Skip to main content
Shaping Europe’s digital future

Tairseacha sonraí oscailte

Le tairseacha sonraí oscailte, éascaítear rochtain ar fhaisnéis ón earnáil phoiblí agus athúsáid na faisnéise sin. Is féidir leo úsáid trasteorann sonraí in-athúsáidte a spreagadh san Eoraip.

Is éard atá i dtairseacha sonraí oscailte comhéadain ghréasánbhunaithe atá ceaptha chun é a dhéanamh níos éasca teacht ar fhaisnéis in-athúsáidte. Cosúil le catalóga leabharlainne, tá taifid meiteashonraí iontu de thacair sonraí a fhoilsítear lena n-athúsáid, a bhaineann den chuid is mó le faisnéis i bhfoirm sonraí amha, uimhriúla seachas doiciméid théacsúla.

In éineacht le feidhmiúlachtaí cuardaigh sonracha, éascaíonn siad tacair sonraí spéise a aimsiú. Is minic a bhíonn comhéadain ríomhchláraithe feidhmchlár (APInna) ar fáil freisin, rud a chuireann rochtain dhíreach agus uathoibrithe ar shonraí ar fáil d’fheidhmchláir bhogearraí.

Is gné thábhachtach d’fhormhór na dtionscnamh sonraí oscailte iad tairseacha sonraí oscailte agus is iad riaracháin phoiblí ar an leibhéal Eorpach, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal áitiúil i dtíortha an Aontais is mó a úsáideann iad. Seo a leanas samplaí suntasacha de thairseacha Sonraí Oscailte atá á gcoinneáil ar bun ag riaracháin phoiblí san Eoraip:

Cé go dtacaíonn siad le forbairt beartais trí rochtain éasca ar shonraí foilsithe a chur ar fáil, is féidir le tairseacha sonraí oscailte feidhmiú freisin mar chatalaíoch a spreagann foilsiú níos mó sonraí ar chaighdeán níos fearr. I gcás riaracháin a bhfuil oibleagáid orthu nó atá toilteanach a gcuid sonraí a scaipeadh, tairgeann siad an buntáiste a bhaineann le rochtain phoiblí a sholáthar gan gá le freagra a thabhairt ar iarrataí aonair ar rochtain ar shonraí. Agus, tá níos mó agus níos mó cuideachtaí ag oscailt cuid dá gcuid sonraí d'fhorbróirí lena n-athúsáid.

Cuireann an Coimisiún Eorpach tairseach sonraí oscailte ar fáil le haghaidh aon chineál faisnéise atá i seilbh an Choimisiúin agus institiúidí agus comhlachtaí eile de chuid an Aontais. Tá Tairseach Sonraí Oscailte an Aontais Eorpaigh i bhfeidhm ó mhí na Nollag 2012.

An Tairseach Sonraí Eorpach

Tá an Tairseach Sonraí Eorpach maoinithe ag an gCoimisiún Eorpach trí chlár na Saoráide um Chónascadh na hEorpa. Is stór uile-Eorpach é an tairseach d’fhaisnéis ón earnáil phoiblí atá oscailte lena hathúsáid san Aontas. Cuireann sé ionad oiliúna ar fáil maidir le conas sonraí oscailte a athúsáid agus bunachar sonraí de scéalta ratha ó athúsáideoirí Eorpacha agus idirnáisiúnta.

Is é príomhfheidhm na Tairsí Sonraí Eorpaí pointe aonair rochtana a chur ar fáil i ngach ceann de 24 theanga oifigiúla an Aontais le haghaidh sonraí a fhoilsíonn riaracháin phoiblí ar gach leibhéal rialtais san Eoraip (tíortha AE, tíortha an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch agus tíortha Eorpacha áirithe eile).

Chun inchomparáideacht na sonraí a fhoilsítear thar theorainneacha a chothú, cuireann sé tagairtí meiteashonraí i láthair i bhformáid choiteann (próifílfeidhmchláir Stór Focal Catalóige Sonraí le haghaidh tairseacha sonraí san Eoraip),trí úsáid a bhaint as teicneolaíocht an chreata um chur síos ar acmhainní (RDF).  Cuireann sé aistriúcháin ar thuairiscí meiteashonraí ar fáil i ngach ceann de na 24 theanga trí úsáid a bhaint as teicneolaíocht meaisínaistriúcháin.

Comhlánaíonn an tairseach tairseacha sonraí oscailte náisiúnta, réigiúnacha agus téamacha, agus Tairseach Sonraí Oscailte an Aontais. Díríonn gach ceann de na tairseacha sin ar lucht féachana úsáideoirí ábhartha, agus cuireann siad ábhar saincheaptha ar fáil. Spreagfaidh an bonneagar sin úsáid trasteorann faisnéise in-athúsáidte san Eoraip trí sho-aimsitheacht sonraí ar fud tíortha a fheabhsú agus trí thacú le forbairt feidhmchlár agus táirgí sonraí lena n-áirítear sonraí ó thíortha éagsúla. Mar shampla, trí chúnamh a thairiscint maidir leis na coinníollacha ceadúnaithe is infheidhme.

An Nuacht is Déanaí

Promotional picture for the dialogue on EU data policy
  • Press release
  • 01 Iúil 2025

Inniu, tá an Leas-Uachtarán Feidhmiúcháin um Cheannasacht Theicneolaíoch, Slándáil agus Daonlathas, Henna Virkkunen, ag óstáil idirphlé cur chun feidhme lena ndírítear ar bheartas sonraí an Aontais, lena n-áirítear an Gníomh um Shonraí, an Gníomh um Rialachas Sonraí, agus an Treoir maidir le Sonraí Oscailte, chun léargais a bhailiú ar na réimsí inar féidir beartais reatha a shimpliú nó a chuíchóiriú.

Ábhar Gaolmhar

An Pictiúr Mór

Is acmhainn luachmhar iad sonraí oscailte atá inrochtana go saor agus go forleathan chun luach eacnamaíoch agus sochaíoch a spreagadh. Áirithítear leis an Treoir maidir le sonraí oscailte agus athúsáid faisnéise ón earnáil phoiblí trédhearcacht rialtais agus iomaíocht chóir do gheallsealbhóirí ar spéis leo sonraí ón earnáil phoiblí a athúsáid.