Pjan ta’ Azzjoni tal-Kontinent tal-IA - Mistoqsijiet u Tweġibiet;

Il-Fabbriki tal-IA huma ekosistemi tal-IA miftuħa u dinamiċi ffurmati madwar in-network pubbliku tas-supercomputers tal-EuroHPC tal-Ewropa li huma minn ta’ quddiem fid-dinja. Dawn jappoġġaw l-ekosistema industrijali u tar-riċerka tal-IA tal-UE billi jlaqqgħu flimkien l-ingredjenti meħtieġa – il-qawwa tal-kompjuter, id-data, u t-talent – biex jinħolqu mudelli u applikazzjonijiet tal-IA mill-aktar avvanzati u affidabbli. Dawn irawmu l-kollaborazzjoni madwar l-Ewropa, filwaqt li jisfruttaw il-potenzjal tal-kumpaniji tal-IA, b’mod partikolari l-SMEs u n-negozji ġodda, l-universitajiet, u l-industrija. Il-Fabbriki tal-IA jservu bħala punti uniċi ta’ servizz li jixprunaw l-avvanzi fl-applikazzjonijiet tal-IA f’diversi setturi, bħas-saħħa, il-manifattura, il-klima, il-finanzi, u aktar.  

Fi Frar 2025, fis-Summit ta’ Azzjoni dwar l-Intelliġenza Artifiċjali (IA) f’Pariġi, il-President von der Leyen nediet InvestAI, inizjattiva biex timmobilizza EUR 200 biljun għall-investiment fl-IA. Dan jinkludi l-faċilità tal-InvestAI, li għandha tiġi żviluppata mal-Grupp tal-Bank Ewropew tal-Investiment bil-ħsieb li jiġu mmobilizzati investimenti ta’ EUR 20 biljun biex jiġu stabbiliti Gigafactories tal-IA.

L-Unjoni Ewropea hija impenjata favur it-tranżizzjoni doppja diġitali u ekoloġika – li għandha tappoġġa lil xulxin b’mod reċiproku. L-inizjattivi tal-Impriża Konġunta EuroHPC, bħall-Fabbriki tal-IA, jagħżlu siti ospitanti abbażi ta’ kriterji speċifiċi li jagħtu prijorità lill-effiċjenza enerġetika u lis-sostenibbiltà ambjentali. Il-computing ekoloġiku se jkompli jiġi segwit permezz ta’ superkompjuters effiċjenti fl-użu tal-enerġija ottimizzati għall-IA, bl-użu ta’ tekniki bħall-iffrankar dinamiku tal-enerġija u t-tekniki tal-użu mill-ġdid bħat-tkessiħ avvanzat u r-riċiklaġġ tas-sħana prodotta. Is-superkompjuter fuq skala eksa JUPITER li qed jiġi installat f’Jülich huwa eżempju ewlieni ta’ eċċellenza Ewropea fl-indirizzar tal-effiċjenza enerġetika. Huwa mistenni li jkun wieħed mill-aqwa tliet superkompjuters b’saħħithom fid-dinja u ġie vvalutat bħala l-aktar superkompjuter ekoloġiku fid-dinja. 

Il-Kummissjoni se tkompli taħdem fuq inizjattivi biex tiżgura li ċ-ċentri tad-data jkunu newtrali għall-klima, effiċjenti ħafna fl-użu tal-enerġija u sostenibbli sal-2030.

B’mod partikolari, l-Att dwar l-Iżvilupp tal-Cloud u tal-IA u l-Pjan direzzjonali strateġiku għad-diġitalizzazzjoni u l-IA fis-settur tal-enerġija se jindirizzaw miżuri biex jiffaċilitaw l-integrazzjoni sostenibbli taċ-ċentri tad-data fis-sistema tal-enerġija u kwistjonijiet oħra relatati mal-enerġija. Bl-istess mod, l-Istrateġija għar-Reżiljenza tal-Ilma li għandha tiġi adottata fit-tieni trimestru tal-2025 se tħares lejn iż-żieda fiċ-ċirkolarità, l-użu mill-ġdid tal-ilma u l-effiċjenza.

L-Istrateġija Applika l-IA se tniedi azzjonijiet konkreti biex tħaffef l-adozzjoni tal-IA u tixpruna l-innovazzjoni fis-setturi strateġiċi kollha tal-UE, inkluż is-settur pubbliku. Se tħeġġeġ soluzzjonijiet tal-IA “magħmula fl-Ewropa”, b’enfasi fuq setturi industrijali fejn l-għarfien espert tal-UE jista’ jikkontribwixxi biex ikomplu jiżdiedu l-kisbiet fil-kompetittività. 

L-EDIHs huma punti uniċi ta’ servizz li jappoġġjaw lill-kumpaniji u lill-organizzazzjonijiet tas-settur pubbliku biex jadottaw soluzzjonijiet diġitali – b’mod partikolari l-IA – u jsiru aktar kompetittivi. Dawn jipprovdu aċċess għall-għarfien espert tekniku u l-ittestjar, kif ukoll il-possibbiltà li jiġu ttestjati qabel ma jsir investiment f’soluzzjonijiet tal-IA. L-EDIHs joffru servizzi ta’ innovazzjoni bħal pariri dwar il-finanzjament, taħriġ u żvilupp tal-ħiliet, li huma ċentrali għall-adozzjoni b’suċċess tal-IA. L-EDIHs qed jikkollaboraw mill-qrib mal-infrastrutturi tal-Innovazzjoni tal-IA tal-UE, inklużi l-fabbriki tal-IA, il-Faċilitajiet tal-Ittestjar u l-Esperimentazzjoni u s-sandboxes regolatorji tal-IA. Kull EDIH iservi bħala punt ta’ aċċess għan-Network kollu tal-EDIHs, u jipprovdi lill-kumpaniji lokali u lill-atturi pubbliċi b’aċċess għall-appoġġ minn EDIHs oħra bl-għarfien espert meħtieġ. Dan jiżgura li l-partijiet ikkonċernati kollha jappoġġawhom, kull fejn ikun disponibbli fl-Ewropa.

L-għan primarju tal-Att dwar l-Iżvilupp tal-Cloud u tal-IA huwa li jappoġġa offerta Ewropea tal-cloud, f’termini ta’ kapaċità u servizzi, biex tissodisfa l-ħtiġijiet tal-Kontinent tal-IA u ssaħħaħ il-kompetittività tal-UE. L-Att għandu l-għan li mill-inqas jittriplika l-kapaċità taċ-ċentru tad-data tal-UE fil-5-7 snin li ġejjin u jġibha f’livell fejn tissodisfa bis-sħiħ il-ħtiġijiet tan-negozji u tal-amministrazzjonijiet pubbliċi sal-2035. L-Att se jindirizza wkoll l-ostakli għall-espansjoni tal-kapaċità taċ-ċentri tad-data u jinċentiva l-investiment privat. Dan se jiżgura li l-operaturi ta’ ċentri tad-data sostenibbli jibbenefikaw minn proċeduri aktar rapidi għall-għoti tal-permessi u jsibu aċċess għall-art, għall-finanzi u għall-enerġija fl-UE. Barra minn hekk, l-Att se jtejjeb l-għażla tal-fornituri tas-servizzi tal-cloud fis-suq uniku tal-UE, b’mod partikolari għal servizzi tal-cloud siguri ħafna bbażati fl-UE għal każijiet ta’ użu kritiku ħafna. 

Filwaqt li tibni fuq iż-żieda fid-disponibbiltà tad-data mill-Att dwar id-Data u l-Att dwar il-Governanza tad-Data, il-Kummissjoni se ċċaqlaq l-enfasi tagħha biex tisfrutta l-potenzjal tad-data għall-innovazzjoni u l-iżvilupp ta’ IA ġenerattiva, fost affarijiet oħra, biex tagħti spinta lill-kompetittività tagħna u ssir kontinent tal-IA. Biex tikseb dan, il-Kummissjoni se tressaq Strateġija tal-Unjoni Ewropea tad-Data fit-tieni nofs tal-2025, b’enfasi fuq id-disponibbiltà ta’ aktar data għall-IA u l-iżgurar ta’ qafas legali simplifikat, ċar u koerenti għan-negozji u l-amministrazzjonijiet biex jikkondividu d-data mingħajr xkiel u fuq skala kbira, filwaqt li jirrispettaw standards għoljin ta’ privatezza u sigurtà. 

L-Istrateġija tal-Unjoni tad-Data se tiffoka fuq it-tisħiħ tal-ekosistema tad-data tal-Ewropa billi:

• It-titjib tal-interoperabbiltà u d-disponibbiltà tad-data
• It-titjib tal-kondiviżjoni tad-data bejn is-setturi u l-fruntieri
• L-iżgurar li l-istrutturi ta’ governanza jkunu effiċjenti u effettivi

Dan se jnaqqas ukoll il-kumplessità u l-piż amministrattiv tal-leġiżlazzjoni attwali.

F’dan il-kuntest, il-Laboratorji tad-Data se jkollhom rwol importanti, billi jiġbru flimkien u jorganizzaw data minn sorsi differenti. Huma se jfittxu data li l-parteċipanti fl-Ispazji Komuni tad-Data tal-Ewropa jagħmlu disponibbli, pereżempju, bi ħlas jew bi premju ieħor.

Il-Fabbriki tal-IA jistgħu jintużaw minn kumpaniji jew entitajiet ta’ riċerka li diġà għandhom id-data rilevanti. L-offerta eżatta tas-servizz se tiġi definita fi stadju aktar tard u tista’ tvarja minn Fabbrika tal-IA għal Fabbrika tal-IA. Dan jista’ jinkludi wieħed jew aktar minn dawn li ġejjin: it-tindif u l-arrikkiment tas-settijiet tad-data (eż. awmentazzjoni b’data sintetika), in-normalizzazzjoni tad-data, l-anonimizzazzjoni, il-produzzjoni ta’ data sintetika. Dawn jistgħu joffru wkoll konformità regolatorja, inklużi servizzi ta’ ppuljar tad-data konformi mal-liġi tal-kompetizzjoni, li jgħinu lill-kumpaniji jikkondividu d-data filwaqt li jaderixxu mar-regoli tal-antitrust.

Biex tkabbar il-ġabra ta’ talent tal-UE fl-IA fl-Ewropa, il-Kummissjoni se tħarreġ il-ġenerazzjoni li jmiss ta’ speċjalisti tal-IA bbażati fl-UE u tippromwovi l-attrazzjoni u ż-żamma ta’ esperti internazzjonali u Ewropej tal-IA li bħalissa jgħixu f’pajjiżi mhux tal-UE, f’konformità mal-flussi ta’ ħidma tal-Unjoni tal-Ħiliet u l-Pjan Strateġiku għall-Edukazzjoni STEM.

Biex tħejji sensiela ta’ speċjalisti tal-IA “imħarrġa fl-Ewropa”, il-Kummissjoni se żżid b’mod sinifikanti l-offerta ġenerali tal-lawrji Ewropej tal-Baċellerati, il-lawrji tal-Masters, u l-PhDs fl-IA, inkluż permezz tal-Akkademja tal-Ħiliet fl-IA, li għaliha se tiftaħ sejħa għal proposti fil-15 ta’ April 2025. 

L-Akkademja tal-Ħiliet fl-IA toffri programmi ta’ edukazzjoni u taħriġ dwar l-IA u b’mod partikolari l-IA ġenerattiva. Dan jagħti ħiliet, itejjeb il-ħiliet jew iħarreġ mill-ġdid lill-istudenti u lill-professjonisti f’setturi ewlenin u jiżviluppa lawrja pilota ġenerattiva ffukata fuq l-IA. Dan se jippermetti lill-esperti tal-ogħla livell fl-IA ġenerattiva jedukaw u jħarrġu lill-istudenti tal-Akkademja tal-Ħiliet fl-IA, filwaqt li javvanzaw ir-riċerka tagħhom stess fil-qasam. L-Akkademja se toffri wkoll programm ta’ apprendistat dwar l-IA u skemi ta’ “ritorn” għall-professjonisti nisa tal-IA. 

F’konformità mal-Unjoni tal-Ħiliet, il-Kummissjoni se tiffaċilita wkoll il-perkorsi ta’ migrazzjoni legali għal ċittadini mhux tal-UE b’livell għoli ta’ ħiliet permezz tar-Riżerva ta’ Talent tal-UE, l-Uffiċċji tal-Gateway Legali b’Diversi Skopijiet, u s-Sħubijiet ta’ Talent. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se tmexxi Azzjoni Marie Skłodowska-Curie – “MSCA Choose Europe” – li se tkun miftuħa għall-oqsma kollha tar-riċerka, u tippermetti lill-istituzzjonijiet tar-riċerka bħall-universitajiet u l-infrastrutturi tar-riċerka jattiraw, jiżviluppaw u jżommu riċerkaturi internazzjonali eċċellenti tal-IA. Il-proġett pilota jikkofinanzja programmi ta' reklutaġġ, li jippermettulhom jorbtu l-għotjiet tal-MSCA tagħhom ma' prospetti fit-tul fi ħdan l-istituzzjoni inklużi, pereżempju, kompetizzjonijiet għal pożizzjonijiet permanenti. 
Għan simili se jiġi segwit mill-fellowships tal-IA, li se jinċentivaw ukoll ir-ritorn tar-riċerkaturi Ewropej tal-IA u tal-professjonisti żgħażagħ li jgħixu barra mill-pajjiż.

Filwaqt li jappoġġa l-Pjan Direzzjonali għall-2030 dwar il-futur tal-edukazzjoni u l-ħiliet diġitali u l-inizjattiva tiegħu dwar l-IA fl-Edukazzjoni, kif ukoll f’konformità mal-Unjoni tal-Ħiliet, il-Pjan ta’ Azzjoni Kontinent tal-IA jirrikonoxxi l-importanza tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema u tal-popolazzjoni usa’ tal-UE fl-użu tal-IA. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni se tiddependi fuq in-network taċ-Ċentri Ewropej tal-Innovazzjoni Diġitali biex iżżid il-ħiliet u s-servizzi ta’ taħriġ tagħhom. Barra minn hekk, se tqajjem sensibilizzazzjoni dwar il-litteriżmu fl-IA u trawwem djalogu dwar l-IA għal kulħadd, b’mod partikolari billi tippromwovi attivitajiet ta’ tixrid u billi żżomm repożitorju ta’ inizjattivi ta’ litteriżmu fl-IA.

Hija prijorità tal-Kummissjoni li tiżgura implimentazzjoni bla xkiel tal-Attdwar l-IA u tipprovdi ċarezza dwar ir-regoli applikabbli lill-partijiet ikkonċernati. Il-Kummissjoni se tniedi s-Service Desk tal-Att dwar l-IA, ċentru ta’ informazzjoni ċentrali dwar l-Att dwar l-IA li se jippermetti lill-partijiet ikkonċernati jitolbu l-għajnuna u jirċievu tweġibiet imfassla apposta.

Is-Servizz ta’ Għajnuna tal-Att dwar l-IA se jikkompleta l-ekosistema ta’ appoġġ tal-UE għall-partijiet ikkonċernati dwar l-Att dwar l-IA, li jinkludi l-EDIHs, is-sandboxes regolatorji futuri tal-IA, il-Patt dwar l-IA u l-gwida dwar l-Att dwar l-IA.

Il-Konsultazzjoni Apply AI se tiġbor feedback mill-partijiet ikkonċernati dwar l-isfidi tagħhom fin-navigazzjoni tal-Att dwar l-IA. Dan il-feedback se jinforma l-iżvilupp ta’ aktar miżuri ta’ appoġġ, bħal dokumenti ta’ gwida, għodod ta’ awtovalutazzjoni u mudelli għall-obbligi. Se tinforma wkoll it-tħejjijiet tal-evalwazzjoni usa’ tagħna dwar il-ħtieġa li tiġi ssimplifikata l-leġiżlazzjoni diġitali.