Ard-ríomhaireacht

Na laethanta seo, beidh a fhios ag an gcuid is mó agaibh cad is gigibheart ann — is tomhas é ar stóráil sonraí, ar leor ceann amháin acu chun 20 albam ceoil a shealbhú, nó 542 chóip de War and Peace.

Ach an bhfuil a fhios agat cad é gigaflops? Tá sé seo beagán níos casta. Is éard atá i gigaflops tomhas ar fheidhmíocht ríomhaire. Is oibríochtaí snámhphointe in aghaidh an tsoicind iad FLOPS (nó flops), agus is ionann gigaflops agus thart ar aon bhilliún oibríocht snámhphointe in aghaidh an tsoicind. Is féidir leis an meánríomhaire glúine rith ag aon rud idir 250 gigaflops agus 400 gigaflops — go leor chun an t-idirlíon a bhrabhsáil, bogearraí oifige a reáchtáil, cluichí a imirt, agus bogearraí eagarthóireachta grianghraf a reáchtáil.

Mar sin féin, nach bhfuil ríomhairí glúine na ríomhairí is cumhachtaí ar fud. Baineann an onóir sin le meaisíní i gcatagóir na ríomhaireachta ardfheidhmíochta, nó HPC go gairid. Ní dhéantar córais HPC a thomhas i ngigaflops, ach i bpeiteaflops: milliún billiún oibríocht in aghaidh an tsoicind. Go luath amach anseo, déanfar iad a thomhas in easfhlops, a dhéanann billiún billiún oibríocht in aghaidh an tsoicind — mar an gcéanna le cumhacht ríomhaireachta chomhcheangailte na bhfón póca uile san Aontas. Sampla amháin den ríomhaireacht ardfheidhmíochta sa lá atá inniu ann is ea sár-ríomhaire LUMI atá cómhaoinithe ag an Aontas san Fhionlainn, ar féidir leis buaicphointe 550 peiteaflop a bhaint amach. Tá sé seo mar an gcéanna leis an gcumhacht comhcheangailte de 1.5 milliún ríomhaire glúine. Dá ndéanfaí na ríomhairí glúine seo a chruachadh ar bharr a chéile, dhéanfadh sé túr os cionn 23 ciliméadar ar airde.

Tá córais HPC agus an méid a dhéanann siad lárnach inár saol cheana féin. Déanann siad tascanna casta inar gá anailís a dhéanamh ar mhéideanna móra sonraí agus tugann siad deis dúinn samhlacha a chruthú chun staidéar a dhéanamh ar dhúshláin chasta agus tuiscint níos fearr a fháil orthu, amhail móilíní drugaí a ionsamhlú le haghaidh cógas, pleanáil tuaithe agus baile, agus ábhair, gluaisteáin agus aerárthaí nua a dhearadh.

Go luath amach anseo, tiocfaidh tionscadail nua spreagúla de chuid an Aontais atá á gcumhachtú ag córais HPC ar líne chun leathchúpla digiteach den Domhan a dhéanamh, rud a dhéanfaidh athruithe comhshaoil agus aeráide a ionsamhlú agus a thuar ar bhealach níos fearr agus a chuideoidh le cinnteoirí tionchair a phleanáil agus déileáil leo ar bhealach níos fearr. Tá pleananna ann freisin le haghaidh leathchúpla digiteach de dhuine, rud a ligeann dúinn go teoiriciúil cóireálacha leighis a chur in oiriúint do gach duine aonair.

Tá sé beartaithe ag an Aontas tionscadail a mhaoiniú lena gcomhcheanglaítear meicnic chandamach agus ríomhaireacht chandamach leis na córais HPC sin. Trí é sin a dhéanamh, beifear in ann ionsamhlúcháin níos casta fós a dhéanamh i réimsí amhail fionnachtain drugaí, cumarsáid shlán chriptithe, agus cloig ultra-bheacht.

Tá córais HPC go hiontach, ach tá siad casta agus costasach. Ní féidir le haon tír Eorpach amháin dul ina haonar agus a bheith ag súil le dul san iomaíocht ar fud an domhain maidir le córais ríomhaireachta ardfheidhmíochta a chruthú. Sin an fáth ar chruthaigh an tAontas an Comhghnóthas Ríomhaireachta Ardfheidhmíochta Eorpach (Comhghnóthas EuroHPC). Tugann an comhlacht sin le chéile acmhainní ón Aontas, ó thíortha rannpháirteacha agus ó chomhpháirtithe príobháideacha, chun seasamh na hEorpa mar phríomhchumhacht HPC a neartú, agus chun acmhainn den sórt sin a chur ar fáil do thaighdeoirí, do thionscal agus do ghnólachtaí beaga na hEorpa.

Tá sé beartaithe ag an Aontas €7 mbilliún a infheistiú tuilleadh go dtí 2033 i gcórais ríomhaireachta ardfheidhmíochta. Agus, chun cabhrú leis an Aontas a bheith ina cheannaire domhanda sa ríomhaireacht chandamach agus i dteicneolaíochtaí candamacha, tá sé ag cuidiú le tionscadail a mhaoiniú lena dtugtar le chéile taighdeoirí agus gníomhaithe tionscail sa ríomhaireacht chandamach.

Dhá theicneolaíocht riachtanacha do thodhchaí na ríomhaireachta agus réimsí eile ná fótónaic agus leictreonaic.

Is iad fótónaic agus leictreonaic a dhéanann obair do ghutháin, a choinníonn do nasc idirlín go tapa agus a iompraíonn sábháilte. Agus cuireann siad réitigh ar fáil maidir le cúram sláinte, fuinneamh agus athrú aeráide.

Tá straitéis forbartha ag an Aontas chun a chinntiú go mbeidh an Eoraip ar thús cadhnaíochta i ndearadh agus i monarú na fótónaice agus na leictreonaice. Tabharfaidh ceannaireacht na hEorpa in eochairtheicneolaíochtaí cumasúcháin (ETCanna) tairbhí ollmhóra don gheilleagar le linn na Deacáide Digití, lena n-áirítear borradh a chur faoin táirgiúlacht, faoin bhfás agus faoi phoist.

Go háirithe, tá an Coimisiún ag obair chun cur chuige coiteann a fhorbairt maidir le fótónaic leis an Ardán Eorpach Teicneolaíochta Fótónaic21. Trí chomhoibriú ar fud an tionscail, na heolaíochta agus an bheartais, is féidir leis an Eoraip dlús a chur leis an nuálaíocht, borradh a chur faoin monaraíocht agus a bheith ina ceannaire i bhfótónaic.

De réir mar a éiríonn ETCanna níos casta, bíonn sé níos deacra ar an tionscal agus ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) tairbhe iomlán a bhaint as an acmhainneacht nuálaíochta a bhaineann leo. Chun go mbeidh an tionscal agus FBManna in ann leas a bhaint as an acmhainneacht sin, ní mór dóibh rochtain a bheith acu ar na teicneolaíochtaí sin agus tacaíocht a bheith acu chun nuálaíochtaí a fhorbairt agus a thástáil sula rachaidh siad isteach sa mhargadh.

Baineann an straitéis thionsclaíoch nua leas as tacaíocht ón gclár Fís Eorpach agus ón gclár don Eoraip Dhigiteach, agus as cistí infheistíochta struchtúracha na hEorpa chun tacú leis an tionscal agus le FBManna tairbhe a bhaint as ETCanna.