In ainneoin an méid suntasach atá bainte amach aici, tá teorainneacha cruthaithe anois ag an Treoir maidir le slándáil córas gréasán agus faisnéise (Treoir NIS), lenar réitíodh an bealach d’athrú suntasach meoin, cur chuige institiúideach agus rialála i leith na cibearshlándála i roinnt mhaith Ballstát. Le claochlú digiteach na sochaí (ar treisíodh leis an ngéarchéim COVID-19) cuireadh le timpeallacht na bagartha agus tá dúshláin nua ann, a bhfuil freagairtí oiriúnaithe agus nuálacha ag teastáil ina leith.
Anois is féidir éifeachtaí cascáideacha a bheith ag aon suaitheadh, fiú suaitheadh a bhaineann le heintiteas amháin nó le hearnáil amháin, rud a d’fhéadfadh tionchair dhiúltacha fhorleathana agus fhadmharthanacha a bheith aige ar sheachadadh seirbhísí ar fud an mhargaidh inmheánaigh ina iomláine.
Chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin, mar a fógraíodh sa Teachtaireacht maidir le Todhchaí Dhigiteach na hEorpa a Mhúnlú, chuir an Coimisiún dlús le hathbhreithniú na Treorach go dtí deireadh 2020, rinne sé measúnú tionchair agus chuir sé togra reachtach nua i láthair.
Príomhghnéithe an togra ón gCoimisiún
Is é is aidhm don togra nua ón gCoimisiún aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh i dTreoir NIS a bhí ann roimhe seo, í a chur in oiriúint do na riachtanais atá ann faoi láthair agus í a dhéanamh slán i bhfad na haimsire.
Chuige sin, leathnaítear leis an togra ón gCoimisiún raon feidhme Threoir NIS atá ann faoi láthair trí earnálacha nua a chur leis bunaithe ar a ríthábhachtaí atá siad don gheilleagar agus don tsochaí, agus trí chaidhp shoiléir mhéide a thabhairt isteach — rud a chiallaíonn go n-áireofar gach cuideachta mheánach agus mhór in earnálacha roghnaithe sa raon feidhme. Ag an am céanna, fágann sé roinnt solúbthachta do na Ballstáit eintitis bheaga a bhfuil próifíl riosca slándála ard acu a shainaithint.
Cuireann an togra deireadh freisin leis an idirdhealú idir oibreoirí seirbhísí fíor-riachtanacha agus soláthraithe seirbhíse digití. Dhéanfaí eintitis a aicmiú bunaithe ar a dtábhacht, agus roinnfí iad faoi seach i gcatagóirí fíor-riachtanacha agus tábhachtacha agus mar thoradh air sin bheadh sé faoi réir córais mhaoirseachta éagsúla.
Neartaíonn an togra na ceanglais slándála do na cuideachtaí, trí chur chuige bainistithe riosca a fhorchur lena soláthrófar liosta íosta de ghnéithe bunúsacha slándála nach mór a chur i bhfeidhm. Tugtar isteach leis an togra forálacha níos beaichte maidir leis an bpróiseas chun teagmhais a thuairisciú, maidir le hinneachar na dtuarascálacha agus maidir le hamlínte.
Thairis sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún aghaidh a thabhairt ar shlándáil na slabhraí soláthair agus an chaidrimh idir soláthraithe trí cheangal a chur ar chuideachtaí aonair aghaidh a thabhairt ar rioscaí cibearshlándála i slabhraí soláthair agus i gcaidreamh le soláthróirí. Ar an leibhéal Eorpach, neartaíonn an togra cibearshlándáil an tslabhra soláthair le haghaidh príomhtheicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide. Déanfaidh na Ballstáit, i gcomhar leis an gCoimisiún agus le ENISA, measúnuithe riosca comhordaithe ar shlabhraí soláthair criticiúla, ag cur leis an gcur chuige rathúil a glacadh i gcomhthéacs an Mholta ón gCoimisiún maidir le Cibearshlándáil líonraí 5G.
Tugtar isteach leis an togra bearta maoirseachta níos déine d’údaráis náisiúnta, ceanglais forfheidhmiúcháin níos déine agus is é is aidhm dó córais smachtbhannaí a chomhchuibhiú ar fud na mBallstát.
Feabhsaíonn an togra freisin ról an Ghrúpa Comhair maidir le cinntí beartais straitéiseacha a mhúnlú maidir le teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn agus treochtaí nua, agus méadaítear leis comhroinnt faisnéise agus comhar idir údaráis na mBallstát. Feabhsaíonn sé freisin an comhar oibríochtúil, lena n-áirítear comhar maidir le bainistiú cibear-ghéarchéime.
Leis an togra ón gCoimisiún, bunaítear creat bunúsach le príomhghníomhaithe freagracha maidir le nochtadh comhordaithe leochaileachta le haghaidh leochaileachtaí a aimsíodh le déanaí ar fud an Aontais agus lena gcruthaítear clárlann de chuid an Aontais a oibríonn Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil (ENISA).
Na chéad chéimeanna eile
Is iad seo a leanas na gníomhaíochtaí ábhartha eile:
- Beidh an Togra faoi réir caibidlíocht idir na comhreachtóirí, go háirithe Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Parlaimint na hEorpa
- A luaithe a chomhaontófar an togra agus a ghlacfar é dá réir sin, beidh ar na Ballstáit Treoir NIS2 a thrasuí laistigh de 18 mí.
- Ní mór don Choimisiún athbhreithniú tréimhsiúil a dhéanamh ar Threoir NIS2 agus tuairisciú den chéad uair ar an athbhreithniú 54 mhí tar éis an teacht i bhfeidhm.
- Tá an Coimisiún Eorpach ag tnúth leis an gCibearstraitéis nua a chur chun feidhme sna míonna amach romhainn.