Ένα ελεύθερο, βιώσιμο και πλουραλιστικό περιβάλλον μέσων ενημέρωσης είναι καίριας σημασίας για την ενημέρωση των πολιτών, τη λογοδοσία της εξουσίας και την ενίσχυση ανοικτών, δημοκρατικών κοινωνιών.
Στοσχέδιο δράσης τηςγια τα μέσα ενημέρωσης καιτον οπτικοακουστικό τομέα, η Επιτροπή αποφάσισε να δρομολογήσει μια «πρωτοβουλία για τις ειδήσεις», η οποία θα συγκεντρώνει υφιστάμενες και νέες δράσεις και θα στηρίζει τον τομέα των ειδησεογραφικών μέσων.
Η πρωτοβουλία αυτή εξετάζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης και επιδιώκει να παράσχει μια συνεκτική απάντηση, συγκεντρώνοντας διάφορα μέσα πολιτικής και χρηματοδότησης σε ένα κοινό πλαίσιο.
Η Επιτροπή στηρίζει τα ειδησεογραφικά μέσα ενημέρωσης με τους εξής τρόπους:
Περιηγηθείτε στις καρτέλες για περισσότερες λεπτομέρειες.
Προστασία της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης
Η ελευθερία και η πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης είναι δύο αρχές που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και η Επιτροπή διαδραματίζει ρόλο στην προάσπισή τους.
- Στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για την ευρωπαϊκή δημοκρατία,η Επιτροπή δημοσίευσετο 2021 σύστασησχετικά με την προστασία, την ασφάλεια και την ενδυνάμωση των δημοσιογράφων και άλλων εργαζομένων στα μέσα ενημέρωσης. Παρέχει επίσης υποστηρικτικές δράσεις, όπως η παρακολούθηση της πολυφωνίας και της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης, η παροχή νομικών συμβουλών σε δημοσιογράφους και η τόνωση των προτύπων ποιότητας των μέσων ενημέρωσης και της αυτορρύθμισης.
- Για να συμπληρώσει τις δράσεις αυτές και τους ισχύοντες κανόνες για τα μέσα ενημέρωσης, η Επιτροπή δημοσίευσε τον Σεπτέμβριο του 2022 την πρότασή της για τηνευρωπαϊκή πράξη για τηνελευθερία των μέσων ενημέρωσης, ένα νέο σύνολο κανόνων για την προστασία της πολυφωνίας και της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης σε ολόκληρη την ενιαία αγορά. Η παρούσα πράξη συνοδεύεται από σύσταση για την ενθάρρυνση των εσωτερικών διασφαλίσεων για τη συντακτική ανεξαρτησία.
- Η Επιτροπή έχει ως στόχο να ενισχύσει τη θέση των συμβουλίων Τύπου και μέσων ενημέρωσης και να συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη δεοντολογικών προτύπων. Επιπλέον, έναςμηχανισμός ταχείας αντίδρασης φέρνει στο προσκήνιο τις παραβιάσεις της ελευθερίας του Τύπου και των μέσων ενημέρωσης και παρέχει πρακτική βοήθεια σε δημοσιογράφους που απειλούνται, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων εργαλείων, όπως συμβουλές και νομική υποστήριξη, καθώς και παροχή καταφυγίου και υλικοτεχνικής βοήθειας.
- Το υποστηριζόμενο από την ΕΕ σύστημα παρακολούθησης της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης καλλιεργεί μια βάση δεδομένων ανά χώρα που περιέχει πληροφορίες σχετικά με την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης και συστηματική αξιολόγηση τόσο των σχετικών νομικών πλαισίων όσο και των κινδύνων για τη διαφάνεια της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης.
- Αφού υποστήριξε τη χαρτογράφηση τωνερήμων τωνειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης σε ολόκληρη την Ένωση, το 2023 η Επιτροπήδιέθεσε χρηματοδότηση για τη στήριξη των τομέων των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης που έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη δημοκρατία, όπως τα τοπικά και περιφερειακά μέσα ενημέρωσης, τα κοινοτικά μέσα ενημέρωσης και η ερευνητική δημοσιογραφία.
Ενίσχυση της ανθεκτικότητας των μέσων ενημέρωσης
Η Επιτροπή αποσκοπεί στη στήριξη του μετασχηματισμού και της ανταγωνιστικότητας του τομέα των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης.
- Αποσκοπεί στη διευκόλυνση της καλύτερης πρόσβασης στη χρηματοδότηση μέσω δύο δράσεων:
- Αφενός, μέσω της πρόσβασης σε χρέος, με την υποστήριξη τωνεγγυήσεων τουInvestEU, με βάση την επιτυχία τουμηχανισμού εγγυήσεων για τον πολιτιστικό και τονδημιουργικό τομέα (CCSGF), ο οποίος διευκολύνει την πρόσβαση των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης σε χρηματοδότηση.
- Από την άλλη πλευρά, μέσω μέσων μετοχικού κεφαλαίου, η Επιτροπή συνεργάζεται με ιδρύματα και φιλανθρωπικούς επενδυτές στο πλαίσιο του InvestEU για την αναζήτηση συνεργειών σε τομείς υψηλής κοινωνικής αξίας, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης της δημοκρατίας και των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης.
- Επιπλέον, η Επιτροπή ενθαρρύνει περισσότερες συνεργασίες με ειδησεογραφικά μέσα, χρησιμοποιώντας επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη». Οι επιχορηγήσεις αυτές (στο εξής:συμπράξειςστον τομέα της δημοσιογραφίας) μπορούν να βοηθήσουν τον τομέα να δοκιμάσει βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, να αναπτύξει επιχειρηματικά και συντακτικά πρότυπα, να προωθήσει το συνεργατικό περιεχόμενο, την κατάρτιση και την κινητικότητα των επαγγελματιών και να ανταλλάξει βέλτιστες πρακτικές.
- Τα εν λόγω μέτρα στήριξης συμπληρώνουν άλλες νομικές πρωτοβουλίες πουσυμβάλλουν στηνενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής βάσης του τομέα, όπως ηοδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικώνμέσων (οδηγία ΥΟΑΜ), ηοδηγία για ταδικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στην ψηφιακή ενιαία αγορά, η πράξη γιατις ψηφιακές υπηρεσίες, η πράξη για τις ψηφιακές αγορές και ογενικός κανονισμός για τηνπροστασία δεδομένων.
- Επιπλέον, ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) της ΕΕπροσέφερε στα κράτη μέλη την ευκαιρία να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα του κλάδου. Κάθε εθνικό σχέδιο ΜΑΑ είχε την επιλογή να συμπεριλάβει μέτρα για την τόνωση της παραγωγής και της διανομής ψηφιακού περιεχομένου (ενδεχομένως συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών μέσων).
- Το 2024 η Επιτροπή παρουσίασε νέα μελέτη σχετικά με τη δημόσια χρηματοδότηση του τομέα των μέσων ενημέρωσης σε ολόκληρη την Ευρώπη για τον εντοπισμό ορθών πρακτικών σχετικά με τους μηχανισμούς δημόσιας χρηματοδότησης στα κράτη μέλη.
Στήριξη της καινοτομίας στα μέσα ενημέρωσης
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης πρέπει να βρουν νέους τρόπους για να είναι πιο ανταγωνιστικές, να αυξήσουν τα έσοδά τους και να βελτιώσουν την προσφορά τους.
- Η Επιτροπή προτείνει να αντιμετωπιστεί αυτό με τη στήριξη μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τον «χώρο δεδομένων των μέσων ενημέρωσης». Αυτό περιλαμβάνει εφαρμογές δεδομένων, υποδομές δεδομένων, στρατηγικές διαλειτουργικότητας δεδομένων, εργαλεία αιχμής κ.λπ. Η πρωτοβουλία βασίζεται στην ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δεδομένα και χρηματοδοτείται μέσω του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη».
- Επιπλέον, το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» στηρίζει καινοτόμες εφαρμογές και τεχνολογίες στον τομέα των μέσων ενημέρωσης. Οι επενδύσεις σε δομοστοιχειωτές συνιστώσες και συνιστώσες υποδομών μέσων ενημέρωσης ανοικτού κώδικα θα μπορούσαν να διευκολύνουν την εμφάνιση νέων επιχειρηματικών μοντέλων και την υιοθέτησή τους από παραδοσιακά και νέα μέσα ενημέρωσης, βελτιώνοντας έτσι την πρόσβαση των πολιτών σε πληροφορίες ευρείας πηγής.
- Μέσω της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων για πλατφόρμες ειδησεογραφικώνμέσων, παρέχεται στήριξη σε έργα πουεπεκτείνουν τη χρήση εργαλείων και παρέχουν ειδησεογραφικό περιεχόμενο σε πολλαπλά μέσα. Το 2023, ένα δεύτερο δοκιμαστικό σχέδιο θα στηρίξει τη δημιουργίαδιαδικτυακής πλατφόρμας βίντεο που θα απευθύνεται στους πολίτες.
- Η Επιτροπή παρουσίασε το 2023 μια «Προοπτική της βιομηχανίας των μέσων ενημέρωσης»που διερευνά τις κύριες τάσεις στον τομέα των μέσων ενημέρωσης, από την τεχνολογική πρόοδο έως τα αναδυόμενα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης. Μέρος των προοπτικών, καθώς και υποκείμενη μελέτη, επικεντρώνεται στον τομέα των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης.
Τόνωση της συμμετοχής των μέσων ενημέρωσης
Η Επιτροπή επιθυμεί να τονώσει μια ζωντανή και ποικιλόμορφη δημόσια σφαίρα, στην οποία οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες, μεταξύ άλλων σχετικά με τις υποθέσεις της ΕΕ.
- Μέσω τωνδράσεων πολυμέσων,η ΕΕ έχει ως στόχο να παρέχει στους πολίτες ανεξάρτητες πληροφορίες σχετικά με ευρωπαϊκά θέματα πέρα από τις τοπικές και εθνικές οπτικές γωνίες. Τα ακόλουθα είδη δράσεων λαμβάνουν στήριξη: ο τηλεοπτικός σταθμός Euronews, η κάλυψη των υποθέσεων της ΕΕ μέσω ραδιοφωνικού δικτύου, ειδήσεις που βασίζονται σε δεδομένα σχετικά με τις υποθέσεις της ΕΕ και πολύγλωσσο περιεχόμενο σε όλες τις ευρωπαϊκές πλατφόρμες.
- Για να βελτιωθεί η πρόσβαση του νεανικού κοινού στην πληροφόρηση, η Επιτροπή στηρίζει την ανάπτυξη καινοτόμων και ελκυστικών ειδησεογραφικών σχεδίων για τους νέους Ευρωπαίους. Τα έργα παράγουν και διανέμουν περιεχόμενο που προκαλεί σκέψη σε καθημερινή βάση, δείχνοντας πολλαπλές απόψεις, σε ελκυστικές μορφές για τους νέους.
- Additionally, the Commission supports media literacy actions, such as the publication of its Media Literacy Guidelines, the publication of a Media Literacy Toolbox in cooperation with the European Group of Audiovisual Regulators (ERGA), the European Media Literacy Week and funding to media literacy projects, to help citizens of all ages navigate the modern news environment and be better equipped to face the threats of disinformation.
Συνεργασία με τον τομέα των μέσων ενημέρωσης
Η Επιτροπή πραγματοποιεί τακτικές ανταλλαγές απόψεων με τον κλάδο των ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης για να κατανοήσει καλύτερα τις προτεραιότητες και τις προκλήσεις του και να εργαστεί για ένα θεματολόγιο καινοτομίας στα ειδησεογραφικά μέσα.
- Για τον σκοπό αυτό, διοργανώνει τουλάχιστον μία φορά ετησίως Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ειδησεογραφικών Μέσων (ENMF),συγκεντρώνοντας ειδησεογραφικούς οργανισμούς, επαγγελματίες, εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και διεθνείς οργανισμούς και συζητώντας θέματα σχετικά με τα ειδησεογραφικά μέσα ενημέρωσης:
- Στην πρώτη έκδοση (Μάρτιος 2021) συζητήθηκε η ασφάλεια των δημοσιογράφων.
- Η δεύτερη έκδοση (Νοέμβριος 2021) επικεντρώθηκε στον βιομηχανικό μετασχηματισμό.
- Η τρίτη έκδοση (Νοέμβριος 2022) περιστράφηκε γύρω από την καινοτομία στα μέσα ενημέρωσης.
- Το θέμα που επιλέχθηκε για την τέταρτη έκδοση, η οποία έχει προγραμματιστεί επί του παρόντος για το τέταρτο τρίμηνο του 2023, είναι ηευρωπαϊκή πράξη για τηνελευθερία των μέσων ενημέρωσης.
- Η Επιτροπή στηρίζει τη διοργάνωσηενός ευρωπαϊκού φεστιβάλ δημοσιογραφίαςκαι γραμματισμού στα μέσα ενημέρωσης με στόχο την ενίσχυση του διαλόγου, της συνεργασίας και της εταιρικής σχέσης στην ΕΕ μεταξύ δημοσιογράφων, μέσων ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και επαγγελματιών του γραμματισμού στα μέσα ενημέρωσης.
Σχετικό περιεχόμενο
Ευρύτερο πλαίσιο
Το σχέδιο δράσης για τα μέσα ενημέρωσης και τον οπτικοακουστικό τομέα (MAAP) αποσκοπεί στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης και στη διατήρηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής και τεχνολογικής αυτονομίας κατά την ψηφιακή δεκαετία.