Obliczenia wielkiej skali

W cyfrowej dekadzie obliczenia wielkiej skali (HPC) leżą u podstaw głównych postępów i innowacji oraz są strategicznym zasobem dla przyszłości Europy.

W dzisiejszym świecie stale generowanych jest coraz więcej danych, od 79 zettabajtów na całym świecie w 2021 r. do oczekiwanych 181 zettabajtów w 2025 r. (1 zettabajt to 1 bln gigabajtów). W rezultacie zmienia się charakter informatyki, wraz z rosnącą liczbą krytycznych aplikacji wymagających dużej ilości danych.

HPC ma kluczowe znaczenie dla przetwarzania i analizowania tej rosnącej ilości danych oraz dla jak najlepszego ich wykorzystania z korzyścią dla obywateli, przedsiębiorstw, naukowców i administracji publicznej.

HPC może być stosowany w wielu obszarach zastosowań: od monitorowania i łagodzenia skutków zmiany klimatu oraz produkcji bezpieczniejszych i bardziej ekologicznych pojazdów po zwiększanie cyberbezpieczeństwa i poszerzanie granic wiedzy w niemal każdej dziedzinie nauki.

Zaczyna również odgrywać kluczową rolę w medycynie: HPC może być stosowany w projektowaniu leków, od testowania cząsteczek kandydujących do leków po zmianę pozycji istniejących leków na nowe choroby. I może pomóc nam zrozumieć początki i ewolucję epidemii i chorób.

Ponadto HPC okazało się mieć ogromne znaczenie w opracowywaniu nowych zastosowań i produktów. Ma to bezpośredni wpływ na cyfrowy łańcuch dostaw, taki jak projektowanie nowych materiałów, samochodów i samolotów oraz bioinżynieria i produkcja.

Obecnie światowej klasy superkomputery są w stanie wykonać ponad 1015 – co najmniej milion miliardów operacji na sekundę (wydajność petaskalowa). Kilka najwyższej klasy systemów przekracza 1017 – co najmniej sto milionów miliardów operacji na sekundę (efektywność przedeksaskalowa). Następna generacja (w eksaskali) będzie wykonywać ponad miliard (1018) operacji na sekundę, co stanowi poziom mocy obliczeniowej porównywalny z agregacją zdolności obliczeniowych telefonów komórkowych całej ludności UE. 

Europejski JUPITER, zainaugurowany we wrześniu 2025 r.,jest pierwszym superkomputerem w Europie, który osiągnął próg eksaskali. Ta bezprecedensowa zdolność obliczeniowa będzie wspierać rozwój precyzyjnych modeli złożonych systemów i zastosowań sztucznej inteligencji w nauce i przemyśle. 

W ramach cyfrowej dekady HPC mają kluczowe znaczenie dla przyszłego dobrobytu, transformacji cyfrowej i odporności Europy. Dzięki finansowaniu w wysokości 7 mld euro z programu „Horyzont Europa”, programu „Cyfrowa Europa” i instrumentu „Łącząc Europę” Komisja zwiększy inwestycje w obliczenia superkomputerowe.

Jego celem jest zwiększenie zdolności w zakresie obliczeń superkomputerowych i przetwarzania danych poprzez zakup światowej klasy superkomputerów eksaskalowych, obiektów poeksaskalowych oraz wspieranie ambitnego programu badań i innowacji w dziedzinie HPC.