High performance computing

In het digitale decennium vormt high-performance computing (HPC) de kern van grote vooruitgang en innovatie, en een strategische hulpbron voor de toekomst van Europa.

In de wereld van vandaag worden steeds meer gegevens gegenereerd, van 79 zettabytes wereldwijd in 2021 tot naar verwachting 181 zettabytes in 2025 (1 zettabyte is gelijk aan 1 biljoen gigabytes). Als gevolg hiervan verandert de aard van computing, met een toenemend aantal data-intensieve kritische toepassingen.

HPC is van cruciaal belang voor de verwerking en analyse van deze groeiende hoeveelheid gegevens en voor het optimaal benutten ervan ten behoeve van burgers, bedrijven, onderzoekers en overheidsdiensten.

HPC kan worden gebruikt in een groot aantal toepassingsgebieden: van het monitoren en beperken van de effecten van klimaatverandering en het produceren van veiligere en groenere voertuigen tot het vergroten van de cyberbeveiliging en het bevorderen van de grenzen van kennis op bijna elk wetenschappelijk gebied.

Het begint ook een belangrijke rol te spelen in de geneeskunde: HPC kan worden gebruikt bij het ontwerp van geneesmiddelen, van het testen van kandidaat-geneesmiddelmoleculen tot het herpositioneren van bestaande geneesmiddelen voor nieuwe ziekten. En het kan ons helpen de oorsprong en evolutie van epidemieën en ziekten te begrijpen.

Bovendien is HPC van groot belang gebleken bij de ontwikkeling van nieuwe toepassingen en producten. Het heeft een directe impact op de digitale toeleveringsketen, zoals het ontwerpen van nieuwe materialen, auto's en vliegtuigen, en bio-engineering en productie.

Tegenwoordig zijn supercomputers van wereldklasse in staat om meer dan 1015 — ten minste een miljoen miljard — operaties per seconde uit te voeren (petaschaalprestaties). Enkele top-of-the-range systemen overschrijden 1017 — ten minste honderd miljoen miljard, operaties per seconde (pre-exaschaalprestaties). De volgende generatie (exaschaal) zal meer dan een miljard miljard (1018) operaties per seconde uitvoeren, een rekenvermogensniveau dat vergelijkbaar is met het aggregeren van de rekencapaciteiten van de mobiele telefoons van de hele bevolking van de EU. 

De in september 2025 ingehuldigde Europese JUPITER is de eerste supercomputer in Europa die de exaschaaldrempel haalt. Deze ongekende computercapaciteit zal de ontwikkeling van uiterst nauwkeurige modellen van complexe systemen en kunstmatige-intelligentietoepassingen in de wetenschap en de industrie ondersteunen.

Als onderdeel van het digitale decennium is HPC van cruciaal belang voor de toekomstige welvaart, digitale transformatie en veerkracht van Europa. Met 7 miljard EUR aan financiering uit Horizon Europa, het programma Digitaal Europa en de Connecting Europe Facility zal de Commissie de investeringen in supercomputers versterken.

Het heeft tot doel supercomputing- en gegevensverwerkingscapaciteiten op te bouwen door exaschaalsupercomputers van wereldklasse en post-exaschaalfaciliteiten te kopen en een ambitieuze HPC-onderzoeks- en innovatieagenda te ondersteunen.