Ψηφιακή μάθηση και ΤΠΕ στην εκπαίδευση

Το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή μάθηση

Το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση (2021-2027) είναι μια πρωτοβουλία πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τη στήριξη της βιώσιμης και αποτελεσματικής προσαρμογής των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης των κρατών μελών της ΕΕ στην ψηφιακή εποχή.  

Για την επίτευξη των στόχων του, το σχέδιο δράσης καθορίζει 13 δράσεις σε 2 τομείς προτεραιότητας: 

1. Προώθηση της ανάπτυξης ενός οικοσυστήματος ψηφιακής εκπαίδευσης υψηλών επιδόσεων·
2. Ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων για τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Στο πλαίσιο της προτεραιότητας 1, δράση 6, έχει ανατεθεί σε ομάδα εμπειρογνωμόνων η ανάπτυξη δεοντολογικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και τη χρήση δεδομένων στην εκπαίδευση και την κατάρτιση με βάση τις δεοντολογικές κατευθυντήριες γραμμές για αξιόπιστη τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίες παρουσιάστηκαν από την ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για την ΤΝ το 2019.

Στο πλαίσιο της προτεραιότητας 2, δράση 7, έχει ανατεθεί σε ομάδα εμπειρογνωμόνων η ανάπτυξη κοινών κατευθυντήριων γραμμών για εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτές με σκοπό την προώθηση του ψηφιακού γραμματισμού και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισης.

Οι κατευθυντήριες γραμμές αναμένεται να είναι έτοιμες τον Σεπτέμβριο του 2022.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε επίσης το 2017 ανακοίνωση για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ταυτότητας μέσω της εκπαίδευσης και του πολιτισμού. Η ανακοίνωση αυτή αποτέλεσε τη συμβολή της Επιτροπής στη σύνοδο κορυφής των ηγετών για την εκπαίδευση και τον πολιτισμό στο Γκέτεμποργκ. Ορισμένες δράσεις πρέπει να εγκριθούν έως το 2025.

Χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας για την ψηφιακή μάθηση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρηματοδοτεί πολλές δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας για την ψηφιακή μάθηση στο πλαίσιο διαφόρων προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων «Ορίζων Ευρώπη» και «Ψηφιακή Ευρώπη», καθώς και των προηγούμενων προγραμμάτων «Ορίζων 2020», του έβδομου προγράμματος-πλαισίου (7ο ΠΠ) και του προγράμματος-πλαισίου για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (ΠΑΚ).

Στο πλαίσιο των προγραμμάτων «Ορίζων Ευρώπη» και «Ψηφιακή Ευρώπη», προγραμματίζονται οι ακόλουθες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων:

• eXtended Reality Learning — Engage and Interact (Θεματικό αναγνωριστικό: HORIZON-CL4-2022-HUMAN-01-19), ημερομηνία έναρξης: 21 Δεκεμβρίου 2021·
• Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας «Ψηφιακή Ευρώπη» για την περίοδο 2021-22 περιλαμβάνουν προπαρασκευαστικές δράσεις για τον χώρο δεδομένων για δεξιότητες που άνοιξε μεταξύ 17/11/2021-22/02/2022.

Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» καλύφθηκαν οι ακόλουθοι τομείς:

• Πρόγραμμα καθοδήγησης για σχολεία: ενσωμάτωση της καινοτομίας μέσω της διάδοσης των προηγμένων διδακτικών πρακτικών που βασίζονται στις ΤΠΕ σε έναν ευρύ κύκλο σχολείων (DT-TRANSFORMATIONS-21-2020)·ένα ενδυναμωτικό, χωρίς αποκλεισμούς διαδίκτυο επόμενης γενιάς (ICT-2019-30)·
• οικοδόμηση διεθνών εταιρικών σχέσεων σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος (ICT-39-2016-2017)·
• τεχνολογίες μάθησης και δεξιοτήτων (ΤΠΕ-22-2016)·
• τεχνολογίες για καλύτερη ανθρώπινη μάθηση και διδασκαλία (ΤΠΕ 20 – 2015)·
• προηγμένες τεχνολογίες ψηφιακών τυχερών παιχνιδιών/παιχνιδιών (ΤΠΕ 21- 2014).

Κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή συγχρηματοδοτεί δοκιμαστικό σχέδιο και προπαρασκευαστικές ενέργειες, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη είναι οι εξής:

• προπαρασκευαστική ενέργεια — Αύξηση της πρόσβασης σε εκπαιδευτικά εργαλεία σε περιοχές και κοινότητες με χαμηλή συνδεσιμότητα ή πρόσβαση σε τεχνολογίες (PPPA-2021-RemoteDigEdu)·
• πρόσκληση υποβολής δοκιμαστικού σχεδίου — Girls 4 STEM in Europe (Girls4STEM-2019) και το επιλεγμένο έργο GEM — Empower Girls to Embrace their Digital and Entrepreneurial Potential (Ενδυνάμωση των κοριτσιών για την αξιοποίηση του ψηφιακού και επιχειρηματικού δυναμικού τους).

Ψηφιοποίηση των σχολείων

Η Επιτροπή διεξήγαγε δεύτερη έρευνα στα σχολεία: Οι ΤΠΕ στην εκπαίδευση το 2019. Η έρευνα είχε 2 στόχους:

1. συγκριτική αξιολόγηση της προόδου στον τομέα των ΤΠΕ στα σχολεία·
2. να καθορίσει ένα μοντέλο για μια άρτια εξοπλισμένη και συνδεδεμένη τάξη.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 31 χώρες (ΕΕ27 + Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Ισλανδία και Τουρκία). Παρέχει λεπτομερή και αξιόπιστη συγκριτική αξιολόγηση σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στη σχολική εκπαίδευση σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και την παροχή υποδομών, τη χρήση, την εμπιστοσύνη και τις στάσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε επίσης μελέτη σχετικά με τις δορυφορικές ευρυζωνικές υπηρεσίες στα σχολεία. Η μελέτη έδειξε ότι, το 2015, εκτιμάται ότι το 18 % των σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της ΕΕ δεν ήταν συνδεδεμένα με ευρυζωνικές συνδέσεις. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η δορυφορική ευρυζωνική σύνδεση θα μπορούσε να αποτελέσει αποτελεσματική επιλογή για τα κακώς συνδεδεμένα σχολεία. Πρότεινε επίσης να χρησιμοποιηθεί ένα σύστημα κουπονιών ως εργαλείο για τη γεφύρωση του ευρυζωνικού χάσματος για τα σχολεία.