Europees kennisnetwerk en -centrum voor cyberbeveiliging

Doelstellingen van dit initiatief

Door de cyberbeveiligingsfondsen in het kader van het volgende meerjarig financieel kader 2021-2027 te beheren, zal het initiatief bijdragen tot de totstandbrenging van een onderling verbonden, EU-breed industrieel en onderzoeksecosysteem op het gebied van cyberbeveiliging. Het moet een betere samenwerking tussen de relevante belanghebbenden aanmoedigen, onder meer tussen de civiele en de defensiesector op het gebied van cyberbeveiliging.

Deze samenwerking zal belanghebbenden helpen optimaal gebruik te maken van de bestaande middelen en deskundigheid op het gebied van cyberbeveiliging in heel Europa. Het initiatief bouwt voort op de expertise die al bestaat in meer dan 660 expertisecentra op het gebied van cyberbeveiliging uit alle lidstaten die hebben gereageerd op een enquête van de Europese Commissie in 2018.

Het initiatief moet de EU en de lidstaten helpen een proactief strategisch langetermijnperspectief te ontwikkelen voor het industriebeleid op het gebied van cyberbeveiliging dat verder gaat dan onderzoek en ontwikkeling. Deze aanpak moet helpen baanbrekende oplossingen te vinden voor de uitdagingen op het gebied van cyberbeveiliging waarmee de particuliere en de publieke sector worden geconfronteerd, en de doeltreffende uitrol van deze oplossingen ondersteunen.

Het zal relevante onderzoeks- en industriële gemeenschappen en overheidsinstanties in staat stellen toegang te krijgen tot belangrijke capaciteiten zoals test- en experimenteerfaciliteiten. Deze faciliteiten liggen vaak buiten het bereik van de afzonderlijke lidstaten als gevolg van onvoldoende financiële en personele middelen.

Het initiatief zal bijdragen tot het dichten van de vaardigheidskloof en het voorkomen van een braindrain door ervoor te zorgen dat de beste talenten toegang hebben tot grootschalige Europese onderzoeks- en innovatieprojecten op het gebied van cyberbeveiliging en daardoor interessante professionele uitdagingen bieden.

Netwerk van nationale coördinatiecentra

Elke lidstaat benoemt één nationaal coördinatiecentrum. Zij fungeren als contactpunten op nationaal niveau voor de kennisgemeenschap en het kenniscentrum. Zij zijn de “poortwachters” voor de cyberbeveiligingsgemeenschap in hun land. Zij ondersteunen de uitvoering van acties in het kader van deze verordening en kunnen financiële steun doorgeven aan nationale en lokale ecosystemen.

De kennisgemeenschap voor cyberbeveiliging

Bij deze Gemeenschap zal een grote, open en diverse groep actoren betrokken zijn die betrokken zijn bij cyberbeveiligingstechnologie, waaronder met name onderzoeksinstellingen, sectoren aan de vraag- en aanbodzijde en de publieke sector. Het zal input leveren voor de activiteiten en het werkplan van het kenniscentrum, en het zal ook profiteren van de gemeenschapsopbouwende activiteiten van het kenniscentrum en het netwerk.

Het Europees kenniscentrum voor cyberbeveiliging (ECCC)

Het Europees kenniscentrum voor cyberbeveiliging (ECCC) heeft tot doel de cyberbeveiligingscapaciteiten en het concurrentievermogen van Europa te vergroten. Zij zal samenwerken met een netwerk van nationale coördinatiecentra (NCC’s) om een sterke cyberbeveiligingsgemeenschap op te bouwen. Het is gevestigd in Boekarest en zal relevante onderdelen van de programma’s Digitaal Europa en Horizon Europa uitvoeren door subsidies toe te kennen en aanbestedingen uit te voeren.

Taken en doelstellingen

Het ECCC streeft ernaar zijn algemene opdracht te verwezenlijken door:

• opzetten en helpen coördineren van het netwerk van nationale coördinatiecentra en de kennisgemeenschap op het gebied van cyberbeveiliging;
• het nemen van strategische investeringsbeslissingen en het bundelen van middelen van de EU, haar lidstaten en de industrie;
• Uitvoering van financiële steun op het gebied van cyberbeveiliging uit de programma’s Horizon Europa en Digitaal Europa.

Dit zal bijdragen tot de volgende doelstellingen:

• bijdragen aan de brede uitrol van de nieuwste cyberbeveiligingstechnologie, met name door de aankoop van producten en oplossingen uit te voeren of te ondersteunen;
• financiële steun en technische bijstand te verlenen aan start-ups op het gebied van cyberbeveiliging en deze te verbinden met potentiële markten en investeringen aan te trekken;
• onderzoek en innovatie ondersteunen op basis van een uitgebreide industriële en onderzoeksagenda, met inbegrip van grootschalige onderzoeks- en demonstratieprojecten op het gebied van cyberbeveiligingscapaciteiten van de volgende generatie;
• aansturen op hoge cyberbeveiligingsnormen, niet alleen op het gebied van technologie en cyberbeveiligingssystemen, maar ook op het gebied van de ontwikkeling van vaardigheden;
• Vergemakkelijken van de samenwerking tussen de civiele en defensiesector met betrekking tot technologieën en toepassingen voor tweeërlei gebruik, en versterken van de synergieën tussen de civiele en defensiesector met betrekking tot het Europees Defensiefonds.

Bestuursstructuur

Het ECCC wordt momenteel opgericht. De administratieve en governancestructuur omvat:

• een raad van bestuur om strategische oriëntatie te bieden en toezicht te houden op zijn activiteiten;
• een uitvoerend directeur, die de wettelijke vertegenwoordiger is en verantwoordelijk is voor het dagelijks beheer;
• een strategische adviesgroep om te zorgen voor een alomvattende, permanente dialoog tussen het ECCC en de cyberbeveiligingsgemeenschap.

De raad van bestuur omvat:

• één vertegenwoordiger per lidstaat en twee vertegenwoordigers van de Commissie voor een hernieuwbare termijn van vier jaar;
• waarnemers, waaronder Enisa permanent, en anderen op ad-hocbasis;
• een voorzitter en plaatsvervangend voorzitter, gekozen voor drie jaar, eenmaal hernieuwbaar;
• De uitvoerend directeur, die deelneemt maar geen stemrecht heeft.

In beginsel worden besluiten bij consensus genomen. Als dit niet mogelijk is, moet er een meerderheid van ten minste 75% van alle stemmen zijn. Voor gezamenlijke acties zal de stemming in verhouding staan tot de financiële bijdragen van de betrokkenen. De EU heeft 26 % van de stemrechten voor besluiten die gevolgen hebben voor de EU-begroting.

De raad van bestuur wordt bijgestaan door een industrieel en wetenschappelijk adviescomité om te zorgen voor een regelmatige dialoog met de particuliere sector, consumentenorganisaties en andere relevante belanghebbenden.

Financiële middelen

De Europese Commissie stelt voor dat het kenniscentrum gezamenlijk wordt gefinancierd met financiële bijdragen van de Europese Unie en de deelnemende lidstaten.

De Europese Commissie heeft cyberbeveiliging hoog op de agenda geplaatst voor de volgende langetermijnbegroting van de EU voor 2021-2027. In het kader van het nieuwe programma Digitaal Europa heeft de Europese Commissie in 2018 voorgesteld 2 miljard EUR te investeren in de bescherming van de digitale economie, de samenleving en de democratieën van de EU door middel van opiniepeilingen, het stimuleren van de cyberbeveiligingsindustrie van de EU en de financiering van geavanceerde cyberbeveiligingsapparatuur en -infrastructuur. Onderzoek en innovatie op het gebied van cyberbeveiliging zullen bovendien worden ondersteund in het kader van het programma Horizon Europa.

Het ECCC en het netwerk zullen waar nodig ook streven naar synergieën met andere relevante EU-programma's.

De deelnemende lidstaten moeten de financiële bijdrage van de EU afstemmen op investeringen van hetzelfde bedrag in overeenstemming met hun prioriteiten en met medefinanciering van de exploitatiekosten van het Centrum en het netwerk.

De concrete financieringsprioriteiten zullen worden vastgesteld als onderdeel van het jaarlijkse werkplan van het kenniscentrum, dat door de raad van bestuur zal worden goedgekeurd na input te hebben ontvangen van de industriële en wetenschappelijke adviesgroep.

Het is de bedoeling dat het grootste deel van de financiering zal worden toegewezen via openbare oproepen tot het indienen van voorstellen en aanbestedingen. Belanghebbenden kennen dit systeem uit de eerdere kaderprogramma's voor onderzoek en innovatie. In deze gevallen zal het kenniscentrum financiële steun beheren en uiteindelijk uitbetalen aan ontvangers, doorgaans academische en onderzoeksentiteiten, industriële ondernemingen of overheidsinstanties.

Het ECCC zal ook streven naar de bevordering van gezamenlijke aanbestedingen van strategische cyberbeveiligingsinfrastructuren en -instrumenten samen met een of meer andere entiteiten, doorgaans overheidsinstanties.

Een deel van de financiering zal rechtstreeks ter beschikking worden gesteld van de nationale coördinatiecentra om hen in staat te stellen taken uit hoofde van deze verordening uit te voeren.

De nationale coördinatiecentra zullen ook hun respectieve nationale ecosystemen financieel kunnen ondersteunen door middel van zogenaamde cascadesubsidies.