Q& Μια ψηφιακή ταυτότητα

Τα διαπιστευτήρια είναι πληροφορίες που περιέχουν ισχυρισμούς σχετικά με ένα πρόσωπο, σε ψηφιακή μορφή, οι οποίες επιτρέπουν την ταχεία, ασφαλή και αξιόπιστη επαλήθευση της ταυτότητας, των ιδιοτήτων και των δεξιοτήτων ενός προσώπου, επιτρέποντας στον ελεγκτή να εμπιστεύεται την ακρίβεια του ισχυρισμού. Οι εκδότες διαπιστευτηρίων είναι τρίτα μέρη (κυρίως οργανισμοί) τα οποία εμπιστεύεται ο ελεγκτής. Έτσι, τα διαπιστευτήρια μπορούν να βοηθήσουν το υποκείμενο της αξίωσης να συμμετάσχει πλήρως στην κοινωνία και την οικονομία. 

Τα διαπιστευτήρια περιλαμβάνουν μια ποικιλία πληροφοριών, όπως το όνομα, το επώνυμο, η ημερομηνία γέννησης, τα εκπαιδευτικά προσόντα, τα επαγγελματικά προσόντα, η εργασιακή εμπειρία και ούτω καθεξής. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά διαπιστευτήρια, τα ψηφιακά διαπιστευτήρια παρουσιάζονται σε ψηφιακή μορφή, χρησιμοποιώντας τεχνολογίες όπως η κρυπτογραφία, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια, η εγκυρότητα και η αυθεντικότητα των πληροφοριών. 

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ψηφιακή ταυτότητα, τα ψηφιακά διαπιστευτήρια εισάγονται κατά τρόπο που επιτρέπει στα άτομα να αποδεικνύουν δηλώσεις σχετικά με τον εαυτό τους και τις σχέσεις τους με ανωνυμία (δηλαδή χωρίς να αποκαλύπτουν δεδομένα ταυτοποίησης). Λόγω της ικανότητάς τους να παρέχουν επαληθευμένες πληροφορίες με ασφαλή και ιδιωτικό τρόπο, τα επαληθεύσιμα διαπιστευτήρια καθίστανται όλο και πιο δημοφιλή ως αξιόπιστο και ασφαλές εργαλείο ψηφιακής επαλήθευσης ταυτότητας.

Τα ψηφιακά πορτοφόλια είναι εφαρμογές που αποθηκεύουν ψηφιακά αντικείμενα με τον ίδιο τρόπο όπως τα φυσικά πορτοφόλια. Πολλοί από εμάς χρησιμοποιούμε ήδη ψηφιακά πορτοφόλια στα smartphones μας για να αποθηκεύσουμε τις κάρτες επιβίβασης ή για να κρατήσουμε τις εικονικές τραπεζικές κάρτες μας. 

Ο κανονισμός για την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα εισάγει τις έννοιες των πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ. Πρόκειται για προσωπικά ψηφιακά πορτοφόλια που επιτρέπουν στους πολίτες να ταυτοποιούνται ψηφιακά, να αποθηκεύουν και να διαχειρίζονται δεδομένα ταυτότητας και επίσημα έγγραφα σε ηλεκτρονική μορφή.  Τα έγγραφα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν άδεια οδήγησης, ιατρικές συνταγές ή τίτλους εκπαίδευσης. Χάρη στο πορτοφόλι, όλοι οι πολίτες θα είναι σε θέση να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους, όπου είναι απαραίτητο, για να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες στο διαδίκτυο, να ανταλλάσσουν ψηφιακά έγγραφα ή απλώς να αποδεικνύουν ένα συγκεκριμένο προσωπικό χαρακτηριστικό, όπως η ηλικία, χωρίς να αποκαλύπτουν την ταυτότητά τους ή άλλα προσωπικά στοιχεία. Οι πολίτες θα έχουν τον πλήρη έλεγχο των δεδομένων που μοιράζονται ανά πάσα στιγμή. 

Τα πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ που εκδίδονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τον κανονισμό για την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο ώστε να μπορέσουμε να μεταφέρουμε την ψηφιακή μας ταυτότητα και τα σχετικά ψηφιακά διαπιστευτήρια από το ένα μέρος στο άλλο στον ψηφιακό κόσμο. 

Θα μπορείτε να το χρησιμοποιείτε για πρόσβαση τόσο σε δημόσιες όσο και σε ιδιωτικές επιγραμμικές υπηρεσίες στην ΕΕ, ιδίως σε εκείνες που απαιτούν αυστηρή επαλήθευση ταυτότητας χρήστη. Παραδείγματα αυτών θα μπορούσαν να είναι η πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό ή η υποβολή αίτησης για δάνειο, η υποβολή φορολογικών δηλώσεων, η εγγραφή σε πανεπιστήμιο στη χώρα σας ή στο εξωτερικό και πολλά άλλα πράγματα που κάνετε με τα υπάρχοντα φυσικά μέσα ταυτοποίησής σας. 

Τα πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν με πολλούς τρόπους, όπως για να αποδείξετε την ηλικία σας, να μοιραστείτε διαπιστευτήρια, για ενοικιάσεις ή τραπεζικούς σκοπούς, ταξίδια, υποβολή αίτησης για εργασία και πολλές άλλες ψηφιακές υπηρεσίες. Μερικά παραδείγματα είναι τα εξής: 

• Λήψη, αποθήκευση και κοινή χρήση διαπιστευτηρίων: Ο Peter έχει εγκαταστήσει ένα προσωπικό ψηφιακό πορτοφόλι στο κινητό του τηλέφωνο. Έχει παρασχεθεί από τη χώρα καταγωγής του, διασφαλίζοντας ότι το πορτοφόλι του έχει εκδοθεί προσωπικά. Το ψηφιακό πορτοφόλι του Peter του επιτρέπει να κατεβάσει, να αποθηκεύσει και να χρησιμοποιήσει τα βασικά προσωπικά του δεδομένα, μια άδεια οδήγησης, ένα δίπλωμα και μια τραπεζική κάρτα που χρησιμοποιούσε για να μεταφέρει ως φυσικές κάρτες στο φυσικό του πορτοφόλι. 

• Ενοικίαση διαμερίσματος: Ο Yavor ετοιμάζεται να μετακομίσει σε άλλο κράτος μέλος για να αναλάβει νέα θέση. Μπορεί να χρησιμοποιήσει το πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ για να δείξει το ιστορικό ενοικίασης, τις πληροφορίες απασχόλησης και την πιστωτική βαθμολογία του όταν υποβάλλει αίτηση για μίσθωση διαμερίσματος (αποκαλύπτοντας την ταυτότητά του μόνο μετά την υπογραφή της σύμβασης). 

• Υπογραφή συμβάσεων: Η Kjerstin χρησιμοποιεί το πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ κατά την υπογραφή συμβάσεων στο διαδίκτυο, καθώς παρέχει ασφαλή ψηφιακή υπογραφή, εξαλείφοντας την ανάγκη για έντυπα έγγραφα και φυσικές υπογραφές. 

• Έναρξη πληρωμών: Η Danika τηρεί τραπεζικούς λογαριασμούς επιχειρήσεων σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε διάφορα κράτη μέλη. Προηγουμένως, για να εγκρίνει συναλλαγές κατά την ηλεκτρονική τραπεζική, έπρεπε να χρησιμοποιεί διαφορετικά μέσα (π.χ. δακτυλικό αποτύπωμα, κωδικό πρόσβασης μίας χρήσης ή επιβεβαίωση των ερωτημάτων έγκρισης συναλλαγών που αποστέλλονται στην προσωπική της συσκευή). Τώρα όλες οι τράπεζες χρησιμοποιούν το πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ για τον σκοπό αυτό. 

Τα πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ θα βασίζονται σε αξιόπιστες ψηφιακές ταυτότητες που παρέχονται από τα κράτη μέλη, βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητά τους, επεκτείνοντας τα οφέλη τους στον ιδιωτικό τομέα και προσφέροντας προσωπικά ψηφιακά πορτοφόλια που είναι ασφαλή, δωρεάν, εύχρηστα και προστατεύουν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. 

Με τον τρόπο αυτό θα υποστηριχθεί ο στόχος της ψηφιακής δεκαετίας για το 2030, δηλαδή να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες της ΕΕ έχουν επιγραμμική πρόσβαση σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες στην ΕΕ και ότι κανείς δεν καλείται να παράσχει περισσότερα δεδομένα από όσα είναι αναγκαία κατά την πρόσβαση και τη χρήση δημόσιων υπηρεσιών. Το 100 % των πολιτών της ΕΕ έως το 2030 θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν προσβάσιμη, εθελοντική, ασφαλή και αξιόπιστη ψηφιακή ταυτότητα. 

Για την παρούσα πρωτοβουλία, η Επιτροπή βασίζεται στο υφιστάμενο διασυνοριακό νομικό πλαίσιο για αξιόπιστες ψηφιακές ταυτότητες, την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης (κανονισμός eIDAS). 

Εγκρίθηκε το 2014 και παρέχει τη βάση για τη διασυνοριακή ηλεκτρονική ταυτοποίηση, επαλήθευση ταυτότητας και πιστοποίηση ιστοτόπων εντός της ΕΕ. Ωστόσο, δεν περιέχει καμία υποχρέωση για τα κράτη μέλη να παρέχουν στους πολίτες και τις επιχειρήσεις τους σύστημα ψηφιακής ταυτοποίησης που να επιτρέπει την ασφαλή πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες ή να διασφαλίζουν τη χρήση τους πέραν των συνόρων της ΕΕ. Ούτε περιέχει διατάξεις σχετικά με τη χρήση της εν λόγω ταυτοποίησης για ιδιωτικές υπηρεσίες ή με κινητές συσκευές. Αυτό οδηγεί σε αποκλίσεις μεταξύ των χωρών. 

Ορισμένες χώρες προσφέρουν σύστημα ταυτοποίησης στους πολίτες τους, ενώ άλλες όχι και, όταν το κάνουν, δεν μπορούν όλα αυτά τα συστήματα να χρησιμοποιηθούν διασυνοριακά (για λεπτομέρειες, βλ. επισκόπηση των προκοινοποιημένων και κοινοποιημένων συστημάτων ηλεκτρονικής ταυτοποίησης στο πλαίσιο του eIDAS). 

Η πρόταση προβλέπει υψηλό επίπεδο ασφάλειας. Η Επιτροπή θα προτείνει και θα συμφωνήσει με τα κράτη μέλη σχετικά με τα πρότυπα, τις τεχνικές προδιαγραφές και τις επιχειρησιακές πτυχές, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας των κρατών μελών διαθέτουν τα υψηλότερα επίπεδα ασφάλειας. Τα κράτη μέλη θα πιστοποιούν τα πορτοφόλια τους ώστε να διασφαλίζεται ότι συμμορφώνονται με τις εν λόγω απαιτήσεις. Τυχόν προσωπικά δεδομένα θα κοινοποιούνται στο διαδίκτυο μόνο εάν ο πολίτης επιλέξει να κοινοποιήσει τις εν λόγω πληροφορίες. 

Το πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας παρουσιάζει διάφορες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να διασφαλιστεί η επιτυχής υιοθέτηση και χρήση του από τους πολίτες. Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις είναι η παροχή μιας απλής και διαισθητικής εμπειρίας χρήστη που έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τις ανάγκες του χρήστη και δίνει ιδιαίτερη προσοχή στις πτυχές προσβασιμότητας. Οι πολίτες πρέπει να είναι σε θέση να πλοηγούνται εύκολα στο σύστημα και να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες που χρειάζονται χωρίς να αντιμετωπίζουν εμπόδια ή δυσκολίες που ενδέχεται να τους αποθαρρύνουν από τη χρήση του. 

Μια άλλη κρίσιμη πρόκληση είναι η διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας και αξιοπιστίας της τεχνολογικής συνιστώσας. Το πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας πρέπει να σχεδιάζεται με ισχυρά χαρακτηριστικά ασφαλείας που αποτρέπουν τη μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση και προστατεύουν τις προσωπικές πληροφορίες του χρήστη. Επιπλέον, πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει όλες τις απαραίτητες εγγυήσεις για τη διασφάλιση της ιδιωτικής ζωής των πολιτών, παρέχοντας παράλληλα ένα διαισθητικό σύστημα για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των πληροφοριών που θα κοινοποιούνται σε τρίτους. 

Μια τρίτη πρόκληση είναι ο τρόπος διαχείρισης των αδειών πρόσβασης σε προσωπικές πληροφορίες που χορηγούν οι χρήστες σε αξιόπιστα τρίτα μέρη, όπως τράπεζες, κυβερνητικές υπηρεσίες ή παρόχους υγειονομικής περίθαλψης. Το πορτοφόλι πρέπει να είναι σε θέση να διαχειρίζεται τις εν λόγω άδειες με ασφαλή και διαφανή τρόπο, παρέχοντας στους χρήστες πλήρη έλεγχο σχετικά με το ποιος μπορεί να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες τους και για ποιους σκοπούς. 

Τέλος, το πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας πρέπει να παρέχει ένα αξιόπιστο σύστημα ικανό να διαχειρίζεται τις πληροφορίες των ανηλίκων και των μελών της οικογένειας για τα οποία υπάρχει αντιπροσωπεία. Αυτό σημαίνει την παροχή ισχυρών μηχανισμών επαλήθευσης της ταυτότητας που αποτρέπουν τη μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση και διασφαλίζουν ότι η πρόσβαση χορηγείται μόνο σε εξουσιοδοτημένα άτομα. 

Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων θα είναι απαραίτητη για την επιτυχή εφαρμογή και υιοθέτηση πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας. Παρέχοντας ένα φιλικό προς τον χρήστη και ασφαλές σύστημα που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις προσδοκίες των πολιτών, το πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας έχει τη δυνατότητα να φέρει επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούμε με κυβερνητικές υπηρεσίες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλους οργανισμούς που απαιτούν επαλήθευση ταυτότητας. 

Η Επιτροπή δημοσίευσε την αρχιτεκτονική και το πλαίσιο αναφοράς στοGitHub. Πρόκειται για ένα ζωντανό έγγραφο που θα ενημερώνεται καθώς προχωρούν οι εργασίες.  Χρησιμεύειως η τεχνική ραχοκοκαλιά όλων των μελλοντικών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ, διασφαλίζοντας την ασφάλεια, τη διαλειτουργικότητα και τη φιλικότητά τους προς τον χρήστη. Πιλοτικά έργα μεγάλης κλίμακας δοκιμάζουν τις τεχνικές προδιαγραφές για τα πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ και εφαρμόζουν πιλοτικά τη χρήση των πορτοφολιών γύρω από μια σειρά προτεραιοτήτων. Η Επιτροπή θα παράσχει μια πρωτότυπη εφαρμογή των πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων βιβλιοθηκών λογισμικού και δομοστοιχείων. 

Βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα πιλοτικά έργα για το πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ.