Informatika ta' prestazzjoni għolja

Fid-deċennju diġitali, il-computing ta’ prestazzjoni għolja (HPC) huwa fil-qalba tal-avvanzi u l-innovazzjoni ewlenin, u riżorsa strateġika għall-futur tal-Ewropa.

Fid-dinja tal-lum, qed tiġi ġġenerata dejjem aktar data, minn 79 zettabyte globalment fl-2021 għal 181 zettabyte mistennija fl-2025 (1 zettabyte huwa ugwali għal triljun gigabyte). B’riżultat ta’ dan, in-natura tal-computing qed tinbidel, b’għadd dejjem akbar ta’ applikazzjonijiet kritiċi intensivi fid-data.

L-HPC hija kruċjali għall-ipproċessar u l-analiżi ta’ dan il-volum dejjem jikber ta’ data, u biex isir l-aħjar użu minnha għall-benefiċċju taċ-ċittadini, tan-negozji, tar-riċerkaturi u tal-amministrazzjonijiet pubbliċi.

L-HPC jista’ jintuża f’għadd kbir ta’ oqsma ta’ applikazzjoni: mill-monitoraġġ u l-mitigazzjoni tal-effetti tat-tibdil fil-klima u l-produzzjoni ta’ vetturi aktar sikuri u aktar ekoloġiċi għaż-żieda taċ-ċibersigurtà u l-avvanz tal-fruntieri tal-għarfien fi kważi kull qasam xjentifiku.

Qed tibda wkoll taqdi rwol ewlieni fil-mediċina: L-HPC jista’ jintuża fid-disinn tad-droga, mill-ittestjar ta’ molekuli kandidati għad-droga sal-pożizzjonament mill-ġdid ta’ mediċini eżistenti għal mard ġdid. U, jista 'jgħinna nifhmu l-oriġini u l-evoluzzjoni tal-epidemiji u l-mard.

Barra minn hekk, l-HPC wera li huwa ta’ importanza kbira fl-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet u prodotti ġodda. Dan għandu impatt dirett fuq il-katina tal-provvista diġitali, bħad-disinn ta’ materjali, karozzi u ajruplani ġodda, u l-bijoinġinerija u l-manifattura.

Illum, is-superkompjuters ta’ klassi dinjija jistgħu jwettqu aktar minn 1015 — mill-inqas miljun biljun, operazzjoni kull sekonda (prestazzjoni fuq skala peta). Ftit sistemi tal-ogħla livell jaqbżu l-1017 — mill-inqas mitt miljun biljun, operazzjonijiet kull sekonda (prestazzjoni fuq skala pre-eksa). Il-ġenerazzjoni li jmiss (skala eksa) se twettaq aktar minn biljun (1018) operazzjoni fis-sekonda, livell ta’ qawwa komputazzjonali komparabbli mal-aggregazzjoni tal-kapaċitajiet komputazzjonali tal-mowbajls tal-popolazzjoni kollha tal-UE. 

Il-JUPITER tal-Ewropa, inawgurat f’Settembru 2025,huwa l-ewwel superkompjuter fl-Ewropa li kiseb il-limitu fuq skala eksa. Din il-kapaċità tal-computing bla preċedent se tappoġġa l-iżvilupp ta’ mudelli ta’ preċiżjoni għolja ta’ sistemi kumplessi u applikazzjonijiet tal-intelliġenza artifiċjali fix-xjenza u fl-industrija. 

Bħala parti mid-deċennju diġitali, l-HPC hija kruċjali għall-prosperità, it-trasformazzjoni diġitali u r-reżiljenza futuri tal-Ewropa. B’finanzjament ta’ EUR 7 biljun minn Orizzont Ewropa, il-Programm Ewropa Diġitali u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-Kummissjoni se ssaħħaħ l-investimenti fis-supercomputing.

Għandha l-għan li tibni l-kapaċitajiet tas-supercomputing u tal-ipproċessar tad-data billi tixtri superkompjuters fuq skala eksa ta’ klassi dinjija, faċilitajiet fuq skala posteksa, u tappoġġa aġenda ambizzjuża ta’ riċerka u innovazzjoni tal-HPC.