Europejska chmura dla otwartej nauki - EOSC

Wspierając unijną politykę otwartej nauki, europejska chmura dla otwartej nauki (EOSC) ma na celu zapewnienie UE globalnego przywództwa w zarządzaniu danymi badawczymi oraz zapewnienie europejskim naukowcom pełnych korzyści płynących z nauki opartej na danych.

Europejska chmura dla otwartej nauki jest również częścią europejskiej strategii w zakresie danych, której celem jest uczynienie UE liderem w społeczeństwie opartym na danych. Zapewni on europejskim naukowcom, innowatorom, przedsiębiorstwom i obywatelom niezakłócony dostęp do danych badawczych i ich niezawodne ponowne wykorzystywanie za pośrednictwem zaufanego i otwartego środowiska danych rozproszonych oraz powiązanych usług interoperacyjnych.

Priorytety w zakresie tworzenia europejskiej chmury dla otwartej nauki są ustalane wspólnie przez Komisję Europejską i stowarzyszenie europejskiej chmury dla otwartej nauki w ramach współprogramowanego partnerstwa europejskiego (partnerstwo europejskiej chmury dla otwartej nauki)w strategicznym planie badań naukowych i innowacji (SRIA). Program „Horyzont Europa” nadal wspiera tworzenie europejskiej chmury dla otwartej nauki na podstawie poziomu bazowego, który rozpoczął się w ramach programu „Horyzont 2020”.

Usługi podstawowe i usługi wymiany EOSC, w tym dawny portal EOSC, zostały opracowane w ramach szeregu sztandarowych działań w zakresie badań naukowych i innowacji finansowanych w ramach celu INFRAEOSC programu prac w zakresie infrastruktur badawczych w ramach programu „Horyzont Europa”. W ramach programu „Horyzont Europa” nadal finansuje się rozwój nowej generacji funkcji i usług EOSC, zapewniając jednocześnie w pełni operacyjny węzeł infrastruktury EOSC (zwany unijnym węzłem EOSC) w produkcji w wyniku działania w zakresie zamówień publicznych rozpoczętego w 2022 r. 

Unijny węzeł EOSC w działaniu

Węzeł referencyjny dla EOSC zapewnia Komisja Europejska, oferując dostęp do różnorodnych produktów, usług i narzędzi badawczych.

Usługi zarządzane przez węzeł EU EOSC stanowią multidyscyplinarne i wielonarodowe portfolio danych/usług naukowych na poziomie europejskim dla wszystkich użytkowników badań naukowych i naukowców-obywateli. Do 2027 r. minimalne rentowne usługi są własnością KE i podlegają trójstronnemu zarządzaniu EOSC (Komisja Europejska, Stowarzyszenie EOSC oraz przedstawiciele państw członkowskich/krajów stowarzyszonych). Przyszła odpowiedzialność jest przedmiotem dyskusji z zainteresowanymi stronami.

W szczególności zamówiony węzeł EU EOSC ma następujące propozycje wartości: 

• Ułatwia tworzenie „sieci danych FAIR i usług interoperacyjnych” (zwanej Federacją EOSC) w ramach polityki otwartej nauki.
• Stawia „ziarno w ziemi” poprzez uruchomienie pierwszego uznanego węzła EOSC na szczeblu europejskim na początkowy okres 3 lat służby.
• Oferuje podstawowe usługi federacji infrastruktur badań naukowych (tj. podstawowe usługi EOSC, takie jak: jednokrotne logowanie, katalogi, wykresy wiedzy, przepływ pracy aplikacji, monitorowanie, księgowość, helpdesk) oraz wspólne usługi horyzontalne dla użytkowników końcowych, z których mogą korzystać (tj. usługi wymiany EOSC, takie jak: obliczenia, kontenery, transfer danych, notebooki, udostępnianie plików, otwarte dane badawcze).
• Określa ścieżkę i plan (tj. architekturę i ramy interoperacyjności EOSC) dla innych potencjalnych operatorów węzłów EOSC, którzy dołączą do federacji.

Węzeł EU EOSC ma otwartą koncepcję i jest tylko pierwszym węzłem federacji. Krajowi, regionalni lub tematyczni dostawcy usług, a także autonomiczne węzły EOSC mogą łączyć się z federacją za pośrednictwem ustanowionych ram i polityk interoperacyjności. Implementacja proxy agenta Simpl (Smart Middleware) zapewnia łączność z innymi przemysłowymi przestrzeniami danych. Zasoby EuroHPC mogą być również oferowane Federacji EOSC.

Węzeł infrastruktury EOSC został zamówiony publicznie

Aby wykorzystać znaczne wysiłki w zakresie badań naukowych i innowacji, Komisja Europejska zamówiła w pełni operacyjny węzeł infrastruktury wspomagającej EOSC w ramach programu „Horyzont Europa”, „Infrastruktury badawcze”, programu prac na lata 2021–2022.

Szczegóły działania w zakresie zamówień publicznych
 

Kontekst

Komisja zamierza uwolnić potencjał ponownego wykorzystywania różnych rodzajów danych i ułatwić ich swobodny przepływ przez granice w celu stworzenia europejskiego jednolitego rynku cyfrowego z korzyścią dla gospodarki i społeczeństwa.

EOSC jest podstawowym czynnikiem umożliwiającym otwartą naukę i cyfrową transformację nauki. Oferuje on możliwość dostępu do wszystkich danych badawczych finansowanych ze środków publicznych w Europie, w różnych dyscyplinach naukowych i krajach, oraz ich ponownego wykorzystywania. Poprzez połączenie istniejących infrastruktur danych badawczych EOSC wykorzystuje inwestycje krajowe i wnosi wartość dodaną pod względem skali, interdyscyplinarności i szybszych innowacji.