Kryptografia postkwantowa

Algorytmy kryptograficzne klucza publicznego są wykorzystywane do ochrony poufności i autentyczności danych w naszym społeczeństwie cyfrowym. Komputery kwantowe mogą złamać te algorytmy. Aby zachować ochronę, musimy przejść do kryptografii postkwantowej (PCQ), nowego rodzaju kryptografii klucza publicznego zaprojektowanej tak, aby była odporna zarówno na ataki kwantowe, jak i klasyczne.

Kryptografia jest podstawą cyberbezpieczeństwa, chroniąc naszą infrastrukturę cyfrową i dane cyfrowe. Chociaż oczekuje się, że technologie kwantowe przyniosą korzyści społeczne, np. w dziedzinie nowych materiałów, nowych leków i zastosowań finansowych, obliczenia kwantowe będą stanowić zagrożenie dla kryptografii klucza publicznego. 

Kryptografia klucza publicznego stanowi największą część wdrożeń kryptograficznych na świecie. Dane, które obecnie nie są bezpieczne pod względem kwantowym, niezależnie od tego, czy są przechowywane, czy przesyłane, i które muszą pozostać poufne przez długi czas, mogą już być zagrożone. Ataki typu „Przechowuj teraz, odszyfruj później” są już prawdopodobne, a podmioty działające w złym zamiarze przechowują ruch już dziś, aby móc go odszyfrować później, gdy dostępny będzie komputer kwantowy. Ponadto autentyczność będzie zagrożona przez komputery kwantowe, gdy technologia będzie dostępna. Skutecznym rozwiązaniem tych zagrożeń jest PQC. PQC jest zbudowany na podstawie złożonych problemów matematycznych, które są trudne nawet dla komputerów kwantowych do rozwiązania.   

Zharmonizowane podejście w całej UE

W związku z tym w kwietniu 2024 r. Komisja opublikowała zalecenie w sprawie kryptografii postkwantowej, zachęcając państwa członkowskie do opracowania kompleksowej strategii przyjmowania kryptografii postkwantowej, aby zapewnić skoordynowane i zsynchronizowane przejście między poszczególnymi państwami członkowskimi oraz ich sektorami publicznymi i podmiotami prywatnymi świadczącymi usługi użyteczności publicznej.

Zalecenie uzupełnia prace prowadzone już przez wiele państw i na szczeblu międzynarodowym w celu opracowania i wyboru algorytmów PQC do celów norm. Obejmują one działania badawcze prowadzone w ramach projektów finansowanych przez UE oraz dyskusje na temat kryptografii postkwantowej na szczeblu międzynarodowym, takie jak Rada UE–USA ds. Handlu i Technologii, dialogi na temat cyberbezpieczeństwa i grupa robocza G-7 ds. cyberbezpieczeństwa.

Plan działania w zakresie wdrażania PQC 

Zgodnie z zaleceniem Komisji grupa współpracy ds. bezpieczeństwa sieci i informacji ustanowiła obszar prac nad PQC, któremu współprzewodniczą Niemcy, Francja i Niderlandy, w celu opracowania tej kompleksowej strategii przyjęcia PQC.

Następnie w czerwcu 2025 r. państwa członkowskie UE, przy wsparciu Komisji, przyjęły skoordynowany plan wdrażania dotyczący przejścia na kryptografię postkwantową. Dokument ten jest pierwszym rezultatem prac i ma być pierwszym dokumentem wysokiego szczebla skierowanym do państw członkowskich. Zawiera on zestaw zaleceń, które państwa członkowskie muszą wdrożyć w celu zsynchronizowanego przejścia na kryptografię postkwantową, a także środki zapewniające, aby wszystkie zainteresowane strony były dobrze poinformowane o kwantowym zagrożeniu dla kryptografii. Wszystkie państwa członkowskie powinny rozpocząć przechodzenie na PQC do końca 2026 r. Jednocześnie ochronę przypadków użycia wysokiego ryzyka należy jak najszybciej, nie później niż do końca 2030 r., przenieść na PQC.  

Od 11 sierpnia do 29 września 2025 r. grupa współpracy ds. bezpieczeństwa sieci i informacji przeprowadziła ankietę, aby uzyskać od zainteresowanych stron informacje zwrotne na temat unijnego planu działania na rzecz przejścia na PQC i przyczynić się do określenia kolejnych kroków w kierunku bezpiecznej migracji PQC.  

W odpowiedzi na otrzymane informacje zwrotne grupa współpracy ds. bezpieczeństwa sieci i informacji opublikowała dokument zawierający często zadawane pytania na temat unijnego planu działania na rzecz przejścia na kryptografię postkwantową wraz z wynikami ankiety. Dokument zawierający często zadawane pytania ma na celu wyjaśnienie często zadawanych pytań na takie tematy, jak oszacowanie ryzyka kwantowego, kamienie milowe, ustalanie priorytetów, programy hybrydowe, rola UE i krajowe plany działania.

Obecnie grupa współpracy ds. bezpieczeństwa sieci i informacji pracuje nad drugim rezultatem uzupełniającym unijny plan działania na rzecz przejścia na kryptografię postkwantową. 

Wdrażanie na szczeblu krajowym

Więcej informacji na temat wdrażania skoordynowanego planu działania na rzecz przejścia na kryptografię postkwantową w danym państwie członkowskim można znaleźć poniżej: 

Francja

• Kryptografia postkwantowa - Agence nationale de la sécurité des systèmes d'information (ANSSI)

Niemcy

• Kryptografia postkwantowa - Bundesamt für Sicherheit in der Informationstechnik (BSI)
• Kryptografia postkwantowa - niemiecki krajowy plan działania

Niderlandy

• Quantumveilige cryptografie - Digitale Overheid
• Quantumveilige cryptografie - Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC)

Wykaz ten zostanie zaktualizowany o dalsze dokumenty krajowe, w miarę dostępności. Aby uzyskać więcej informacji na temat wdrażania skoordynowanego planu działania na rzecz przejścia na kryptografię postkwantową w Państwa kraju, proszę skontaktować się z właściwym organem krajowym.