Identyfikacja elektroniczna - eID

Identyfikacja elektroniczna (eID) jest kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony transakcji cyfrowych. Służy jako cyfrowy dowód tożsamości, umożliwiając osobom fizycznym dostęp do usług online, przeprowadzanie transakcji elektronicznych i interakcję z platformami rządowymi o wyższym poziomie zaufania. System identyfikacji elektronicznej weryfikuje tożsamość danej osoby, zapewniając świadczenie usług na rzecz prawowitej osoby, w szczególności w newralgicznych obszarach, takich jak bankowość. Wyzwanie polega na stworzeniu systemu, który będzie sprawnie funkcjonował ponad granicami i branżami. 

Przed 2014 r. brak wspólnej podstawy prawnej uniemożliwiał państwom UE uznawanie i akceptowanie systemów identyfikacji elektronicznej wydanych w innych państwach UE. Niewystarczająca transgraniczna interoperacyjność systemów krajowych uniemożliwiła również obywatelom i przedsiębiorstwom pełne korzystanie z cyfrowej UE. Wprowadzonew 2014 r. rozporządzenie w sprawie identyfikacji elektronicznej, uwierzytelniania i usług zaufania (eIDAS)umożliwiło korzystanie z krajowych identyfikacji elektronicznych na potrzeby internetowych usług publicznych ponad granicami UE. Rozporządzenie eIDAS, które stanowi podstawę transgranicznej identyfikacji elektronicznej, uwierzytelniania i certyfikacji stron internetowych w UE, było kamieniem milowym w kierunku stworzenia przewidywalnego otoczenia regulacyjnego. Obecnie z obecnego systemu może korzystać ponad 90% Europejczyków. Komisja utrzymuje również i dostarcza szereg otwartych i nadających się do ponownego wykorzystania rozwiązań cyfrowych, które zapewniają pełną interoperacyjność usług cyfrowych związanych z tożsamością (eDelivery, eSignature, eID). Poziom wykorzystania jest jednak niski, korzystanie z niego jest uciążliwe, a uzasadnienia biznesowe, zwłaszcza w sektorze prywatnym, są ograniczone. Wraz z rozwojem usług cyfrowych i rosnącymi obawami dotyczącymi prywatności stało się jasne, że rozporządzenie wymaga aktualizacji, aby nadążyć za zmieniającym się środowiskiem cyfrowym i pojawiającymi się zagrożeniami dla prywatności.

W odpowiedzi na te zmiany Komisja Europejska zaproponowała w 2021 r. zmiany dorozporządzenia eIDASz 2014 r. W unijnym portfelu tożsamości cyfrowej,wprowadzonym rozporządzeniem w sprawie europejskiej tożsamości cyfrowej z 2024 r., podkreślono prawo osób fizycznych do utrzymania kontroli nad ich tożsamością cyfrową. Unijny portfel tożsamości cyfrowej jest narzędziem umożliwiającym obywatelom bezpieczne i prywatne zarządzanie swoją tożsamością cyfrową podczas przemieszczania się po UE, zgodnym zunijną deklaracją praw cyfrowych i mającym na celu osiągnięcie celu programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie”, jakim jest powszechny dostęp do tożsamości cyfrowej do 2030 r.

Wswoim komunikacie „Cyfrowy kompas na 2030 r.” Komisja określiła szereg celów i kamieni milowych w zakresie identyfikacji elektronicznej:  Europejska droga w cyfrowej dekadzie. Na przykład do 2030 r. wszystkie kluczowe usługi publiczne powinny być dostępne online, wszyscy obywatele będą mieli dostęp do elektronicznej dokumentacji medycznej, a 100 % obywateli będzie miało dostęp do bezpiecznejidentyfikacji elektronicznej, co oznacza, że będą one uznawane w całej Unii, co umożliwi im pełną kontrolę nad transakcjami dotyczącymi tożsamości i udostępnianymi danymi osobowymi. Już terazpilotażowe wdrożenie prototypu portfelacyfrowego umożliwia opracowanie, wdrożenie i zwiększenie skali europejskich ram tożsamości cyfrowej. Celem jest uzyskanie zestawu odniesień technicznych, norm, komponentów i rozwiązań, w tym aplikacji, tak aby unijny portfel tożsamości cyfrowej mógł być udostępniany państwom UE.