Η σελίδα αυτή παρέχει απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις σχετικά με έννοιες και υποχρεώσεις που αποσαφηνίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με το άρθρο 50 της πράξης για την ΤΝ.
Ποιος είναι πάροχος συστήματος ΤΝ και ποιες υποχρεώσεις διαφάνειας ισχύουν γι’ αυτόν;
Σύμφωνα μετο άρθρο 3 παράγραφος 3 της πράξης για την ΤΝ, οι πάροχοι συστημάτων ΤΝ είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα, δημόσιες αρχές, οργανισμοί ή άλλοι φορείς που αναπτύσσουν ή μεριμνούν για την ανάπτυξη συστημάτων ΤΝ και τη διάθεσή τους στην αγορά της ΕΕ ή τη θέση τους σε λειτουργία υπό τη δική τους επωνυμία ή εμπορικό σήμα. Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το αν οι εν λόγω πάροχοι είναι εγκατεστημένοι ή βρίσκονται εντός της ΕΕ ή σε τρίτη χώρα.
Οι πάροχοι συστημάτων ΤΝ που είναι εγκατεστημένοι ή βρίσκονται εκτός της ΕΕ υπόκεινται επίσης στις διατάξεις της πράξης για την ΤΝ, εάν τα στοιχεία εξόδου του οικείου συστήματος ΤΝ χρησιμοποιούνται στην ΕΕ.
Οι πάροχοι πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα οικεία συστήματα ΤΝ πληρούν τις σχετικές υποχρεώσεις διαφάνειας που ορίζονται στοάρθρο 50 παράγραφοι 1, 2 και 5 της πράξης για την ΤΝ πριν από τη διάθεση των εν λόγω συστημάτων στην αγορά ή τη θέση τους σε λειτουργία.
Σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 2 της πράξης για την ΤΝ, οι πάροχοι πρέπει να σχεδιάζουν και να αναπτύσσουν συστήματα ΤΝ που αλληλεπιδρούν άμεσα με φυσικά πρόσωπα —όπως διαλογικά ρομπότ, παράγοντες ΤΝ και άβαταρ— ώστε να διασφαλίζεται ότι οι άνθρωποι ενημερώνονται ότι αλληλεπιδρούν με την ΤΝ. Οι πάροχοι πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι τα στοιχεία εξόδου των οικείων συστημάτων παραγωγικής ΤΝ επισημαίνονται με αποτελεσματικά, αξιόπιστα, ανθεκτικά και διαλειτουργικά μηχαναγνώσιμα σήματα που επιτρέπουν τον εντοπισμό των στοιχείων εξόδου ως παραγόμενων ή παραποιούμενων από συστήματα ΤΝ.
Ποιος είναι φορέας εφαρμογής και ποιες υποχρεώσεις διαφάνειας ισχύουν γι’ αυτόν;
Οι φορείς ανάπτυξης συστημάτων ΤΝ είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα, δημόσιες αρχές, οργανισμοί ή άλλοι φορείς που χρησιμοποιούν συστήματα ΤΝ υπό την εξουσία τους, εξαιρουμένης της χρήσης για προσωπικές, μη επαγγελματικές δραστηριότητες.
Όταν ένα φυσικό πρόσωπο χρησιμοποιείένα σύστημα ΤΝ υπό την προσωπική του ιδιότητα —για παράδειγμα, για τη δημιουργία deepfakes και τη διάδοσή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης— αυτό θεωρείται προσωπική δραστηριότητα. Η χρήση αυτή εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής της πράξης για την ΤΝ. Ωστόσο, εάν πρόκειται για δραστηριότητα μέσω της οποίας αποκομίζουν οικονομικό όφελος σε τακτική βάση (ή συμμετέχουν με άλλον τρόπο σε επιχειρηματική, εμπορική, επαγγελματική ή ανεξάρτητη δραστηριότητα), θεωρείται «επαγγελματική» δραστηριότητα. Στην περίπτωση αυτή, το φυσικό πρόσωπο θεωρείται φορέας εφαρμογής του εν λόγω συστήματος ΤΝ.
Όταν ο φορέας εφαρμογής ενός συστήματος ΤΝ είναι νομικό πρόσωπο υπό την εξουσία του οποίου χρησιμοποιείται το σύστημα (π.χ. διαφημιστική εταιρεία), οι μεμονωμένοι υπάλληλοι που ενεργούν υπό τις οδηγίες και υπό τον έλεγχο του εν λόγω νομικού προσώπου (π.χ. ψηφιακοί εμψυχωτές, σχεδιαστές ιστοσελίδων, δημιουργοί περιεχομένου, δημοσιογράφοι) δεν θα πρέπει να θεωρούνται χωριστοί φορείς εφαρμογής του εν λόγω συστήματος. Ένα νομικό πρόσωπο παραμένει φορέας ανάπτυξης ακόμη και αν τρίτα μέρη (π.χ. ανάδοχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες) συμμετέχουν στη λειτουργία του συστήματος για λογαριασμό του και υπό την ευθύνη και τον έλεγχό του.
Σύμφωνα με την πράξη για την ΤΝ, οι φορείς εφαρμογής πρέπει να διασφαλίζουν ότι ενημερώνουν τους πολίτες όταν χρησιμοποιούν συστήματα αναγνώρισης συναισθημάτων ή βιομετρικής κατηγοριοποίησης (άρθρο 50 παράγραφος 3 της πράξης για την ΤΝ) και επισημαίνουν σαφώς τα βαθιά παραποιημένα προϊόντα και το κείμενο που παράγεται ή παραποιείται από ΤΝ και δημοσιεύεται για θέματα δημόσιου συμφέροντος χωρίς ανθρώπινη επανεξέταση ή συντακτικό έλεγχο (άρθρο 50 παράγραφος 4 της πράξης για την ΤΝ).
Πότε πρέπει οι πάροχοι συστημάτων ΤΝ να ενημερώνουν τα άτομα που αλληλεπιδρούν με ένα σύστημα ΤΝ;
Σύμφωνα μετο άρθρο 50 παράγραφος 1 της πράξης για την ΤΝ, οι πάροχοι συστημάτων ΤΝ που αλληλεπιδρούν άμεσα με άτομα πρέπει να σχεδιάζουν και να αναπτύσσουν τα εν λόγω συστήματα κατά τρόπο ώστε τα ενδιαφερόμενα άτομα να ενημερώνονται ότι αλληλεπιδρούν με σύστημα ΤΝ, εκτός εάν αυτό είναι προφανές.
Οικατευθυντήριες γραμμές για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ διευκρινίζουν τα 4 σωρευτικά κριτήρια στα οποία εφαρμόζεται η υποχρέωση αυτή:
- το σύστημα πρέπει να χαρακτηρίζεται ως σύστημα ΤΝ·
- πρέπει να έχει σχεδιαστεί για γνήσια αμφίδρομη ανταλλαγή με ανθρώπους, και όχι απλώς για τη συλλογή δεδομένων ή την παροχή αυτοματοποιημένων απαντήσεων·
- η αλληλεπίδραση πρέπει να είναι άμεση, δηλαδή η ίδια η ΤΝ επικοινωνεί με το πρόσωπο και όχι μέσω ανθρώπινου διαμεσολαβητή·
- η αλληλεπίδραση πρέπει να πραγματοποιείται με φυσικά πρόσωπα, καταναλωτές, επαγγελματίες ή άλλους χρήστες.
Τα συστήματα ΤΝ που λειτουργούν αποκλειστικά στο παρασκήνιο, μέσω επικοινωνίας μηχανής προς μηχανή ή χωρίς άμεση επαφή με ανθρώπους, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω υποχρέωσης.
Οι πολίτες πρέπει να ενημερώνονται όταν αλληλεπιδρούν με ένα σύστημα ΤΝ από την έναρξη της πρώτης αλληλεπίδρασης με σαφή και ευδιάκριτο τρόπο και σύμφωνα με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας.
Αυτό θα τους επιτρέψει να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με την αλληλεπίδρασή τους με το σύστημα και να προσαρμόζουν ανάλογα την εμπιστοσύνη τους στο περιεχόμενο.
Οι άνθρωποι δεν χρειάζεται να ενημερώνονται όταν είναι προφανές ότι αλληλεπιδρούν με ένα σύστημα ΤΝ. Στην πράξη, για να αξιολογηθεί πόσο προφανής είναι μια αλληλεπίδραση ΤΝ, ο πάροχος θα πρέπει να προσδιορίσει έναν μέσο άνθρωπο, ο οποίος είναι ευλόγως καλά ενημερωμένος, προσεκτικός και παρατηρητικός. Το εν λόγω πρόσωπο αξιολογεί κατά πόσον είναι προφανές ότι αλληλεπιδρά άμεσα με ένα σύστημα ΤΝ.
Οι κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν περαιτέρω καθοδήγηση και πρακτικά παραδείγματα σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής αυτής της εξαίρεσης. Θα πρέπει να ερμηνεύεται συσταλτικά, δεδομένου ότι στερεί από τους πολίτες τη διαφάνεια.
Πότε πρέπει οι πάροχοι συστημάτων ΤΝ να επισημαίνουν τα στοιχεία εξόδου των οικείων συστημάτων παραγωγικής ΤΝ και να διασφαλίζουν την ανιχνευσιμότητά τους;
Σύμφωνα μετο άρθρο 50 παράγραφος 2 της πράξης για την ΤΝ, οι πάροχοι συστημάτων ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων ΤΝ γενικού σκοπού, που παράγουν συνθετικό περιεχόμενο ήχου, εικόνας, βίντεο ή κειμένου, πρέπει να διασφαλίζουν ότι το περιεχόμενο που παράγεται ή παραποιείται από ΤΝ επισημαίνεται σε μηχαναγνώσιμο μορφότυπο και ανιχνεύεται ως τεχνητά παραγόμενο ή παραποιημένο.
Οικατευθυντήριες γραμμές για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ διευκρινίζουν ότι ορισμένα στοιχεία εξόδου δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των υποχρεώσεων, όπως:
- σύντομη ακολουθία αριθμών, συμβόλων ή γραμμάτων,
- πηγαίος κώδικας
- στοιχεία εξόδου συστήματος ΤΝ που προορίζονται να κοινοποιούνται αποκλειστικά από μηχανή σε μηχανή και να υποβάλλονται σε αυτόματη επεξεργασία χωρίς έκθεση στον άνθρωπο, ή
- εκροές που χρησιμοποιούνται μόνο σε βιομηχανικά περιβάλλοντα και περιβάλλοντα ανάπτυξης προϊόντων κλειστού βρόχου, για παράδειγμα για την παραγωγή ταινιών, εκτός εάν είναι η τελική εκροή.
Η υποχρέωση επισήμανσης συνθετικού περιεχομένου που παράγεται ή παραποιείται από ΤΝ δεν ισχύει όταν το σύστημα ΤΝ εκτελεί υποστηρικτική λειτουργία για τυπική επεξεργασία. Οι κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν ένα ποικίλο σύνολο πρακτικών παραδειγμάτων για το τι μπορεί να θεωρηθεί τυπική επεξεργασία και τι υπερβαίνει.
Για να διασφαλιστεί ότι το άρθρο 50 παράγραφος 2 της πράξης για την ΤΝ εφαρμόζεται με αναλογικό τρόπο, προβλέπεται στενή εξαίρεση από την υποχρέωση σήμανσης για τα συστήματα ΤΝ που παράγουν στοιχεία εξόδου που χρησιμοποιούνται σε «επιχειρηματικά» ή «βιομηχανικά πλαίσια» (υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές).
Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες και οι περιορισμοί των διαφόρων ειδών περιεχομένου, το κόστος εφαρμογής και η γενικώς αναγνωρισμένη εξέλιξη της τεχνολογίας. Οι κατευθυντήριες γραμμές εξηγούν περαιτέρω αυτές τις έννοιες.
Πότε πρέπει οι φορείς εφαρμογής συστημάτων αναγνώρισης συναισθημάτων ή βιομετρικής κατηγοριοποίησης που βασίζονται στην ΤΝ να ενημερώνουν τα φυσικά πρόσωπα που εκτίθενται στα εν λόγω συστήματα;
Σύμφωνα μετο άρθρο 50 παράγραφος 3 της πράξης για την ΤΝ, οι φορείς εφαρμογής συστημάτων αναγνώρισης συναισθημάτων και συστημάτων βιομετρικής κατηγοριοποίησης πρέπει να ενημερώνουν τα φυσικά πρόσωπα που εκτίθενται στα εν λόγω συστήματα σχετικά με τη λειτουργία τους για την προστασία της ιδιωτικής τους ζωής. Αυτό δεν συνεπάγεται την παροχή πληροφοριών σχετικά π.χ. με τον σκοπό της λειτουργίας του συστήματος.
Η υποχρέωση ισχύει ανεξάρτητα από το αν τα πρόσωπα εκτίθενται σε τέτοια συστήματα σε πραγματικό χρόνο ή λειτουργούν εκ των υστέρων.
Τι είναι το «deepfake» και πότε πρέπει να επισημαίνεται;
Τα βαθιά ψευδεπίγραφα ορίζονται στοάρθρο 3 σημείο 60) της πράξης για την ΤΝ ως περιεχόμενο εικόνας, ήχου ή βίντεο που παράγεται ή παραποιείται από ΤΝ και το οποίο μοιάζει με υφιστάμενα πρόσωπα, αντικείμενα, τόπους, οντότητες ή γεγονότα και θα φαινόταν ψευδώς σε ένα πρόσωπο ως αυθεντικό ή αληθές.
Πρέπει να πληρούνται τρία σωρευτικά κριτήρια προκειμένου το περιεχόμενο να συνιστά «deepfake»:
- Ομοιότητα: υψηλό επίπεδο ομοιότητας μεταξύ του περιεχομένου deepfake και του προσομοιωμένου υποκειμένου.
- Υφιστάμενα: τα προσομοιωμένα πρόσωπα, αντικείμενα, τόποι, οντότητες ή γεγονότα πρέπει να μοιάζουν με κάποιον ή κάτι που υπάρχει, μπορεί να υπάρχει ή θα μπορούσε να υπάρχει στην πραγματικότητα.
- Ψευδής εμφάνιση για να είναι αυθεντική ή ειλικρινής: αυτό σχετίζεται με το ουσιώδες χαρακτηριστικό του περιεχομένου deepfake και την ικανότητά του να εξαπατά ή να παραπλανά δυνητικά ένα πρόσωπο όσον αφορά τη γνησιότητα ή την ειλικρίνεια του περιεχομένου
Για την αξιολόγηση του τελευταίου κριτηρίου ανωτέρω, οικατευθυντήριες γραμμές για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ επιτρέπουν στα ενδιαφερόμενα μέρη να λαμβάνουν υπόψη:
- το επίπεδο ομοιότητας,
- το πιθανό ουσιαστικό μήνυμα του περιεχομένου
- το προβλεπόμενο και προβλέψιμο πλαίσιο εγκατάστασης,
- τη σκοπούμενη και ευλόγως προβλέψιμη σύνθεση του κοινού και τις προσδοκίες τους.
Αυτό επιτρέπει στους φορείς εφαρμογής να λαμβάνουν δεόντως υπόψη το συγκεκριμένο πλαίσιο εντός του οποίου λειτουργούν και το κοινό στο οποίο θα εκτεθεί το περιεχόμενό τους. Εάν το επιδιωκόμενο κοινό εντός συγκεκριμένου πλαισίου ανάπτυξης δεν αναμένει ότι το περιεχόμενο είναι αυθεντικό ή αληθές, το περιεχόμενο που παράγεται ή χειραγωγείται από ΤΝ ενδέχεται να μην φαίνεται ψευδώς αυθεντικό ή αληθές. Για παράδειγμα, η παραγωγή ΤΝ ή ο χειρισμός σκηνών φόντου, ειδικών εφέ ή η τεχνική προεπεξεργασία και μετεπεξεργασία στο πλαίσιο τυπικών διαδικασιών παραγωγής ταινιών δεν είναι πιθανό να κάνουν το περιεχόμενο να φαίνεται ψευδώς στο κοινό ως αυθεντικό ή αληθινό.
Οι φορείς ανάπτυξης πρέπει να αποκαλύπτουν περιεχόμενο βαθιά ψευδούς περιεχομένου σε φυσικό πρόσωπο κατά την πρώτη έκθεση το αργότερο. Η γνωστοποίηση αυτή θα πρέπει να πραγματοποιείται με σαφή και ευδιάκριτο τρόπο. Θα πρέπει να είναι κατανοητή και αντιληπτή από φυσικά πρόσωπα (π.χ. με ορατές ή ακουστικές ετικέτες), χωρίς να απαιτούνται ειδικά τεχνικά εργαλεία ή ειδικές δράσεις. Ως εκ τούτου, οι φορείς εφαρμογής δεν μπορούν απλώς να βασίζονται στη μηχαναγνώσιμη σήμανση που είναι ενσωματωμένη στο περιεχόμενο από τον πάροχο σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 2 της πράξης για την ΤΝ για την εκπλήρωση της υποχρέωσής τους γνωστοποίησης.
Ορισμένα deepfakes αποτελούν μέρος προφανώς καλλιτεχνικών, δημιουργικών, σατιρικών, φανταστικών ή ανάλογων έργων ή προγραμμάτων. Για τους σκοπούς αυτούς, η υποχρέωση διαφάνειας περιορίζεται στην αποκάλυψη του περιεχομένου deepfake με κατάλληλο τρόπο που δεν εμποδίζει την προβολή ή την απόλαυση του έργου.
Ποιο κείμενο που παράγεται ή παραποιείται από ΤΝ πρέπει να επισημαίνεται σαφώς από τους φορείς ανάπτυξης;
Σύμφωνα μετο άρθρο 50 παράγραφος 4 της πράξης για την ΤΝ, οι φορείς εφαρμογής συστημάτων παραγωγικής ΤΝ πρέπει να επισημαίνουν σαφώς το κείμενο που παράγεται ή παραποιείται από ΤΝ και δημοσιεύεται με σκοπό την ενημέρωση του κοινού για θέματα δημόσιου συμφέροντος. Για να εμπίπτει το κείμενο στην υποχρέωση αυτή, πρέπει να πληρούνται 3 κριτήρια. Το κείμενο πρέπει να είναι:
- Δημοσιεύθηκε
- Ενημέρωση του κοινού
- Για θέματα δημοσίου συμφέροντος, όπως:
- πολιτική και δημοκρατικές διαδικασίες,
- δημόσια διοίκηση και υπηρεσίες,
- διοίκηση της δικαιοσύνης και επιβολή του νόμου,
- θεμελιώδη δικαιώματα,
- δημόσια ασφάλεια,
- δημόσια υγεία,
- προστασία του περιβάλλοντος,
- την ασφάλεια των καταναλωτών και κάθε οικονομική
- οικονομικές, πολιτικές, επιστημονικές ή πολιτιστικές εξελίξεις που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο δημόσιου διαλόγου.
Τι συνιστά την επανεξέταση από άνθρωπο ή τον συντακτικό έλεγχο/ευθύνη που απαιτείται για την απαλλαγή από την υποχρέωση επισήμανσης;
Το δημοσιευμένο κείμενο που έχει υποβληθεί σε επανεξέταση από άνθρωπο ή συντακτικό έλεγχο δεν χρειάζεται επισήμανση.
Η αξιολόγηση από άνθρωπο αναφέρεται στη σκόπιμη εξέταση της ουσίας του περιεχομένου από ένα ή περισσότερα φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν σχετικές γνώσεις και επαγγελματική κρίση σχετικά με το υπό εξέταση αντικείμενο (π.χ. ακαδημαϊκή αξιολόγηση από ομοτίμους ή αλυσίδες επαγγελματικής επικύρωσης). Ο συντακτικός έλεγχος αναφέρεται στον έλεγχο που ασκεί στην πράξη μια υπεύθυνη συντακτική οντότητα (π.χ. αρχισυντάκτης) επί του περιεχομένου που έχει την εξουσία να εγκρίνει, να τροποποιεί ή να απορρίπτει την ουσία του κειμένου βάσει ουσιαστικών λόγων (συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου γεγονότων των πληροφοριών και της διασφάλισης της αξιοπιστίας των πηγών).
Οι επιφανειακοί, αποκλειστικά τυπικοί ή διαδικαστικοί έλεγχοι (π.χ. ορθογραφικός έλεγχος ή γραμματική διόρθωση) δεν θεωρούνται ανθρώπινος έλεγχος ή συντακτικός έλεγχος.
Συντακτική ευθύνη σημαίνει ότι ένα πρόσωπο πρέπει να έχει την τελική νομική ευθύνη για τη δημοσίευση του περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένης της ανθρώπινης αναθεώρησης ή του συντακτικού ελέγχου.
Πώς μπορούν οι πάροχοι και οι φορείς εφαρμογής να αποδείξουν τη συμμόρφωση και ποιες είναι οι επιπτώσεις του κώδικα δεοντολογίας στη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ;
Οκώδικας δεοντολογίας για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝπαρέχει ένα εθελοντικό πρακτικό εργαλείο που βοηθά τους παρόχους και τους φορείς εφαρμογής συστημάτων παραγωγικής ΤΝ να αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις σήμανσης και επισήμανσης που προβλέπονται στο άρθρο 50 παράγραφοι 2, 4 και 5 της πράξης για την ΤΝ. Ο κώδικας αξιολογήθηκε ως επαρκής τόσο από την Επιτροπή όσο και από το συμβούλιο για την ΤΝ. Επιτρέπει στους υπογράφοντες να επωφελούνται από ασφάλεια δικαίου, προβλεψιμότητα και εμπιστοσύνη, καθώς μπορούν να βασίζονται σε εγκεκριμένο κώδικα που έχουν υπογράψει, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης, λειτουργίας ή την αρμόδια εποπτική αρχή τους.
Οι πάροχοι και οι φορείς εφαρμογής συστημάτων παραγωγικής ΤΝ που αποφασίζουν να μην τηρήσουν τον κώδικα θα πρέπει να αποδείξουν τη συμμόρφωσή τους με εναλλακτικά κατάλληλα μέσα. Ενδέχεται να υπόκεινται σε περισσότερα αιτήματα παροχής πληροφοριών, δεδομένου ότι υπάρχει λιγότερη διαφάνεια όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50 παράγραφοι 2, 4 και 5 της πράξης για την ΤΝ.
Για τις άλλες υποχρεώσεις διαφάνειας (π.χ. εκείνες που ορίζονται στο άρθρο 50 παράγραφοι 1 και 3 της πράξης για την ΤΝ), οι πάροχοι και οι φορείς εφαρμογής μπορούν να καθορίζουν οι ίδιοι επαρκή μέτρα συμμόρφωσης, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τιςκατευθυντήριες γραμμές για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ.
Πώς αλληλεπιδρά ο κώδικας ορθής πρακτικής για διαφανή συστήματα παραγωγικής ΤΝ με τον πρόσφατο κώδικα ορθής πρακτικής για την ΤΝ γενικού σκοπού;
Οι υποχρεώσεις διαφάνειας που ορίζονται στοάρθρο 50 της πράξης για την ΤΝ είναι συμπληρωματικές προς τους κανόνες διαφάνειας που ισχύουν για τα μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού που ορίζονται στα άρθρα 53 και 55 της πράξης για την ΤΝ. Τα μέσα συμμόρφωσης με τα τελευταία αναλύονται περαιτέρω στον κώδικα ορθής πρακτικής για τα μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού (GPAI) και στο υπόδειγμα της Επιτροπής για την περίληψη του περιεχομένου που χρησιμοποιείται για την κατάρτιση μοντέλων.
Ειδικότερα, ο κώδικας ορθής πρακτικής της ΣΔΓΠ επικεντρώνεται στα μοντέλα ΣΔΓΠ και στην τεκμηρίωση και τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στην Υπηρεσία ΤΝ, στις εθνικές αρμόδιες αρχές και στους κατάντη παρόχους, καθώς και στη διαφάνεια των εισερχόμενων δεδομένων κατάρτισης. Ο κώδικας ορθής πρακτικής για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ αφορά τις τεχνικές σήμανσης και τη διαφάνεια των παραγόμενων ή παραποιημένων στοιχείων εξόδου της ΤΝ έναντι των προσώπων που εκτίθενται σε αυτά.
Ο κώδικας ορθής πρακτικής για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ στοχεύει στις υποχρεώσεις διαφάνειας σε επίπεδο συστήματος, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των συστημάτων ΣΔΓΠ. Οι τεχνικές διαφάνειας που μπορούν να εφαρμοστούν από τους παρόχους μοντέλων GPAI για τη διευκόλυνση της συμμόρφωσης των κατάντη παρόχων συστημάτων ΤΝ με τις υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50 της πράξης για την ΤΝ θα εξεταστούν επίσης στο πλαίσιο του παρόντος κώδικα.
Πότε αρχίζει να εφαρμόζεται το άρθρο 50 της πράξης για την ΤΝ και υπάρχει περίοδος χάριτος;
Το άρθρο 50 της πράξης για την ΤΝ εφαρμόζεται από τις 2 Αυγούστου 2026. Από την ημερομηνία αυτή και μετά, οι πάροχοι και οι φορείς εφαρμογής συστημάτων ΤΝ πρέπει να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις διαφάνειας που ορίζονται στην εν λόγω διάταξη. Προβλέπεται περιορισμένη περίοδος χάριτος μόνο για τα συστήματα ΤΝ που έχουν διατεθεί στην αγορά πριν από τις 2 Αυγούστου 2026 και μόνο όσον αφορά την υποχρέωση σήμανσης και εντοπισμού για το περιεχόμενο που παράγεται από ΤΝ (άρθρο 50 παράγραφος 2 της πράξης για την ΤΝ). Οι πάροχοι τέτοιων συστημάτων πρέπει να συμμορφώνονται με τις εν λόγω υποχρεώσεις μόνο από τις 2 Δεκεμβρίου 2026.
Το περιεχόμενο που δημιουργήθηκε πριν από τις 2 Αυγούστου 2026 δεν χρειάζεται να επισημαίνεται αναδρομικά. Ωστόσο, η Επιτροπή ενθαρρύνει τους σχετικούς φορείς εφαρμογής να το πράξουν, όπου είναι δυνατόν, δεδομένου ότι συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται με το άρθρο 50 της πράξης για την ΤΝ.
Ποιος θα επιβλέπει την επιβολή του άρθρου 50 του κανονισμού για την ΤΝ και θα έχει την εξουσία να επιβάλλει πρόστιμα;
Η συμμόρφωση με τους κανόνες θα επιβάλλεται κυρίως από τις εθνικές αρμόδιες αρχές εποπτείας της αγοράς. Η Υπηρεσία ΤΝ έχει περιορισμένο ρόλο στην παρακολούθηση και την επιβολή, δεδομένου ότι είναι αρμόδια μόνο για συστήματα ΤΝ που βασίζονται σε μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού, εάν η ίδια οντότητα παρέχει το σύστημα και το μοντέλο ή εάν το σύστημα ΤΝ είναι ενσωματωμένο σε πολύ μεγάλη επιγραμμική μηχανή αναζήτησης ή πολύ μεγάλη επιγραμμική πλατφόρμα που ορίζεται βάσει της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες. Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων θα επιβάλει τους κανόνες έναντι των συστημάτων ΤΝ που χρησιμοποιούνται από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ.
Τα πρόστιμα μπορούν να φθάσουν έως και τα 15 εκατομμύρια ευρώ ή το 3 % του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών για το προηγούμενο οικονομικό έτος, ενώ η αναλογικότητα μπορεί να ληφθεί υπόψη στην περίπτωση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και των μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης (ΜΜΕ).