Tá an Q&A seo ag gabháil le comhairliúchán an Choimisiúin agus leis an nglao ar léiriú spéise do pháirtithe leasmhara chun ionchur a sholáthar do na treoirlínte agus do Chód Cleachtais maidir le córais intleachta saorga giniúnaí thrédhearcacha agus chun páirt a ghlacadh i bpróiseas an Chóid Cleachtais.
- Tá trédhearcacht maidir le tionscnamh saorga ábhair a ghintear leis an intleacht shaorga nó atá cúbláilte leis an intleacht shaorga fíor-riachtanach. Mar gheall ar infhaighteacht córais intleachta saorga éagsúla a bhfuil cumais mhéadaitheacha acu chun gach cineál ábhair a ghiniúint, tá sé ag éirí níos deacra idirdhealú a dhéanamh idir ábhar intleachta saorga agus ábhar arna ghiniúint ag an duine agus ábhar barántúil. Tá rioscaí nua ag baint leis sin maidir le mífhaisnéis agus cúbláil ar scála, calaois, pearsanú agus meabhlaireacht tomhaltóirí.
- Sa chomhthéacs sin, leagtar amach in Airteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga oibleagáidí trédhearcachta do sholáthraithe agus d’úsáideoirí gairmiúla córas intleachta saorga áirithe, lena n-áirítear córais intleachta saorga ghiniúnacha agus idirghníomhacha agus domhainbhrionnuithe.
- Tá sé i gceist leis na hoibleagáidí sin na rioscaí a bhaineann le dallamullóg, pearsanú agus mífhaisnéis a laghdú agus muinín agus sláine san éiceachóras faisnéise a chothú. Beidh a fhios ag daoine nuair a bheidh siad ag idirghníomhú leis an intleacht shaorga nó nuair a bheidh siad nochta d’ábhar a ghintear leis an intleacht shaorga, rud a chuideoidh leo cinntí eolasacha a dhéanamh.
- Cumhdaítear ceithre chineál córais intleachta saorga le hAirteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga. Ar an gcéad dul síos, ní mór do sholáthraithe córas intleachta saorga a idirghníomhaíonn le daoine a chur in iúl dóibh go bhfuil siad ag idirghníomhú le córas intleachta saorga seachas le duine, ach amháin más léir sin.
- Ar an dara dul síos, ní mór do sholáthraithe ábhair arna ghiniúint nó arna chúbláil ag IS sainaithint a éascú agus ábhar den sórt sin a mharcáil ar bhealach meaisín-inléite agus sásraí braite gaolmhara a chumasú.
- Ar an tríú dul síos, ní mór d’úsáideoirí gairmiúla córas aitheantais mothúcháin nó córas catagóirithe bhithmhéadraigh a áirithiú go gcuirfear daoine aonair a nochtar do na córais sin ar an eolas.
- Ar an gceathrú dul síos, ní mór d’úsáideoirí gairmiúla córas intleachta saorga a ghineann nó a chúblálann ábhar domhainbhrionnaithe, nó foilseacháin téacs arna nginiúint nó arna gcúbláil ag an intleacht shaorga atá beartaithe chun an pobal a chur ar an eolas faoi ábhair a bhaineann le leas an phobail, úsáideoirí a chur ar an eolas faoi thionscnamh saorga an ábhair, ach amháin i gcásanna sainithe. Ar deireadh, ba cheart an fhaisnéis a sholáthraítear a bheith i bhformáid shoiléir inrochtana.
- I measc na dteicnící nó na modhanna chun ábhar a ghintear leis an intleacht shaorga a mharcáil agus a bhrath tá comharthaí uisce, sainaithint meiteashonraí, agus modhanna cripteagrafacha chun tionscnamh agus barántúlacht an inneachair a chruthú, modhanna logála, méarloirg nó teicnící eile.
- Ba cheart teicnící agus modhanna ábhartha a bheith iontaofa, idir-inoibritheach, éifeachtach agus láidir a mhéid atá sé sin indéanta go teicniúil. Ba cheart do sholáthraithe sainiúlachtaí agus teorainneacha na gcineálacha éagsúla ábhair agus na forbairtí teicneolaíochta agus margaidh ábhartha sa réimse a chur san áireamh freisin.
- Beidh sé ina chuid thábhachtach den obair atá le déanamh i gcomhthéacs an Chóid Cleachtais maidir le córais intleachta saorga giniúnaí thrédhearcacha teicnící agus cleachtais úrscothacha atá ag teacht chun cinn a shainaithint a thuilleadh.
Beidh an Cód Cleachtais maidir le córais intleachta saorga giniúnaí thrédhearcacha ina uirlis dheonach chun a áirithiú go gcomhlíonfar go cuí na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 50 (2) agus (4) den Ghníomh um an Intleacht Shaorga do sholáthraithe agus d’úsáideoirí gairmiúla córas intleachta saorga giniúnaí. Má fhormheasann an Coimisiún go bhfuil sé leordhóthanach, cuirfidh sé bearta soiléire ar fáil d’úsáideoirí gairmiúla agus do sholáthraithe a fhorbraíonn nó a bheartaíonn córais intleachta saorga giniúnaí laistigh den raon feidhme a fhorbairt. Ráthófar leis an gCód go mbeidh na córais intleachta saorga giniúnaí a chuireann soláthraithe agus úsáideoirí gairmiúla atá ag cloí leis an margadh Eorpach trédhearcach go leor, i gcomhréir le ceanglais trédhearcachta an Ghnímh um an Intleacht Shaorga faoi seach.
- Ní chumhdófar le bearta praiticiúla an Chóid Cleachtais ach na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 50(2) agus (4) den Ghníomh um an Intleacht Shaorga. Cumhdóidh na treoirlínte Airteagal 50 ina iomláine.
- Ina theannta sin, forbrófar an Cód Cleachtais trí phróiseas ilpháirtithe leasmhara agus cuirfear modhanna cur chun feidhme teicniúla ar fáil leis.
- Leis na treoirlínte atá le forbairt agus le glacadh ag an gCoimisiún, soiléireofar raon feidhme an chur i bhfeidhm, na sainmhínithe dlíthiúla ábhartha, na hoibleagáidí trédhearcachta, na heisceachtaí agus na saincheisteanna cothrománacha gaolmhara.
- Is iad soláthraithe agus úsáideoirí gairmiúla na gcóras intleachta saorga giniúnaí, lena n-áirítear FBManna, atá faoi réir na n-oibleagáidí príomhseolaithe an Chóid. Iarrtar ar sholáthraithe teicnící trédhearcachta, eagraíochtaí na sochaí sibhialta, saineolaithe acadúla, agus eagraíochtaí nó comhlachais tionscail ábhartha eile tacú leis an bpróiseas dréachtaithe. Trí pháirt a thabhairt do na páirtithe leasmhara sin go léir, éascóidh an Cód Cleachtais cur chun feidhme éifeachtach na n-oibleagáidí trédhearcachta faoi seach. Tacóidh an Cód freisin le socruithe praiticiúla chun sásraí braite a dhéanamh inrochtana agus chun comhar le gníomhaithe eile feadh an tslabhra luacha a éascú.
- Moltar do pháirtithe leasmhara a spéis a chur in iúl go dtí an 9 Deireadh Fómhair chun páirt a ghlacadh sa phróiseas dréachtaithe. Fíoróidh an Oifig um Intleacht Shaorga incháilitheacht ar bhonn faisnéis a chuirtear isteach agus atá ar fáil go poiblí agus deimhneoidh sí rannpháirtíocht do na páirtithe leasmhara faoi seach.
- Tá na hoibleagáidí trédhearcachta ó Airteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga comhlántach leis na rialacha trédhearcachta is infheidhme maidir le samhlacha intleachta saorga ilchuspóireacha (Airteagail 53 agus 55). Rinneadh na samhlacha sin a mhionsonrú a thuilleadh sa Chód Cleachtais le haghaidh samhlacha intleachta saorga ilchuspóirí (GPAI) agus i dteimpléad an Choimisiúin le haghaidh achoimre ar an ábhar a úsáidtear le haghaidh oiliúint na samhla.
- Go háirithe, cé go ndíríonn Cód Cleachtais GPAI ar shamhlacha GPAI agus ar dhoiciméadacht agus ar fhaisnéis atá le soláthar don Oifig um Intleacht Shaorga, d’údaráis inniúla náisiúnta agus do sholáthraithe iartheachtacha agus ar thrédhearcacht na sonraí oiliúna ionchuir, tugtar aghaidh sa Chód maidir le córais intleachta saorga giniúnaí thrédhearcacha ar theicnící marcála agus ar thrédhearcacht na n-aschur a ghintear nó a chúbláiltear leis an intleacht shaorga i leith na ndaoine a nochtar dóibh.
- Leis an gCód maidir le córais intleachta saorga giniúnaí thrédhearcacha, dírítear ar oibleagáidí trédhearcachta ar leibhéal an chórais, lena n-áirítear córais GPAI, ach gan a bheith teoranta dóibh. Cuirfear teicnící trédhearcachta san áireamh freisin i gcomhthéacs an Chóid seo, ar teicnící iad is féidir le soláthraithe samhlacha GPAI a chur chun feidhme chun oibleagáidí trédhearcachta a éascú do sholáthraithe córais intleachta saorga iartheachtacha.
- Tabharfaidh an Oifig um Intleacht Shaorga cuireadh do na páirtithe leasmhara incháilithe uile páirt a ghlacadh i bpróiseas dréachtaithe an Chóid Cleachtais agus roghnóidh sí Cathaoirligh agus Leas-Chathaoirligh do na meithleacha éagsúla.
- Beidh seisiún iomlánach oscailte ar siúl go luath i mí na Samhna leis na rannpháirtithe roghnaithe go léir. Meastar go mairfidh an próiseas dréachtaithe go dtí tráth nach déanaí ná tús mhí an Mheithimh 2026.
Má fhormheasann an Coimisiún an Cód, beidh sínitheoirí in ann brath ar an gCód chun comhlíonadh na n-oibleagáidí a léiriú. Maidir le soláthraithe agus úsáideoirí gairmiúla a chloíonn leis an gCód, díreoidh an Coimisiún a ghníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin ar fhaireachán a dhéanamh ar a mhéid a chloíonn siad leis an gCód.
Bainfidh siad tairbhe as muinín mhéadaithe ón gCoimisiún agus ó pháirtithe leasmhara eile.
Related content
Is é an Gníomh um an Intleacht Shaorga an chéad chreat dlíthiúil riamh maidir leis an intleacht shaorga, lena dtugtar aghaidh ar na rioscaí a bhaineann leis an intleacht shaorga agus lena gcuirtear ar chumas na hEorpa ról ceannasach a bheith aici ar fud an domhain.