Plan działania na rzecz AI na kontynencie – Q&A

Fabryki sztucznej inteligencji to otwarte i dynamiczne ekosystemy sztucznej inteligencji utworzone wokół publicznej sieci wiodących na świecie superkomputerów EuroHPC w Europie. Wspierają one unijny ekosystem przemysłowy i badawczy sztucznej inteligencji, łącząc niezbędne składniki – moc obliczeniową, dane i talenty – w celu stworzenia najnowocześniejszych, godnych zaufania modeli i zastosowań sztucznej inteligencji. Wspierają one współpracę w całej Europie, uwalniając potencjał przedsiębiorstw zajmujących się sztuczną inteligencją, w szczególności MŚP i przedsiębiorstw typu start-up, uniwersytetów i przemysłu. Fabryki AI służą jako punkty kompleksowej obsługi napędzające postępy w zastosowaniach AI w różnych sektorach, takich jak zdrowie, produkcja, klimat, finanse i inne.  

W lutym 2025 r. na szczycie w sprawie sztucznej inteligencji (AI) w Paryżu przewodnicząca Ursula von der Leyen zainicjowała inicjatywę InvestAI, której celem jest uruchomienie 200 mld euro na inwestycje w sztuczną inteligencję. Obejmuje to instrument InvestAI, który ma zostać opracowany we współpracy z Grupą Europejskiego Banku Inwestycyjnego z myślą o uruchomieniu inwestycji o wartości 20 mld euro w celu utworzenia gigafabryk sztucznej inteligencji.

Unia Europejska jest zaangażowana w dwojaką transformację – cyfrową i ekologiczną – która powinna się wzajemnie wspierać. W ramach inicjatyw Wspólnego Przedsięwzięcia EuroHPC, takich jak fabryki sztucznej inteligencji, wybiera się obiekty przyjmujące na podstawie konkretnych kryteriów, w których priorytetowo traktuje się efektywność energetyczną i zrównoważenie środowiskowe. Ekologiczne obliczenia będą nadal realizowane za pomocą energooszczędnych superkomputerów zoptymalizowanych pod kątem sztucznej inteligencji, z wykorzystaniem technik takich jak dynamiczne oszczędzanie energii i techniki ponownego użycia, takie jak zaawansowane chłodzenie i recykling wytworzonego ciepła. Eksaskalowy superkomputer JUPITER, który jest instalowany w Jülich, jest doskonałym przykładem europejskiej doskonałości w zakresie efektywności energetycznej. Oczekuje się, że będzie to jeden z trzech najpotężniejszych superkomputerów na świecie i został oceniony jako najbardziej ekologiczny superkomputer na świecie. 

Komisja będzie kontynuować prace nad inicjatywami mającymi na celu zapewnienie, aby do 2030 r. ośrodki przetwarzania danych były neutralne dla klimatu, wysoce energooszczędne i zrównoważone.

W szczególności akt w sprawie rozwoju chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji oraz strategiczny plan działania na rzecz cyfryzacji i sztucznej inteligencji w sektorze energetycznym będą dotyczyć środków ułatwiających zrównoważoną integrację ośrodków przetwarzania danych z systemem energetycznym i innych kwestii związanych z energią. W tym samym duchu strategia na rzecz odporności wodnej, która ma zostać przyjęta w II kwartale 2025 r., będzie dotyczyć zwiększenia obiegu zamkniętego, ponownego wykorzystania wody i efektywności.

Strategia „Zastosuj sztuczną inteligencję” zapoczątkuje konkretne działania mające na celu przyspieszenie przyjęcia sztucznej inteligencji i stymulowanie innowacji w strategicznych sektorach UE, w tym w sektorze publicznym. Będzie zachęcać do stosowania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji „wyprodukowanych w Europie”, koncentrując się na sektorach przemysłu, w których wiedza fachowa UE mogłaby przyczynić się do dalszego zwiększania wzrostu konkurencyjności. 

Europejskie centra innowacji cyfrowych są punktami kompleksowej obsługi wspierającymi przedsiębiorstwa i organizacje sektora publicznego w przyjmowaniu rozwiązań cyfrowych – w szczególności sztucznej inteligencji – i zwiększaniu ich konkurencyjności. Zapewniają one dostęp do wiedzy technicznej i testów, a także możliwość testowania przed zainwestowaniem w rozwiązania w zakresie sztucznej inteligencji. Europejskie centra innowacji cyfrowych oferują usługi innowacyjne, takie jak doradztwo finansowe, szkolenia i rozwój umiejętności, które mają kluczowe znaczenie dla pomyślnego przyjęcia sztucznej inteligencji. Europejskie centra innowacji cyfrowych ściśle współpracują z unijnymi infrastrukturami innowacji w zakresie sztucznej inteligencji, w tym z fabrykami sztucznej inteligencji, ośrodkami testowo-doświadczalnymi oraz piaskownicami regulacyjnymi w zakresie sztucznej inteligencji. Każde EDIH służy jako punkt dostępu do całej sieci EDIH, zapewniając lokalnym przedsiębiorstwom i podmiotom publicznym dostęp do wsparcia ze strony innych EDIH z niezbędną wiedzą fachową. Zapewnia to wsparcie wszystkim zainteresowanym stronom, niezależnie od tego, gdzie w Europie jest ono dostępne.

Podstawowym celem aktu w sprawie chmury obliczeniowej i rozwoju sztucznej inteligencji jest wspieranie europejskiej oferty chmury obliczeniowej pod względem przepustowości i usług, aby zaspokoić potrzeby kontynentu AI i wzmocnić konkurencyjność UE. Akt ma na celu co najmniej potrojenie zdolności ośrodków przetwarzania danych w UE w ciągu najbliższych 5–7 lat i doprowadzenie ich do poziomu, który w pełni zaspokoi potrzeby przedsiębiorstw i administracji publicznej do 2035 r. Akt zlikwiduje również bariery utrudniające rozbudowę zdolności ośrodków przetwarzania danych i zachęci do inwestycji prywatnych. Zapewni to operatorom zrównoważonych ośrodków przetwarzania danych szybsze procedury wydawania zezwoleń i dostęp do gruntów, finansowania i energii w UE. Ponadto akt zwiększy wybór dostawców usług w chmurze na jednolitym rynku UE, w szczególności w odniesieniu do wysoce bezpiecznych usług w chmurze w UE w bardzo krytycznych przypadkach użycia. 

W oparciu o zwiększoną dostępność danych wynikającą z aktu w sprawie danych i aktu w sprawie zarządzania danymi Komisja skupi się na wykorzystaniu potencjału danych do innowacji i rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji, między innymi w celu zwiększenia naszej konkurencyjności i stania się kontynentem sztucznej inteligencji. Aby to osiągnąć, w drugiej połowie 2025 r. Komisja przedstawi strategię w zakresie europejskiej unii danych, koncentrując się na udostępnieniu większej ilości danych na potrzeby sztucznej inteligencji oraz zapewnieniu uproszczonych, jasnych i spójnych ram prawnych umożliwiających przedsiębiorstwom i administracjom bezproblemową wymianę danych na dużą skalę, przy jednoczesnym poszanowaniu wysokich standardów prywatności i bezpieczeństwa. 

Strategia w zakresie unii danych skoncentruje się na wzmocnieniu europejskiego ekosystemu danych poprzez:

• Zwiększenie interoperacyjności i dostępności danych
• Poprawa wymiany danych między sektorami i ponad granicami
• Zapewnienie wydajnych i skutecznych struktur zarządzania

Zmniejszy to również złożoność i obciążenie administracyjne obecnego prawodawstwa.

W tym kontekście ważną rolę odegrają laboratoria danych, gromadzące i organizujące dane z różnych źródeł. Będą one poszukiwać danych, które uczestnicy wspólnych europejskich przestrzeni danych udostępniają, na przykład za opłatą lub w inny sposób.

Fabryki AI mogą być wykorzystywane przez przedsiębiorstwa lub jednostki badawcze, które już posiadają odpowiednie dane. Dokładna oferta usług zostanie określona na późniejszym etapie i może różnić się od AI Factory do AI Factory. Może obejmować jeden lub kilka z następujących elementów: czyszczenie i wzbogacanie zbiorów danych (np. wzbogacanie o dane syntetyczne), normalizacja danych, anonimizacja, tworzenie danych syntetycznych. Mogą one również oferować zgodność z przepisami, w tym usługi gromadzenia danych zgodne z prawem konkurencji, pomagając przedsiębiorstwom w udostępnianiu danych przy jednoczesnym przestrzeganiu przepisów antymonopolowych.

Aby zwiększyć unijną pulę talentów w dziedzinie sztucznej inteligencji w Europie, Komisja będzie szkolić kolejne pokolenie specjalistów w dziedzinie sztucznej inteligencji z siedzibą w UE oraz promować przyciąganie i zatrzymywanie międzynarodowych i europejskich ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji mieszkających obecnie w państwach spoza UE, zgodnie z obszarami prac Unii Umiejętności i planem strategicznym w dziedzinie edukacji w dziedzinie STEM.

Aby przygotować listę specjalistów w dziedzinie sztucznej inteligencji „wyszkolonych w Europie”, Komisja znacznie zwiększy ogólną ofertę europejskich tytułów licencjackich, magisterskich i doktoranckich w dziedzinie sztucznej inteligencji, w tym za pośrednictwem Akademii Umiejętności w dziedzinie AI, w odniesieniu do której zaproszenie do składania wniosków zostanie otwarte 15 kwietnia 2025 r. 

Akademia Umiejętności w zakresie AI oferuje programy edukacyjne i szkoleniowe dotyczące sztucznej inteligencji, a w szczególności generatywnej sztucznej inteligencji. Umiejętności, podnoszenie lub zmiana kwalifikacji studentów i specjalistów w kluczowych sektorach oraz opracowanie pilotażowego generatywnego stopnia skoncentrowanego na sztucznej inteligencji. Dzięki temu eksperci najwyższego szczebla w dziedzinie generatywnej sztucznej inteligencji będą mogli kształcić i szkolić studentów Akademii Umiejętności w zakresie AI, a jednocześnie rozwijać własne badania w tej dziedzinie. Akademia zaoferuje również program przyuczania do zawodu w dziedzinie sztucznej inteligencji oraz programy „powrotów” dla kobiet specjalistów w dziedzinie sztucznej inteligencji. 

Zgodnie z unią umiejętności Komisja będzie również ułatwiać legalne ścieżki migracji wysoko wykwalifikowanych obywateli państw trzecich za pośrednictwem unijnej puli talentów, wielofunkcyjnych biur portalu prawnego i partnerstw w zakresie talentów. Ponadto Komisja będzie pilotować działanie „Maria Skłodowska-Curie” – „MSCA Choose Europe” – które będzie otwarte dla wszystkich dziedzin badań naukowych, umożliwiając instytucjom badawczym, takim jak uniwersytety i infrastruktury badawcze, przyciąganie, rozwijanie i zatrzymywanie wybitnych międzynarodowych naukowców zajmujących się sztuczną inteligencją. Pilotaż współfinansuje programy rekrutacyjne, umożliwiając im powiązanie swoich dotacji na działania „Maria Skłodowska-Curie” z długoterminowymi perspektywami w instytucji, w tym na przykład konkursami na stałe stanowiska. 
Podobny cel będą realizować stypendia w zakresie sztucznej inteligencji, które będą również zachęcać do powrotu europejskich naukowców zajmujących się sztuczną inteligencją i młodych specjalistów mieszkających za granicą.

Wspierając plan działania na rzecz przyszłości edukacji cyfrowej i umiejętności cyfrowych do 2030 r. oraz zawartą w nim inicjatywę dotyczącą sztucznej inteligencji w edukacji, a także zgodnie z Unią umiejętności, w planie działania na rzecz sztucznej inteligencji na kontynencie uznaje się znaczenie podnoszenia i zmiany kwalifikacji pracowników i szerszej populacji UE w zakresie stosowania sztucznej inteligencji. W tym kontekście Komisja będzie polegać na sieci europejskich centrów innowacji cyfrowych w celu zwiększenia ich umiejętności i usług szkoleniowych. Ponadto podniesie świadomość na temat umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji i będzie wspierać dialog na temat sztucznej inteligencji dla wszystkich, w szczególności poprzez promowanie działań upowszechniających i prowadzenie repozytorium inicjatyw w zakresie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji.

Priorytetem Komisji jest zapewnienie sprawnego wdrożenia aktu w sprawie sztucznej inteligencji i zapewnienie zainteresowanym stronom jasności co do przepisów mających zastosowanie. Komisja uruchomi punkt obsługi ds. aktu w sprawie sztucznej inteligencji, centralne centrum informacyjne na temat aktu w sprawie sztucznej inteligencji, które umożliwi zainteresowanym stronom zwrócenie się o pomoc i otrzymanie dostosowanych do potrzeb odpowiedzi.

Punkt obsługi ds. aktu w sprawie AI uzupełni unijny ekosystem wsparcia dla zainteresowanych stron w zakresie aktu w sprawie AI, który obejmuje europejskie centra innowacji cyfrowych, przyszłe piaskownice regulacyjne w zakresie AI, pakt w sprawie AI oraz wytyczne dotyczące aktu w sprawie AI.

W ramachkonsultacji w sprawie stosowania sztucznej inteligencji zebrane zostaną informacje zwrotne od zainteresowanych stron na temat wyzwań związanych z poruszaniem się po akcie w sprawie sztucznej inteligencji. Informacje te zostaną wykorzystane przy opracowywaniu dalszych środków wsparcia, takich jak wytyczne, narzędzia do samooceny i wzory obowiązków. Będzie ona również stanowić wkład w przygotowania do naszej szerszej oceny potrzeby uproszczenia prawodawstwa cyfrowego.