An Néal Eorpach maidir leis an Eolaíocht Oscailte - EOSC

Ag tacú le Beartas an Aontais maidir leis an Eolaíocht Oscailte, is é is aidhm don Néal Eorpach maidir leis an Eolaíocht Oscailte (EOSC) ceannaireacht dhomhanda a thabhairt don Aontas i mbainistiú sonraí taighde agus a áirithiú go mbainfidh eolaithe Eorpacha tairbhe iomlán as an eolaíocht shonraíbhunaithe.

Tá EOSC mar chuid den Straitéis Eorpach maidir le Sonraí freisin, arb é is aidhm di ceannaire a dhéanamh den Aontas i sochaí shonraíbhunaithe. Cuirfidh sé rochtain gan uaim agus athúsáid iontaofa sonraí taighde ar fáil do thaighdeoirí, nuálaithe, cuideachtaí agus saoránaigh Eorpacha trí thimpeallacht sonraí dáilte iontaofa agus oscailte agus trí sheirbhísí idir-inoibritheacha gaolmhara.

Socraíonn an Coimisiún Eorpach agus Comhlachas EOSC na tosaíochtaí chun EOSC a thógáil go comhpháirteach tríd an gComhpháirtíocht Eorpach chomhchláraithe (Comhpháirtíocht EOSC) sa Chlár Oibre Straitéiseach um Thaighde agus Nuálaíocht (SRIA). Leanann Fís Eorpach de bheith ag tacú le EOSC a thógáil ar bhonn na bonnlíne ar cuireadh tús léi sa chlár Fís 2020.

Tá maoiniú EOSC amach anseo á phlé i gcomhthéacs na chéad ullmhúcháin eile don Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (FP10).

Nód AE EOSC i mbun gníomhaíochta

Seoladh ardán seirbhíse EOSC EU Node, atá faoi úinéireacht an Choimisiúin Eorpaigh, go poiblí i mí Dheireadh Fómhair 2024. Is é an chéad nód táirgthe de chuid Chónaidhm EOSC é, a sholáthraíonn tacar sonraí, uirlisí agus seirbhísí do thaighdeoirí ar fud na hEorpa. Feidhmíonn sé freisin mar nód tagartha a chuireann prionsabail na heolaíochta oscailte chun cinn agus éascaíonn sé idirnascadh nód eile i gCónaidhm EOSC.

Sa chéad dá bhliain d’oibríochtaí bhailigh Nód AE EOSC níos mó ná 5500 úsáideoir cláraithe ar féidir leo 180+ milliún táirge taighde (sonraí, foilseachán, bogearraí) a chuardach agus a bheith in ann sreafaí oibre taighde a fhorghníomhú (anailísíocht sonraí, ionsamhlúcháin, léirshamhlú, forghníomhú cód, etc.) le tacaíocht ó uirlisí táirgiúlachta idir-inoibritheacha amhail sioncrónú agus comhroinnt comhad, eagarthóireacht chomhoibríoch, imscaradh feidhmchlár uathoibrithe agus seirbhísí móra aistrithe comhad i gcomhthéacs taighde ildisciplíneach. 

Tá coincheap ailtireachta oscailte ag Nód AE EOSC, úsáideann sé bogearraí foinse oscailte, agus níl ann ach an chéad nód den chónaidhm. Is féidir le soláthraithe seirbhíse náisiúnta, réigiúnacha agus/nó téamacha chomh maith le Nóid fhéinrialaitheacha EOSC nascadh leis an gcónaidhm trí na creataí agus na beartais idir-inoibritheachta sheanbhunaithe faoi threoir Lámhleabhar Chónaidhm EOSC .

Soláthar chreat nód EOSC an Aontais in 2026

Le soláthar EOSC 2026 – mar a fhoráiltear i gClár Oibre Bhonneagair Taighde Fís Eorpach 2026-2027 ‘Seirbhísí bainistithe d’Ardán EOSC (EOSC EU Node)’ – táthar chun feabhas incriminteach agus oibriú, cothabháil agus tacaíocht leanúnach na sraithe comhtháite seirbhísí bainistithe arb ionann iad agus ardán EOSC EU Node i dtáirgeadh a tháthcheangal agus a áirithiú, mar sheirbhís atá faoi úinéireacht an Choimisiúin Eorpaigh. Tá sé ceaptha mar chreat 4 bliana inar féidir leis an gCoimisiún na seirbhísí bainistithe agus an obair forbartha is gá a ghairm chun freastal ar an mbealach is fearr ar Chónaidhm EOSC atá ag teacht chun cinn, ar a nóid oibríochtúla, ar úsáideoirí deiridh agus ar pháirtithe leasmhara eile. 

Breis faoin soláthar seo

Soláthraíodh Nód AE EOSC ar dtús in 2022

Chun leas a bhaint as an iarracht shuntasach taighde agus nuálaíochta, tá nód bonneagair cumasúcháin lánoibríochtúil le haghaidh EOSC soláthartha ag an gCoimisiún Eorpach mar chuid d’fhorálacha Fís Eorpach, Bonneagair Thaighde, Clár Oibre 2021-2022.

Mionsonraí maidir le gníomhaíocht soláthair phoiblí 2022

Cúlra

Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún leas a bhaint as acmhainneacht athúsáide cineálacha éagsúla sonraí agus a shaorshreabhadh thar theorainneacha a éascú chun margadh aonair digiteach Eorpach a bhaint amach, ar mhaithe leis an ngeilleagar agus leis an tsochaí.

Is cumasóir bunúsach é EOSC don eolaíocht oscailte agus do chlaochlú digiteach na heolaíochta. Tugann sé an deis rochtain a fháil ar na sonraí taighde uile a mhaoinítear go poiblí san Eoraip agus iad a athúsáid, ar fud disciplíní eolaíocha agus tíortha. Trí bhonneagair sonraí taighde atá ann cheana a chónascadh, giarálann EOSC infheistíochtaí náisiúnta agus cuireann sé luach leo i dtéarmaí scála, idirdhisciplíneachta agus nuálaíochta níos tapúla.

Forbraíodh Croísheirbhísí agus Seirbhísí Malartaithe EOSC, a ndearna iar-Thairseach EOSC iad a phíolótú ar dtús, le sraith gníomhaíochtaí suaitheanta taighde agus nuálaíochta arna gcistiú faoi cheann scríbe INFRAEOSC de Chlár Oibre Fís Eorpach do Bhonneagair Taighde. Le Fís Eorpach, coinnítear cistiú le haghaidh fhorbairt na chéad ghlúine eile d’fheidhmiúlachtaí agus de sheirbhísí EOSC agus, ag an am céanna, soláthraítear nód bonneagair EOSC lánoibríochtúil (dá ngairtear Nód AE EOSC) sa táirgeadh mar thoradh ar an ngníomhaíocht soláthair phoiblí a seoladh in 2022. Tá Nód AE EOSC á sholáthar arís in 2026 chun feabhsú, oibríochtaí, cothabháil agus tacaíocht leanúnach na seirbhísí bainistithe lena n-éascaítear Cónaidhm EOSC a áirithiú agus chun rochtain a sholáthar ar phunann shaibhir sonraí FAIR agus ar sheirbhísí idir-inoibritheacha gairmiúla ar ardchaighdeán.