An Cód Iompair maidir le Bréagaisnéis

Bunaíodh an Cód Iompair in 2018 agus neartaíodh go mór é in 2022, agus é d’aidhm aige go n-aithneofaí é mar Chód Iompair faoin nGníomh um Sheirbhísí Digiteacha.

An 13 Feabhra 2025, d’fhormhuinigh an Coimisiún agus an Bord Eorpach um Sheirbhísí Digiteacha comhtháthú Chód Cleachtais 2022 maidir le Bréagaisnéis mar Chód Iompair maidir le Bréagaisnéis faoi chuimsiú an Ghnímh um Sheirbhísí Digiteacha.

An bóthar as ar eascair Cód Cleachtais 2022

Ag aithint dóibh a thábhachtaí atá sé an Cód a dhéanamh slán i bhfad na haimsire, chomhaontaigh na sínitheoirí creat a bhunú le haghaidh tuilleadh comhair trí Thascfhórsa buan. Tá creat faireacháin neartaithe ag gabháil leis an gCód freisin atá bunaithe ar ghnéithe tuairiscithe cáilíochtúla agus ar tháscairí ar leibhéal seirbhíse lena dtomhaistear éifeachtacht a chur chun feidhme. Tá Lárionad Trédhearcachta curtha ar bun ag sínitheoirí, ina dtugtar forléargas soiléir don phobal ar na beartais a chuir siad i bhfeidhm chun a ngealltanais a chur chun feidhme, agus tugann siad na sonraí ábhartha cothrom le dáta go rialta.

Gealltanais an Chóid Chleachtais

Seoladh a phróiseas athbhreithnithe i mí an Mheithimh 2021 agus, tar éis shíniú agus chur i láthair an Chóid athbhreithnithe an 16 Meitheamh 2022, rinneadh cuid de chreat rialála níos leithne den Chód nua, in éineacht leis an reachtaíocht maidir le Trédhearcacht agus Spriocdhíriú na Fógraíochta Polaitiúla agus an Ghnímh um Sheirbhísí Digiteacha.

Tá 44 ghealltanas agus 128 mbeart shonracha sa Chód Cleachtais neartaithe, sna réimsí seo a leanas.

• An luach airgid a bhaint: deireadh a chur le dreasachtaí airgeadais do tháirgeoirí bréagaisnéise

  Is é is aidhm don Chód neartaithe a áirithiú nach mbainfidh táirgeoirí bréagaisnéise tairbhe as ioncam fógraíochta. Geallann sínitheoirí go ndéanfaidh siad bearta níos láidre lena seachnófar fógraíocht a chur in aice leis an mbréagaisnéis, chomh maith le fógraíocht ina bhfuil bréagaisnéis a scaipeadh. Bunaítear leis an gCód freisin comhar níos éifeachtaí i measc ghníomhaithe na hearnála fógraíochta, rud a fhágann gur féidir gníomhaíocht chomhpháirteach níos láidre a dhéanamh.  

• Trédhearcacht na fógraíochta polaitiúla

  Agus aitheantas á thabhairt don tábhacht a bhaineann leis an bhfógraíocht pholaitiúil maidir leis an saol poiblí a mhúnlú, cuireann an Cód neartaithe de cheangal ar shínitheoirí bearta trédhearcachta níos láidre a chur i bhfeidhm, rud a chuirfidh ar chumas úsáideoirí fógraí polaitiúla a aithint go héasca trí lipéadú níos éifeachtúla a chur ar fáil, gealltanas a thabhairt an t-urraitheoir, caiteachas ar fhógraí agus tréimhse taispeána a nochtadh.  Thairis sin, geallann sínitheoirí leabharlanna fógraí éifeachtúla inchuardaithe a chur i bhfeidhm le haghaidh fógraíocht pholaitiúil.

• Sláine na seirbhísí a áirithiú

  Leis an gCód, neartófar na bearta chun laghdú a dhéanamh ar iompraíocht ionramhála a úsáidtear chun bréagaisnéis a scaipeadh (e.g. cuntais bhréige, aimpliú faoi thionchar botaí, pearsanú, domhainbhrionnuithe mailíseacha), agus bunófar comhar níos láidre i measc sínitheoirí chun na dúshláin a bhaineann leis na teicnící sin a chomhrac. Comhaontóidh sínitheoirí tuiscint trasseirbhíse ar iompraíochtaí agus cleachtais ionramhála gan chead chun bréagaisnéis a scaipeadh. Ceanglófar orthu freisin athbhreithniú tréimhsiúil a dhéanamh ar liosta na n-oirbheartaíocht, na dteicnící agus na nósanna imeachta (TTPanna) a úsáideann gníomhaithe mailíseacha, agus cuirfidh siad beartais shoiléire chun feidhme, lena gcumhdófar an raon iompraíochtaí agus cleachtas a sainaithníodh.

• Úsáideoirí a chumhachtú

  Tabharfar cosaint níos fearr d’úsáideoirí ar bhréagaisnéis trí uirlisí feabhsaithe chun bréagaisnéis a aithint, a thuiscint agus a mharcáil, chun rochtain a fháil ar fhoinsí údarásacha, agus trí thionscnaimh litearthachta sna meáin. Go háirithe, áiritheofar leis an gCód go gcuirfear cleachtais deartha shábháilte i bhfeidhm chun leathadh na bréagaisnéise a theorannú agus chun níos mó trédhearcachta a áirithiú maidir lena gcórais moltaí, agus iad á n-oiriúnú chun iomadú na bréagaisnéise a theorannú.

• Taighdeoirí a chumhachtú

  Foráiltear sa Chód go dtabharfaidh ardáin ar líne tacaíocht níos fearr do thaighde ar bhréagaisnéis. Beidh rochtain níos fearr agus níos leithne ag taighdeoirí ar shonraí ardán. Ciallaíonn sé sin rochtain uathoibrithe ar shonraí neamhphearsanta, anaithnidithe, comhiomlánaithe nó ar léir gur sonraí poiblí iad a áirithiú, agus oibriú i dtreo struchtúr rialachais a chur i bhfeidhm chun rochtain ar shonraí a bhfuil grinnscrúdú breise ag teastáil ina leith a shimpliú.

• An pobal seiceála fíricí a chumhachtú

  Leis an gCód nua, leathnófar cumhdach seiceála fíricí ar fud Bhallstáit agus theangacha uile an Aontais agus cinnteofar go mbainfidh ardáin úsáid níos comhsheasmhaí as seiceáil fíricí ar a seirbhísí. Thairis sin, oibríonn an Cód chun ranníocaíochtaí cothroma airgeadais a áirithiú d’obair seiceálaithe fíricí agus chun rochtain níos fearr ar fhaisnéis lena n-éascaítear a gcuid oibre laethúla a áirithiú do sheiceálaithe fíricí.

• An tIonad Trédhearcachta agus an Tascfhórsa

  Leis an Lárionad Trédhearcachta, a mbeidh rochtain ag gach saoránach air, beifear in ann forléargas éasca a fháil ar chur chun feidhme bhearta an Chóid, lena soláthrófar trédhearcacht agus nuashonruithe rialta ar shonraí ábhartha. Coinneoidh an Tascfhórsa buan an Cód slán i bhfad na haimsire agus oiriúnach don fheidhm, trí fhóram a bhunú – inter alia – chun athbhreithniú agus oiriúnú a dhéanamh ar na gealltanais i bhfianaise forbairtí teicneolaíochta, sochaíocha, margaidh agus reachtacha. Tá an Tascfhórsa comhdhéanta d’ionadaithe ó shínitheoirí, ó Ghrúpa na Rialálaithe Eorpacha um Sheirbhísí Meán Closamhairc (ERGA), ón bhFaireachlann Eorpach um na Meáin Dhigiteacha (EDMO) agus ón tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, agus is é an Coimisiún a dhéanann cathaoirleacht air.

• Creat faireacháin neartaithe

  Tá creat láidir faireacháin ag gabháil leis an gCód, lena n-áirítear Táscairí ar Leibhéal Seirbhíse chun cur chun feidhme an Chóid a thomhas ar fud an Aontais agus ar leibhéal na mBallstát. I mí Eanáir 2023, chuir sínitheoirí na chéad tuarascálacha bonnlíne maidir le cur chun feidhme an Chóid ar fáil don Choimisiún. Ina dhiaidh sin, tuairiscíonn Ardáin an-Mhór ar Líne, mar a shainmhínítear sa Ghníomh um Sheirbhísí Digiteacha (GSD), arís tar éis 6 mhí agus tuairiscíonn Sínitheoirí eile ar bhonn bliantúil. Tá gealltanas soiléir sa Chód neartaithe freisin oibriú i dtreo táscairí struchtúracha a bhunú, lenar féidir tionchar foriomlán an Chóid maidir le Bréagaisnéis a thomhas. Foilsíodh an chéad tacar tosaigh cheana féin.

• Táscairí Struchtúracha

Tá gealltanas soiléir sa Chód neartaithe freisin oibriú i dtreo táscairí struchtúracha a bhunú, lenar féidir tionchar foriomlán an Chóid maidir le Bréagaisnéis a thomhas. Foilsíodh an chéad sraith tosaigh de Tháscairí Struchtúracha cheana féin.

• Comhar le linn toghchán

Gheall sínitheoirí an Chóid go gcomhoibreoidís agus go gcomhordóidís a gcuid oibre le linn toghchán, nuair a bhíonn bagairt na bhfeachtas bréagaisnéise an-ard. Mar a fhoráiltear leis an gCód, tá córas mearfhreagartha bunaithe ag Sínitheoirí chun comhar tapa agus éifeachtach a áirithiú idir ardáin, eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus seiceálaithe fíricí le linn tréimhsí toghcháin – atá oibríochtúil do thoghcháin Pharlaimint na hEorpa i mí an Mheithimh 2024.