Cód Cleachtais maidir le Trédhearcacht Ábhair a Ghineann an Intleacht Shaorga

Is ar bhonn deonach a chloítear leis an gcód cleachtais. D’ullmhaigh saineolaithe neamhspleácha an cód i bpróiseas ilpháirtithe leasmhara arna éascú ag an Oifig um Intleacht Shaorga. Dearadh é chun cabhrú le soláthraithe agus úsáideoirí gairmiúla córas intleachta saorga giniúnaí oibleagáidí an Ghnímh um an Intleacht Shaorga a chomhlíonadh maidir le hábhar a ghintear leis an intleacht shaorga a mharcáil agus a lipéadú.

Tá dhá roinn sa chód:

• Tugtar aghaidh i Roinn 1 ar oibleagáidí sholáthraithe na gcóras intleachta saorga giniúnaí faoi Airteagal 50(2) den Ghníomh um an Intleacht Shaorga. Leagtar amach ann gealltanais maidir le hábhar fuaime, íomhá, físe agus téacs arna ghiniúint nó arna ionramháil ag IS a mharcáil agus a bhrath, lena n-áirítear trí réitigh mheaisín-inléite atá éifeachtach, idir-inoibritheach, láidir agus iontaofa, a mhéid is indéanta go teicniúil. Is é is aidhm dó tacú le soláthraithe bearta trédhearcachta a chur chun feidhme lena gcuirtear san áireamh an cineál ábhair lena mbaineann, an úrscothacht, caighdeáin theicniúla ábhartha agus an gá atá le comhlíonadh comhréireach.
• Tugtar aghaidh i Roinn 2 ar oibleagáidí úsáideoirí gairmiúla na gcóras intleachta saorga giniúnaí faoi Airteagal 50(4) den Ghníomh um an Intleacht Shaorga. Leagtar amach ann gealltanais maidir le lipéadú domhainbhrionnuithe agus téacs arna ghiniúint nó arna chúbláil ag IS a fhoilsítear chun an pobal a chur ar an eolas faoi ábhair a bhaineann le leas an phobail. Cuireann sé treoir phraiticiúil ar fáil freisin maidir le lipéid, séantaí nó deilbhíní a dhearadh, a shuíomh agus a chur i láthair, agus réimis shonracha le haghaidh saothair ealaíne, chruthaitheacha, aoracha, fhicseanacha nó analógacha á gcur san áireamh, chomh maith le cásanna a bhaineann le hathbhreithniú daonna agus freagracht eagarthóireachta. Soláthraítear le hIarscríbhinn I deilbhín roghnach de chuid an Aontais i dtrí athraitheach ar féidir le húsáideoirí gairmiúlabrath air chun an oibleagáid lipéadaithe sa Ghníomh um an Intleacht Shaorga a chur chun feidhme go héasca ar bhealach comhsheasmhach agus éifeachtach.

Tá sé beartaithe leis an gcód cur chun feidhme comhsheasmhach, praiticiúil agus comhréireach oibleagáidí trédhearcachta an Ghnímh um an Intleacht Shaorga a chur chun cinn. Ní thagann sé in ionad an Ghnímh um an Intleacht Shaorga ná in ionad threoirlínte an Choimisiúin maidir le hAirteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga, ach cuireann sé creat praiticiúil aitheanta ar fud an Aontais ar fáil do shínitheoirí chun comhlíonadh na n-oibleagáidí sin a léiriú.

Forbraíodh an cód trí phróiseas fairsing il-gheallsealbhóra a seoladh i mí Mheán Fómhair 2025, ina raibh os cionn 187 rannpháirtí ón tionscal, ón saol acadúil, ón tsochaí shibhialta, ó shealbhóirí ceart, agus ó Bhallstáit an Aontais a bhfuil ionadaíocht acu ar Bhord IS agus ó bhreathnóirí seachtracha.

Bhí seisear saineolaithe neamhspleácha, arna gceapadh ag an Oifig um Intleacht Shaorga, i gceannas ar an bpróiseas dréachtaithe. D’fhorbair siad an cód trí 3 bhabhta de chomhairliúcháin le páirtithe leasmhara, agus an t-aiseolas a fuarthas le linn an phróisis á chur san áireamh. 

Is féidir le gach soláthraí agus úsáideoir gairmiúil córas intleachta saorga giniúnaí a bhfuil oibríochtaí acu atá ann cheana nó atá beartaithe i margadh an Aontais cloí leis an gcód. Féadfaidh soláthraithe agus úsáideoirí gairmiúla córas intleachta saorga giniúnaí an chaibidil ábhartha den chód a shíniú tríd an bhFoirm Shínithe a líonadh isteach agus í a sheoladh chuigCNECT-AIOFFICE-CODE-OF-PRACTICE-TRANSPARENCY@ec.europa.eu. 

Ba cheart do dhuine ag a bhfuil údarás leordhóthanach an fhoirm a shíniú chun ceangal a chur ar an soláthraí nó ar an úsáideoir gairmiúil, amhail feidhmeannas sinsearach.

Tríd an gcód a shíniú, cuireann soláthraithe agus úsáideoirí gairmiúla in iúl go bhfuil sé ar intinn acu cloí lena ghealltanais. Féadfaidh sínitheoirí tairbhe a bhaint as bealach cuíchóirithe chun comhlíonadh Airteagal 50(2) agus Airteagal 50(4) den Ghníomh um an Intleacht Shaorga a áirithiú agus a léiriú. Díreoidh forfheidhmiú amach anseo ar fhaireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh an chóid, rud a thabharfaidh intuarthacht níos fearr, deimhneacht dhlíthiúil ar fud an Aontais agus ualaí riaracháin laghdaithe.

Ón 2 Lúnasa 2026, ní mór do sholáthraithe agus d’úsáideoirí gairmiúla córas intleachta saorga a thagann faoi raon feidhme Airteagal 50(2) agus (4) den Ghníomh um an Intleacht Shaorga na hoibleagáidí trédhearcachta ábhartha a chomhlíonadh maidir le hábhar a ghintear nó a chúbláiltear leis an intleacht shaorga. Tá eisceacht ann maidir le córais intleachta saorga a cuireadh ar an margadh roimh an dáta sin. Baineann na córais intleachta saorga sin tairbhe as idirthréimhse le haghaidh comhlíontachta go dtí an 2 Nollaig 2026.

Tar éis fhoilsiú an chóid an 10 Meitheamh 2026, déanfaidh an Coimisiún agus an Bord um Intleacht Shaorga measúnú ar a leordhóthanacht.

Comhlánóidh an Coimisiún an cód le treoirlínte maidir le cur chun feidhme na n-oibleagáidí trédhearcachta le haghaidh córais intleachta saorga áirithe faoi Airteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga. Foilseofar na treoirlínte sin roimh an 2 Lúnasa 2026.

Leis na treoirlínte, déanfar an méid seo a leanas:

• Aghaidh a thabhairt ar léirmhíniú dlíthiúil Airteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga agus ar ghnéithe nach gcumhdaítear leis na bearta atá beartaithe sa chód
• Raon feidhme agus cur i bhfeidhm na n-oibleagáidí trédhearcachta faoi Airteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga a shoiléiriú, lena n-áirítear:
  • Cé na soláthraithe agus na húsáideoirí gairmiúla a chumhdaítear?
  • Cad iad na cineálacha inneachair a ghintear nó a chúbláiltear le IS a thagann faoi raon feidhme na rialacha?
  • Conas ba cheart na hoibleagáidí a chur i bhfeidhm go praiticiúil?

Rachaidh an Oifig um Intleacht Shaorga i dteagmháil le soláthraithe agus úsáideoirí gairmiúla leasmhara sula dtiocfaidh na rialacha ábhartha i bhfeidhm, lena n-áirítear trí sheisiúin faisnéise agus treoir maidir leis an bpróiseas sínithe.

Tá an cód scríofa ag na cathaoireacha agus na leaschathaoirligh le bheith chomh slán i bhfad na haimsire agus is féidir. Mar sin féin, tá teicneolaíocht IS agus an úrscothacht maidir le marcáil, brath agus lipéadú ábhair a ghintear/ionramháil IS ag teacht chun cinn go tapa. Fiú amháin lena dhearadh a sheasfaidh an aimsir, beidh nuashonruithe tréimhsiúla fós ag teastáil ón gcód.

Féadfaidh an Oifig um Intleacht Shaorga nuashonruithe foirmiúla ar an gcód a éascú mar fhreagairt ar fhorbairtí teicneolaíochta nó ar thaithí ar chur i bhfeidhm rialacha trédhearcachta an Ghnímh um an Intleacht Shaorga. Déanfaidh an Oifig um Intleacht Shaorga athbhreithniú ar an gcód gach 2 bhliain ar a laghad, agus féadfaidh sí próiseas cuíchóirithe a mholadh le haghaidh athbhreithnithe agus nuashonruithe de réir mar is gá.

Leis na treoirlínte ón gCoimisiún, soláthrófar soiléireacht maidir le raon feidhme agus cur i bhfeidhm na n-oibleagáidí trédhearcachta faoi Airteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga.

Lecomhairliúchán poiblí maidir leis na dréacht-treoirlínte, bailíodh ionchur ó pháirtithe leasmhara maidir le príomhchoincheapa. Agus an t-aiseolas sin á chur san áireamh, tá na treoirlínte á dtabhairt chun críche ag an gCoimisiún, treoirlínte a ghlacfar agus a fhoilseofar roimh an dáta a thiocfaidh na hoibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga i bhfeidhm.

Leis na treoirlínte, soiléireofar 4 phríomhphointe:

1. Cé na soláthraithe, na húsáideoirí gairmiúla agus na córais intleachta saorga a thagann faoi raon feidhme Airteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga?

2. Cad iad na coincheapa agus na díolúintí ábhartha atá i bhfeidhm?

3. Conas ba cheart na hoibleagáidí trédhearcachta a chur i bhfeidhm sa chleachtas, lena n-áirítear le haghaidh idirghníomhaíocht IS, marcáil mheaisín-inléite, domhainbhrionnuithe agus téacs a ghintear le IS a fhoilsítear ar ábhair a bhaineann le leas an phobail?

4. Conas is féidir comhlíonadh Airteagal 50 den Ghníomh um an Intleacht Shaorga a léiriú, lena n-áirítear trí chloí le cód cleachtais a mheasann an Coimisiún agus an Bord um an Intleacht Shaorga a bheith leordhóthanach? An féidir comhlíonadh a léiriú trí mhodhanna iomchuí eile?