Radiospectrum: de basis van draadloze communicatie

Wat is radiospectrum?

Het radiospectrum is het deel van het elektromagnetische spectrum met frequenties van 30 Hz tot 300 GHz. Elektromagnetische golven in dit frequentiebereik, radiogolven genoemd, worden veel gebruikt in moderne technologie, met name in telecommunicatie. Algemeen bekende technologieën die radiospectrum gebruiken zijn draadloze breedband cellulaire (bv. gebaseerd op de vierde of vijfde generatie technologiestandaard) en WiFi-systemen. Naast deze technologieën maakt het radiospectrum ook huidige en toekomstige diensten mogelijk op verschillende gebieden, waaronder:

• uitzendingen, waaronder nieuwsberichten, interviewen en theatrale producties (bv. draadloze microfoons en camera’s)
• intelligente vervoerssystemen, welke voertuigen met elkaar en met de wegeninfrastructuur moeten communiceren, die bestuurders informatie geven die van cruciaal belang is voor de veiligheid — en misschien ingrijpen om gevaarlijke incidenten te voorkomen of te beperken
• communicatienetwerken voor noodhulpdiensten
• het internet der dingen (bijv. voor slimme netwerken, slimme landbouw, slimme steden, slimme huizen, industrie 4.0)
• korteafstandsapparaten op basis van sensoren, variërend van eenvoudige garagedeuropeners, alarmsystemen, hoortoestellen en actieve medische implantaten, evenals slimme gezondheidssystemen en telegeneeskunde

Spectrumgebruik beheren

Om interferentie tussen verschillende gebruikers te voorkomen, wordt de productie en transmissie van radiogolven geregeld door regionale en/of nationale wetgeving en verder gecoördineerd op internationaal niveau door een internationaal orgaan, de International Telecommunication Union (ITU).

Er zijn twee essentiële rollen in het radiospectrumbeheer:

• Vaststelling van technische voorwaarden voor radiospectrumgebruik per spectrumband (ook wel het spectrumharmonisatieproces genoemd)
• Het toewijzen van radiospectrum aan gebruikers (d.w.z. mobiele exploitanten, omroepen, enz.). Een dergelijke toewijzing kan spectrumtoekenning en exclusieve licentieregelingen in bepaalde banden met zich meebrengen (om het risico van interferentie in bepaalde banden te vermijden) of licentievrijstellingsregelingen in bepaalde banden.

Radiospectrum in de EU

De EU-lidstaten beheren het radiospectrum in overeenstemming met de EU-wetgeving en internationale overeenkomsten. Op deze manier wordt het radiospectrum in de hele EU op gecoördineerde wijze beheerd en gebruikt om de huidige economische en maatschappelijke uitdagingen aan te pakken en nieuwe technologische kansen te benutten.

De Commissie ontwikkelt samen met de lidstaten een EU-breed spectrumbeleid en coördineert harmonisatie en uitvoering ter ondersteuning van de interne markt voor innovatieve producten en diensten, en vermindert het risico van schadelijke interferentie tussen technologieën en gebruikers.
Het radiospectrumbeleid van de EU heeft drie overkoepelende doelstellingen:

• Harmonisering van het gebruik van radiospectrum
• Werken aan een efficiënter gebruik van spectrum
• Verbetering van de beschikbaarheid van informatie over het huidige gebruik, toekomstige plannen voor het gebruik en de beschikbaarheid van spectrum

De lidstaten coördineren het gebruik van deze essentiële middelen door uitvoering te geven aan besluiten van de Commissie op nationaal niveau. Deze besluiten zijn belangrijke instrumenten die de weg effenen voor een werkelijk geharmoniseerde spectrumtoewijzing in de hele EU. De autoriteiten van de lidstaten organiseren en beheren verder hoe spectrum wordt toegewezen en toegestaan op nationaal niveau. Dit kan gepaard gaan met het uitvoeren van nationale spectrumtoekenningsprocedures, zoals openbare aanbestedingen voor spectrumlicenties.