Strategie voor de Europese data-unie

Kunstmatige intelligentie wordt een drijvende kracht achter onze economieën, zowel in de technologiesector als daarbuiten, omdat het nieuwe oplossingen biedt voor alle sectoren. Om op deze nieuwe wereldmarkt te kunnen concurreren, moet de EU AI kunnen voeden met hoogwaardige gegevens. De strategie voor de data-unie voorziet in deze behoefte aan hoogwaardige gegevens in Europa, met als doel het onbenutte potentieel van gegevens te benutten en de eengemaakte markt voor gegevens te voltooien, zoals uiteengezet in de politieke richtsnoeren van voorzitter Von der Leyen.

Dit zal onze bedrijven, en met name onze kmo’s, helpen om te concurreren in een wereldeconomie die steeds meer wordt gevormd door AI en zal concrete voordelen opleveren voor alle Europese burgers. Bijvoorbeeld:

• Bedrijven, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), krijgen eenvoudigere en goedkopere toegang tot datasets en lagere nalevingskosten
• Onderzoekers en innovators krijgen hoogwaardige data om AI te trainen
• Consumenten zullen profiteren van meer innovatie en nieuwe diensten

In de strategie worden drie prioritaire actiegebieden aangewezen op basis van:

1. Opschaling van de toegang tot gegevens voor AI om ervoor te zorgen dat onze bedrijven toegang hebben tot hoogwaardige gegevens die nodig zijn voor innovatie
2. Stroomlijning van de gegevensregels om bedrijven rechtszekerheid te bieden en de nalevingskosten te verlagen
3. Bescherming van de gegevenssoevereiniteit van de EU om onze mondiale positie op het gebied van internationale gegevensstromen te versterken

Opschaling van de toegang tot gegevens voor AI

Vlaggenschipinitiatieven om knelpunten op het gebied van gegevens aan te pakken:

• De eerste datalabs lanceren om de beschikbaarheid van gegevens op te schalen en verbanden te leggen tussen dataruimten en AI-ecosystemen – zij zullen zowel particuliere als publieke middelen bundelen om hoogwaardige sectorale gegevens beschikbaar te stellen aan bedrijven, met inbegrip van kmo’s, en onderzoekers die AI gebruiken en relevante datadiensten leveren voor AI-gedreven innovatie
• Gemeenschappelijke Europese dataruimten opschalen, ondersteund door lopende EU-investeringen van ongeveer 100 miljoen EUR, en nieuwe dataruimten creëren in belangrijke sectoren, waaronder een ruimte voor defensiegegevens.
• Verken horizontale enablers om de hele data-economie te stimuleren. Met name het uitbreiden van hoogwaardige datasets in het kader van de richtlijn open data, het beschikbaar stellen van 30 miljoen gedigitaliseerde cultuurgoederen voor AI-opleidingen, het stimuleren van het gebruik van synthetische gegevens en de productieoutput van de EU.

Stroomlijning van de gegevensregels

De strategie voor de data-unie werd samen met de digitale omnibus gepubliceerd, waarin onder meer manieren worden voorgesteld om de gegevenswetgeving van de EU te moderniseren en te consolideren in de dataverordening. Deze actualisering van het acquis, waarbij onnodige lasten worden weggenomen en verouderde bepalingen worden ingetrokken, zal de nalevingskosten verlagen, de toepassing van regels vergemakkelijken en innovatie beter ondersteunen. Om bedrijven verder te ondersteunen bij de naleving, heeft de Commissie ook een aantal richtsnoeren en initiatieven gepubliceerd, waaronder:

• Modelcontractvoorwaarden voor toegang tot en gebruik van gegevens
• Standaardcontractbepalingen voor cloud computing-contracten
• Een Data Act juridische helpdesk

Samen maken deze de Data Act gemakkelijker te navigeren, zodat onze bedrijven meer tijd kunnen besteden aan innoveren en minder tijd aan administratie.

Bescherming van de gegevenssoevereiniteit van de EU

De strategie voor de data-unie heeft tot doel de gegevenssoevereiniteit van de EU te waarborgen en de mondiale positie van de EU te versterken door middel van een strategische aanpak van internationale gegevensstromen die openheid combineert met kracht. Soevereiniteit vereist openheid ten aanzien van betrouwbare partners, met inbegrip van de uitwisseling van gegevens over de grenzen heen, maar op voorwaarden die eerlijk, veilig en in overeenstemming met de waarden en belangen van de EU zijn.

Naarmate geopolitieke spanningen en digitaal protectionisme toenemen, moet Europa zijn troeven veiligstellen en mondiale regels opstellen, zodat gegevens veilig en op een betrouwbare manier van en naar Europa kunnen stromen. Daartoe omvatten vlaggenschipacties:

• Richtsnoeren uitvaardigen om de eerlijke behandeling van EU-gegevens in het buitenland te beoordelen
• Een toolbox opzetten om ongerechtvaardigde lokalisatie, uitsluiting, gegevenslekken tegen te gaan en maatregelen te nemen ter bescherming van gevoelige niet-persoonsgebonden gegevens