Finanzjament tal-UE għad-diġitalizzazzjoni u l-ekoloġizzazzjoni tas-sistema tal-enerġija

L-Unjoni Ewropea tinsab fuq quddiem nett fl-avvanz tat-trasformazzjoni diġitali u ekoloġika tas-settur tal-enerġija permezz ta’ diversi programmi ta’ finanzjament li jappoġġaw ir-riċerka u l-innovazzjoni, l-implimentazzjoni, u t-titjib tal-infrastruttura transfruntiera. Dawn l-inizjattivi huma kruċjali għall-integrazzjoni tal-avvanzi diġitali fis-settur tal-enerġija.

Illustrazzjoni 1: Programmi tal-UE li jappoġġaw it-trasformazzjoni diġitali tas-sistema tal-enerġija. © Il-Kummissjoni Ewropea

It-tnaqqis tad-distakk bejn ir-riċerka dwar it-teknoloġija diġitali u l-użu fis-suq skont id-DIGITAL

Il-Programm Ewropa Diġitali (DIGITAL) għandu l-għan li jnaqqas id-distakk bejn ir-riċerka dwar it-teknoloġija diġitali u l-użu fis-suq, b’enfasi fuq il-benefiċċju taċ-ċittadini u n-negozji tal-Ewropa, b’mod partikolari l-SMEs. L-investiment taħt DIGITAL jallinja mal-objettivi doppji tal-UE li tippromwovi trasformazzjoni ekoloġika u diġitali filwaqt li ssaħħaħ ir-reżiljenza u s-sovranità diġitali tagħha.

B’appoġġ għad-diġitalizzazzjoni tal-enerġija, DIGITAL jinkludi diversi azzjonijiet rilevanti. Dawn jinkludu l-implimentazzjoni ta’ Qafas ta’ Referenza Komuni għall-applikazzjonijiet tal-iffrankar tal-enerġija (l-ewwel verżjoni ġiet żviluppata f’Orizzont Ewropa), l-użu tal-ispazju tad-data dwar l-enerġija (it-tħejjija tiegħu għadha għaddejja f’Orizzont Ewropa deskritt hawn taħt), u l-istabbiliment ta’ Faċilitajiet għall-Ittestjar u l-Esperimentazzjoni tal-IA u Hubs ta’ Innovazzjoni Diġitali. Dawn l-azzjonijiet se jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta’ sistema tal-enerġija aktar effiċjenti, sostenibbli u sigura, filwaqt li jagħtu wkoll is-setgħa lin-negozji biex jadottaw soluzzjonijiet diġitali innovattivi.

Investiment fl-infrastruttura diġitali bil-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa

Il-programm Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa – Diġitali (FNE2) għandu l-għan li jħeġġeġ l-investimenti fl-infrastruttura diġitali fl-Istati Membri bejn l-2021 u l-2027, bl-objettiv li jgħinhom jilħqu l-għanijiet deskritti fl-Istrateġija għas-Soċjetà tal-Gigabits.  Fost għanijiet oħra, il-programm ifittex li jappoġġja proġetti li jippromwovu sinerġiji bejn id-diġitali, it-trasport u l-enerġija. Inizjattiva rilevanti waħda hija l-iskjerament ta’ Pjattaformi Diġitali  Operazzjonali, li bħalissa qed jitħejjew mill-Azzjoni ta’ Koordinazzjoni u Appoġġ BEGONIA.

Il-proġett rispettiv se jidentifika u jħejji l-aktar każ ta’ użu rilevanti u li jħalli impatt għall-varar fi proġett ta’ varar sussegwenti. Eżempju ta’ proġett potenzjali relatat mal-enerġija jkun il-ħolqien ta’ pjattaforma għall-iskambju transfruntier tad-data dwar id-disponibbiltà tal-enerġija rinnovabbli u l-integrazzjoni taċ-ċentri tad-data.

Spinta lir-riċerka u l-innovazzjoni taħt Orizzont Ewropa

L-impenn tal-UE li tappoġġa r-riċerka u l-innovazzjoni (R&I) fl-oqsma tal-grilji intelliġenti, il-ħżin tal-enerġija, il-gżejjer tal-enerġija, u d-diġitalizzazzjoni tal-enerġija huwa evidenti fl-allokazzjonijiet ta’ finanzjament sinifikanti li saru taħt Orizzont Ewropa, li jibnu fuq investimenti preċedenti taħt Orizzont 2020.

Minħabba l-importanza strateġika tiegħu, il-Programm ta’ Ħidma 2023-24 ta’ Orizzont Ewropa.pdf iżomm l-appoġġ għad-diġitalizzazzjoni tas-sistema tal-enerġija. Inizjattivi bħall-proġett TwinEU, li għandu l-għan li jiżviluppa tewmi diġitali tas-sistema tal-elettriku tal-UE, flimkien mal-proġetti ODEON u HEDGE-IoT, se jiffukaw fuq l-iżvilupp u l-pilotaġġ ta’ soluzzjonijiet AI-IoT Edge-cloud u pjattaforma. Dawn l-isforzi huma kruċjali biex tiġi appoġġata t-trasformazzjoni ekoloġika u diġitali tal-ekosistema tal-enerġija.

Bl-ewwel Programm ta’ Ħidma tagħha ta’ Orizzont Ewropa dwar il-Klima.pdf, l-Enerġija, u l-Mobbiltà, il-Kummissjoni tappoġġa fost l-oħrajn, ħames proġetti ta’ Azzjoni ta’ Innovazzjoni ( DATA CELLAR; EDDIE; Enershare; Omega-X; SYNERGIES) u Azzjoni waħda ta’ Koordinazzjoni u Appoġġ (Int:net). Dawn l-inizjattivi huma ffukati fuq l-iżvilupp, il-validazzjoni u d-dimostrazzjoni ta’ soluzzjonijiet għal Spazju Komuni Ewropew tad-Data dwar l-Enerġija li jippermetti l-aċċess għal data relatata mal-enerġija u l-użu tagħha.

Il-maġġoranza ta’ dawn il-proġetti tar-R&I jikkontribwixxu b’mod attiv għall-inizjattiva BRIDGE, u b’hekk itejbu l-kondiviżjoni tal-għarfien, irawmu l-innovazzjoni, u jippromwovu l-użu ta’ teknoloġiji mill-aktar avvanzati biex jaċċelleraw it-trasformazzjoni ekoloġika u diġitali tas-sistema tal-enerġija.

Filwaqt li bbenefika mill-finanzjament ta’ Orizzont 2020, il-proġett OPEN DEI li tlesta dan l-aħħar appoġġa l-pjattaformi diġitali tal-ġenerazzjoni li jmiss fil-Manifattura, l-Agrikoltura, l-Enerġija u l-Kura tas-Saħħa billi ppromwova l-innovazzjoni, il-kollaborazzjoni, il-pilotaġġ fuq skala kbira, u l-isforzi ta’ standardizzazzjoni, u biex jippermetti pjattaforma tad-data industrijali aktar unifikata.

Barra minn hekk, il-proġett InterConnect, ħadem fuq soluzzjonijiet avvanzati għall-konnessjoni u l-konverġenza tad-djar u l-bini diġitali mas-sistema tal-elettriku. F’Mejju 2023, il-proġett ippubblika l-pjan ta’ azzjoni tal-ewwel ġenerazzjoni għal Qafas ta’ Referenza Komuni Ewropew għall-applikazzjonijiet tal-iffrankar tal-enerġija. Dan il-pjan ta’ azzjoni huwa xhieda tad-dedikazzjoni u l-għarfien espert tat-tim tal-proġett fl-għoti ta’ soluzzjonijiet interoperabbli lill-konsumaturi. Dan jirrappreżenta kontribut siewi għall-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE dwar id-Diġitalizzazzjoni tal-Enerġija.