Digitaal leren en ICT in het onderwijs

Het actieplan voor digitaal leren

Het actieplan voor digitaal onderwijs (2021-2027) is een beleidsinitiatief van de Europese Unie (EU) ter ondersteuning van de duurzame en doeltreffende aanpassing van de onderwijs- en opleidingsstelsels van de EU-lidstaten aan het digitale tijdperk.  

Om de doelstellingen ervan te verwezenlijken, worden in het actieplan 13 acties op 2 prioritaire gebieden vastgesteld: 

1. het bevorderen van de ontwikkeling van een goed presterend ecosysteem voor digitaal onderwijs;
2. Verbetering van digitale vaardigheden en competenties voor de digitale transformatie.

In het kader van prioriteit 1, actie 6, is een deskundigengroep belast met de ontwikkeling van ethische richtsnoeren inzake artificiële intelligentie en gegevensgebruik in onderwijs en opleiding op basis van de ethische richtsnoeren voor betrouwbare artificiële intelligentie, die in 2019 door de deskundigengroep op hoog niveau inzake AI zijn gepresenteerd.

In het kader van prioriteit 2, actie 7, is een deskundigengroep belast met de ontwikkeling van gemeenschappelijke richtsnoeren voor leerkrachten en opvoeders om digitale geletterdheid te bevorderen en desinformatie aan te pakken door middel van onderwijs en opleiding.

De richtsnoeren zullen naar verwachting in september 2022 klaar zijn.

De Europese Commissie heeft in 2017 ook een mededeling aangenomen over de versterking van de Europese identiteit door middel van onderwijs en cultuur. Deze mededeling was de bijdrage van de Commissie aan de bijeenkomst van de leiders over onderwijs en cultuur op de top van Göteborg. Sommige maatregelen moeten uiterlijk in 2025 worden goedgekeurd.

Financiering van onderzoek en innovatie voor digitaal leren

De Europese Commissie financiert vele activiteiten op het gebied van onderzoek en innovatie voor digitaal leren in het kader van verschillende programma’s, waaronder Horizon Europa en het programma Digitaal Europaa, evenals de eerdere programma’s Horizon 2020, het zevende kaderprogramma (KP7) en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (KCI).

In het kader van de programma’s Horizon Europa en Digitaal Europa zijn de volgende oproepen gepland:

• eXtended Reality Learning — Engage and Interact (TOPIC ID: HORIZON-CL4-2022-HUMAN-01-19), openingsdatum: 21 december 2021;

• Oproepen in het kader van het werkprogramma van het programma Digitaal Europa voor 2021-22 omvatten voorbereidende acties voor de dataruimte voor vaardigheden die openstaat tussen 17/11/2021-22/02/2022.

De volgende gebieden werden in het kader van Horizon 2020 bestreken:

• Begeleidingsprogramma voor scholen: mainstreaming van innovatie door de geavanceerde op ICT gebaseerde onderwijspraktijken onder een brede kring van scholen te verspreiden (DT-TRANSFORMATIES-21-2020);een mondig, inclusief internet van de volgende generatie (ICT-2019-30);
• internationale partnerschapsopbouw in lage- en middeninkomenslanden (ICT-39-2016-2017);
• technologieën voor leren en vaardigheden (ICT-22-2016);
• technologieën voor beter menselijk leren en onderwijzen (ICT 20 – 2015);
• geavanceerde digitale gaming-/gamificatietechnologieën (ICT 21-2014).

Naar aanleiding van het initiatief van het Europees Parlement, de cofinanciering door de Commissie van proefprojecten en voorbereidende acties zijn de lopende acties:

• voorbereidende actie — Verbetering van de toegang tot onderwijsinstrumenten in gebieden en gemeenschappen met lage connectiviteit of toegang tot technologieën (PPPA-2021-RemoteDigEdu);
• proefprojectoproep — Girls 4 STEM in Europe (Girls4STEM-2019) en het geselecteerde project GEM — Empower Girls to Embrace their Digital and Entrepreneurial Potential.

Digitalisering van scholen

De Commissie heeft een tweede enquête onder scholen gehouden: ICT in het onderwijs in 2019. De enquête had twee doelstellingen:

1. benchmarking van de vooruitgang op het gebied van ICT op scholen;
2. een model definiëren voor een goed uitgerust en verbonden klaslokaal.

De enquête werd uitgevoerd in 31 landen (EU27 + VK, Noorwegen, IJsland en Turkije). Het biedt gedetailleerde en betrouwbare benchmarking van het gebruik van ICT in het schoolonderwijs in heel Europa, en van de infrastructuurvoorziening, het gebruik, het vertrouwen en de attitudes.

De Europese Commissie heeft ook een studie gepubliceerd over satellietgebaseerde breedbanddiensten op scholen. Uit de studie bleek dat in 2015 naar schatting 18 % van de basis- en middelbare scholen in de EU niet op breedband was aangesloten. In de studie werd geconcludeerd dat satellietbreedband een efficiënte optie zou kunnen zijn voor slecht verbonden scholen. Zij stelde ook voor een voucherregeling te gebruiken als instrument om de breedbandkloof voor scholen te dichten.