De goedkeuring van de richtsnoeren is een mijlpaal in de inspanningen van de Commissie om de onlineveiligheid voor kinderen en jongeren in het kader van de digitaledienstenverordening te vergroten. De richtsnoeren bevatten een niet-uitputtende lijst van evenredige en passende maatregelen om kinderen te beschermen tegen onlinerisico’s zoals verzorging, schadelijke inhoud, problematisch en verslavend gedrag, alsook cyberpesten en schadelijke handelspraktijken. U kunt de richtsnoeren downloaden in de 24 officiële talen van de EU. U kunt ook de gezinsvriendelijke versie van de richtsnoeren en de factsheet - Gebruikersrechten op grond van de wet inzake digitale diensten raadplegen.
De richtsnoeren zullen van toepassing zijn op alle onlineplatforms die toegankelijk zijn voor minderjarigen, met uitzondering van micro- en kleine ondernemingen. Belangrijke aanbevelingen zijn onder meer:
- Het instellen van accounts van minderjarigen om standaard privé te zijn, zodat hun persoonlijke informatie, gegevens en sociale media-inhoud wordt verborgen voor degenen waarmee ze niet verbonden zijn, om het risico op ongevraagd contact door vreemden te verminderen.
- Aanpassing van de aanbevelingssystemen van de platforms om het risico te verkleinen dat kinderen schadelijke inhoud tegenkomen of vast komen te zitten in konijnenholen met specifieke inhoud, onder meer door platforms te adviseren expliciete signalen van kinderen te prioriteren boven gedragssignalen en kinderen in staat te stellen meer controle te hebben over hun feeds.
- Kinderen in staat stellen om elke gebruiker te blokkeren en te dempen en ervoor te zorgen dat ze niet aan groepen kunnen worden toegevoegd zonder hun uitdrukkelijke toestemming, wat cyberpesten kan helpen voorkomen.
- Het verbieden van accounts van het downloaden of maken van screenshots van inhoud die door minderjarigen is geplaatst om de ongewenste verspreiding van geseksualiseerde of intieme inhoud en seksuele afpersing te voorkomen.
- Het standaard uitschakelen van functies die bijdragen aan overmatig gebruik, zoals communicatie-"streaks", kortstondige inhoud, "leesbonnen", autoplay of pushmeldingen, evenals het verwijderen van overtuigende ontwerpfuncties die voornamelijk gericht zijn op betrokkenheid en het plaatsen van waarborgen rond AI-chatbots die zijn geïntegreerd in onlineplatforms.
- Ervoor zorgen dat het gebrek aan commerciële geletterdheid van kinderen niet wordt uitgebuit en dat zij niet worden blootgesteld aan handelspraktijken die manipulatief kunnen zijn, kunnen leiden tot ongewenste uitgaven of verslavend gedrag, met inbegrip van bepaalde virtuele valuta of buitboxen.
- Invoering van maatregelen ter verbetering van de instrumenten voor matiging en rapportage, die snelle feedback vereisen, en minimumvereisten voor instrumenten voor ouderlijk toezicht.
In de richtsnoeren wordt ook aanbevolen doeltreffende methoden voor leeftijdsborging te gebruiken, mits deze nauwkeurig, betrouwbaar, robuust, niet-indringend en niet-discriminerend zijn. In de richtsnoeren worden met name methoden voor leeftijdsverificatie aanbevolen om de toegang tot inhoud voor volwassenen, zoals pornografie en gokken, te beperken, of wanneer nationale regels een minimumleeftijd vaststellen om toegang te krijgen tot bepaalde diensten, zoals gedefinieerde categorieën online socialemediadiensten. De EU-portemonnees voor digitale identiteit, en voordat deze beschikbaar komen, de blauwdruk voor leeftijdsverificatie waarop toepassingen kunnen worden gebouwd, zullen een nalevingsvoorbeeld en een referentienorm bieden voor een op apparaten gebaseerde methode voor leeftijdsverificatie. De richtlijnen bevelen leeftijdsschatting aan in andere gevallen, zoals wanneer algemene voorwaarden een minimumleeftijd van minder dan 18 jaar voorschrijven vanwege geïdentificeerde risico's voor minderjarigen.
Net als de digitaledienstenverordening hanteren de richtsnoeren een risicogebaseerde aanpak, waarbij wordt erkend dat onlineplatforms verschillende soorten risico’s voor minderjarigen kunnen vormen, afhankelijk van hun aard, omvang, doel en gebruikersbasis. De richtsnoeren verankeren een benadering van veiligheid en privacy door ontwerp en zijn gebaseerd op de rechten van het kind. Platforms moeten ervoor zorgen dat de maatregelen die zij nemen de rechten van kinderen niet onevenredig of onnodig beperken.
De Commissie zal deze richtsnoeren gebruiken om de naleving van artikel 28, lid 1, van de digitaledienstenverordening te beoordelen. Zij zullen dienen als referentiepunt om na te gaan of onlineplatforms die minderjarigen in staat stellen ze te gebruiken, aan de nodige normen voldoen en kunnen de nationale regelgevende instanties informeren over hun handhavingsmaatregelen. Het volgen van deze richtlijnen is echter vrijwillig en garandeert niet automatisch naleving. De richtsnoeren zijn ontwikkeld na een uitgebreid proces, waaronder:
- Feedback verzameld via een call for evidence
- Workshops van belanghebbenden in oktober 2024 en juni 2025, in samenwerking met deskundigen
- Een gerichte openbare raadpleging
- Betrokkenheid bij kinderen en jongeren
- Vergaderingen van de Europese Raad voor digitale diensten binnen zijn werkgroep inzake de bescherming van minderjarigen