej i Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). CodeAI i wiodący międzynarodowi eksperci wspierają jej rozwój. Ramy te nie są wiążące i mają na celu wspieranie nauczycieli, kadry kierowniczej szkół i władz oświatowych w promowaniu bezpiecznego, sprzyjającego włączeniu społecznemu, etycznego i godnego zaufania środowiska edukacji cyfrowej.
  • Społeczność praktyków Centrum Edukacji Cyfrowej oferuje zainteresowanym stronom zajmującym się kształceniem i szkoleniem możliwość dyskusji i wymiany informacji na tematy związane z edukacją cyfrową, w tym sztuczną inteligencją. W ramach Centrum specjalna grupa robocza (oddział) opublikowała sprawozdanie na temat sztucznej inteligencji w edukacji, w którym przedstawiła dalsze spostrzeżenia na temat rozwoju umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji i szkolenia nauczycieli.
  • Ramy kompetencji UNESCO w zakresie sztucznej inteligencji dla studentów mają służyć jako przewodnik dla publicznych systemów edukacji w celu budowania kompetencji wymaganych od wszystkich uczniów i obywateli do skutecznego wdrażania krajowych strategii w zakresie sztucznej inteligencji oraz budowania inkluzywnej, sprawiedliwej i zrównoważonej przyszłości w tej nowej erze technologicznej.

Related content

Last update

20 październik 2026