Computing met hoge prestaties

In het digitale decennium vormt high performance computing (HPC) de kern van grote vooruitgang en innovatie, en een strategische hulpbron voor de toekomst van Europa.

In de wereld van vandaag worden steeds meer gegevens gegenereerd, van 79 zettabyte wereldwijd in 2021 tot naar verwachting 181 zettabyte in 2025 (1 zettabyte is gelijk aan 1 biljoen gigabyte). Als gevolg hiervan verandert de aard van computing, met een toenemend aantal data-intensieve kritische toepassingen.

HPC is van cruciaal belang voor de verwerking en analyse van deze groeiende hoeveelheid gegevens en voor het optimaal benutten ervan ten behoeve van burgers, bedrijven, onderzoekers en overheidsdiensten.

HPC kan in een groot aantal toepassingsgebieden worden gebruikt: van het monitoren en beperken van de gevolgen van klimaatverandering en het produceren van veiligere en groenere voertuigen tot het vergroten van de cyberbeveiliging en het bevorderen van de grenzen van kennis op bijna elk wetenschappelijk gebied.

Het begint ook een belangrijke rol te spelen in de geneeskunde: HPC kan worden gebruikt bij het ontwerpen van geneesmiddelen, van het testen van kandidaat-geneesmiddelmoleculen tot het herpositioneren van bestaande geneesmiddelen voor nieuwe ziekten. En het kan ons helpen de oorsprong en evolutie van epidemieën en ziekten te begrijpen.

Bovendien is HPC van groot belang gebleken bij de ontwikkeling van nieuwe toepassingen en producten. Het heeft een directe impact op de digitale toeleveringsketen, zoals het ontwerpen van nieuwe materialen, auto's en vliegtuigen, en bio-engineering en productie.

Tegenwoordig zijn supercomputers van wereldklasse in staat om meer dan 1015 — ten minste een miljoen miljard operaties per seconde (petaschaalprestaties) uit te voeren. Enkele topsystemen overschrijden 1017 — ten minste honderd miljoen miljard operaties per seconde (pre-exaschaalprestaties). De volgende generatie (exaschaal) zal meer dan een miljard miljard (1018) operaties per seconde uitvoeren, een rekenkrachtniveau dat vergelijkbaar is met het samenvoegen van de rekencapaciteiten van de mobiele telefoons van de hele bevolking van de EU. 

Europa's JUPITER, ingehuldigd in september 2025,is de eerste supercomputer in Europa die de exaschaaldrempel bereikt. Deze ongekende rekencapaciteit zal de ontwikkeling van uiterst nauwkeurige modellen van complexe systemen en toepassingen van kunstmatige intelligentie in de wetenschap en de industrie ondersteunen. 

Als onderdeel van het digitale decennium is HPC van cruciaal belang voor de toekomstige welvaart, digitale transformatie en veerkracht van Europa. Met 7 miljard euro aan financiering uit Horizon Europa, het programma Digitaal Europa en de Connecting Europe Facility zal de Commissie de investeringen in supercomputers versterken.

Het doel is om supercomputing- en gegevensverwerkingscapaciteiten op te bouwen door exaschaalsupercomputers van wereldklasse te kopen, exaschaalfaciliteiten te plaatsen en een ambitieuze HPC-onderzoeks- en innovatieagenda te ondersteunen.