Απελευθέρωση του δυναμικού των δεδομένων κινητικότητας

Ποιες είναι οι δυνατότητες των δεδομένων κινητικότητας;

Στον σημερινό διασυνδεδεμένο κόσμο, ο τεράστιος όγκος δεδομένων που παράγεται από τις καθημερινές μετακινήσεις ανθρώπων και αγαθών έχει μεγάλες δυνατότητες. Τα δεδομένα κινητικότητας αποτελούν ισχυρή κινητήρια δύναμη για την ενίσχυση της καινοτομίας και της αποδοτικότητας, για τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων των Ευρωπαίων. Η αξιοποίηση αυτών των δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε εξυπνότερο, ανθεκτικότερο σχεδιασμό των υποδομών και των υπηρεσιών μεταφορών, πιο ομαλή κυκλοφορία, ευκολότερα διασυνοριακά ταξίδια, πιο ανταγωνιστικές αλυσίδες εφοδιαστικής και απλούστερη υποβολή εκθέσεων από τις ΜΜΕ. Πέρα από την απλή συλλογή δεδομένων, η πρόκληση είναι να καταστεί ευκολότερη η ανταλλαγή, με ασφαλή και ελεγχόμενο τρόπο, και να μετατραπούν σε αξιοποιήσιμη νοημοσύνη. Η αξιοποίηση του αναξιοποίητου δυναμικού των δεδομένων για τις μεταφορές είναι ζωτικής σημασίας για τη στήριξη της ανάπτυξης της ΤΝ και άλλων τεχνολογιών αιχμής.

Βασικές πρωτοβουλίες και νομοθετικά πλαίσια

Έχουν θεσπιστεί διάφορες βασικές πρωτοβουλίες και νομοθετικά πλαίσια για τη διευκόλυνση και την προώθηση της χρήσης δεδομένων στον τομέα της κινητικότητας.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δεδομένα που εφαρμόστηκε τον Φεβρουάριο του 2020 αποσκοπεί στη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς δεδομένων, διασφαλίζοντας την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη διευκόλυνση της πρόσβασης, της ανταλλαγής και της χρήσης δεδομένων σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της κινητικότητας, αξιοποιώντας το δυναμικό της προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας, διασφαλίζοντας παράλληλα την κυριαρχία των δεδομένων όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής αυτής, η έγκριση της ευρωπαϊκής πράξης για τα δεδομένα θα διασφαλίσει τη δίκαιη κατανομή της αξίας των δεδομένων και θα προωθήσει την πρόσβαση στα δεδομένα και τη χρήση τους. Στον τομέα της κινητικότητας, θα ανοίξει, για παράδειγμα, την αγορά υπηρεσιών που βασίζονται σε δεδομένα οχημάτων, από τις επισκευές έως την ασφάλιση. Η εκτελεστική πράξη για τα σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας καθιστά σημαντικά σύνολα δεδομένων του δημόσιου τομέα ελεύθερα διαθέσιμα σε μηχαναγνώσιμο μορφότυπο, συμπεριλαμβανομένων συνόλων δεδομένων σε δίκτυα μεταφορών (εσωτερικές πλωτές οδοί). Τέλος, η πράξη για τη διακυβέρνηση δεδομένων αποσκοπεί στην αύξηση της εμπιστοσύνης στους διαμεσολαβητές δεδομένων και στην ενίσχυση των μηχανισμών κοινοχρησίας δεδομένων.

Στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της για την περίοδο 2024-2029, η πρόεδρος της Επιτροπής κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα προτείνει μια στρατηγική για την Ευρωπαϊκή Ένωση Δεδομένων, με σκοπό την απλούστευση και τον εξορθολογισμό του πλαισίου για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ επιχειρήσεων και διοικήσεων, με βάση τους υφιστάμενους κανόνες.

© carloscastilla - Getty/iStock">

Πρωτοβουλίες για την ψηφιοποίηση και την κοινοχρησία δεδομένων στον τομέα των μεταφορών

Η ΕΕ προωθεί επίσης ενεργά τη συνεργασία με τις κυβερνήσεις και τη βιομηχανία για την ανάπτυξη κοινών προτύπων και βέλτιστων πρακτικών για τη συλλογή, τη διαχείριση και τη χρήση δεδομένων στον τομέα των μεταφορών. Διάφορες πρωτοβουλίες στηρίζουν την ψηφιοποίηση των μεταφορών, διευκολύνοντας την πρόσβαση και την ανταλλαγή δεδομένων που σχετίζονται με την κινητικότητα. Παραδείγματα αποτελούν το πλαίσιο για τα ευφυή συστήματα μεταφορών (ITS), το οποίο οργανώνει την πρόσβαση σε βασικά δεδομένα μεταφορών μέσω των εθνικών σημείων πρόσβασης (ΕΣΠ) και το έργο NAPCORE, το οποίο αποσκοπεί στην εναρμόνιση και την ενίσχυση των εν λόγω σημείων πρόσβασης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το φόρουμ για τις ψηφιακές μεταφορές και την εφοδιαστική (DTLF) δημιουργεί διαλειτουργικά περιβάλλοντα για την κοινοχρησία δεδομένων για τις εμπορευματικές μεταφορές και την εφοδιαστική. Επιπλέον, ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ) — Ψηφιακός τομέας στηρίζει τη δημιουργία επιχειρησιακών ψηφιακών πλατφορμών (ODP), οι οποίες θα στηρίξουν τη μετασκευή των υποδομών ενέργειας και μεταφορών και θα παράσχουν πόρους ΤΠΕ για τη διευκόλυνση της ροής, της αποθήκευσης και της επεξεργασίας δεδομένων, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη νέων έξυπνων υπηρεσιών.

© Mathis Works - DigitalVision Vectors via Getty Image">

Προς έναν κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων κινητικότητας

© funky-data - Getty/iStock">

Στη στρατηγική της ΕΕ για τα δεδομένα ανακοινώθηκε η δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών χώρων δεδομένων σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της κινητικότητας. Αυτοί οι χώροι δεδομένων παρέχουν τη διακυβέρνηση και την υποδομή που απαιτούνται για τη διευκόλυνση της πρόσβασης, της συγκέντρωσης και της κοινοχρησίας δεδομένων με ελεγχόμενο και ασφαλή τρόπο. 

Ενώ παράγονται πολλά δεδομένα στον τομέα της κινητικότητας και των μεταφορών, είναι ιδιαίτερα κατακερματισμένα. Πάρα πολλές εταιρείες δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση στα δεδομένα που χρειάζονται, ενώ μεγάλες ξένες εταιρείες τεχνολογίας χρησιμοποιούν ευρωπαϊκά δεδομένα για να τροφοδοτήσουν την επιχείρησή τους.

Ο ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων κινητικότητας (EMDS) έχει ως στόχο να παράσχει ένα κοινό τεχνικό πλαίσιο και πλαίσιο διακυβέρνησης για να καταστεί δυνατή η διαλειτουργικότητα και να αρθούν οι φραγμοί στην πρόσβαση και την κοινοχρησία δεδομένων στον τομέα της κινητικότητας και των μεταφορών. Βασίζεται σε υφιστάμενα και αναδυόμενα οικοσυστήματα δεδομένων για τις μεταφορές, συμβάλλοντας στη συνένωση και τη διασύνδεσή τους. Υποστηρίζει τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις, βοηθώντας τους να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά τα δεδομένα, οδηγώντας στην πρόοδο των τεχνολογιών και των υπηρεσιών μεταφορών. 

Δράσεις για την επίτευξη του κοινού ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων κινητικότητας

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής  σχετικά με τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων κινητικότητας εξαγγέλθηκαν οι στόχοι, τα υποστηρικτικά μέτρα, τα ορόσημα και η προτεινόμενη μελλοντική πορεία για τον EMDS. Για την υλοποίηση του οράματος ενός κοινού ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων κινητικότητας (EMDS), βρίσκονται σε εξέλιξη διάφορες συντονισμένες δράσεις.

Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη» (DIGITAL), τον Σεπτέμβριο του 2023 ολοκληρώθηκε προπαρασκευαστική δράση, στην οποία χαρτογραφήθηκαν οι υφιστάμενες πρωτοβουλίες και προσδιορίστηκαν πιθανά κοινά δομικά στοιχεία. Τον Νοέμβριο του 2023 ξεκίνησε δράση ανάπτυξης για τη διάθεση υποδομών δεδομένων και μηχανισμών διακυβέρνησης που στηρίζουν περιπτώσεις χρήσης σε εννέα πόλεις και περιφέρειες, με έμφαση στην αστική κινητικότητα, όπως ο σχεδιασμός πολυτροπικών διαδρομών, η παρακολούθηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της κυκλοφορίας ή η βελτίωση της προσβασιμότητας των τρόπων μεταφοράς σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα. Μια νέα δράση διέθεσε 15 εκατ. EUR για τη δημιουργία μιας βιώσιμης δομής συνεργασίας και την ανάπτυξη περαιτέρω περιπτώσεων διασυνοριακής κινητικότητας και χρήσης της εφοδιαστικής.

Στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ), μια εν εξελίξει μελέτη θα συμβάλει στον καθορισμό της δομής διακυβέρνησης για τον EMDS, καθώς και του ρόλου του επιπέδου διασύνδεσης που θα διευκολύνει τη δυνατότητα εντοπισμού και την προσβασιμότητα των δεδομένων σε διάφορα οικοσυστήματα. 

Τέλος, οι κοινοπραξίες ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) αποτελούν νέο μηχανισμό για την υλοποίηση πολυκρατικών έργων, ο οποίος θεσπίστηκε με το πρόγραμμα πολιτικής 2030 για την ψηφιακή δεκαετία και έχει σχεδιαστεί για να διευκολύνει την ανάπτυξη βιώσιμων υποδομών. Η εν εξελίξει προετοιμασία του EDIC για την κινητικότητα και τα υλικοτεχνικά δεδομένα θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία, την κλιμάκωση και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του EMDS.

Αξιοποίηση οικοσυστημάτων και πλατφορμών δεδομένων σε ολόκληρη την ΕΕ

Εκτός από αυτές τις πρωτοβουλίες της ΕΕ, διάφορα οικοσυστήματα δεδομένων, πλατφόρμες πρωτοβουλιών και αγορές —υπό την καθοδήγηση των κρατών μελών ή ιδιωτικών φορέων— επιδιώκουν να διευκολύνουν την κοινοχρησία δεδομένων στον τομέα της κινητικότητας. Στα βασικά παραδείγματα περιλαμβάνονται τα εξής:

• Χώρος δεδομένων κινητικότητας: με την υποστήριξη της γερμανικής κυβέρνησης, αυτό το ανοικτό αποκεντρωμένο οικοσύστημα επιτρέπει στους παρόχους δεδομένων κινητικότητας να ανταλλάσσουν δεδομένα, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο και συνδέοντας τις υφιστάμενες πλατφόρμες δεδομένων κινητικότητας. 

• Eona-X: αυτός ο χώρος δεδομένων για την κινητικότητα, τις μεταφορές και τον τουρισμό ιδρύθηκε από κορυφαίους ιδιωτικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων των αεροπορικών εταιρειών, των σιδηροδρόμων, των αερολιμένων, της αυτοκινητοβιομηχανίας και των εταιρειών τεχνολογίας ταξιδιών. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GAIA-X, αποσκοπεί στην απρόσκοπτη ενσωμάτωση των ταξιδιωτικών δεδομένων σε διάφορους τρόπους μεταφοράς για την ενίσχυση της ταξιδιωτικής εμπειρίας.

• Υποδομή βασικών δεδομένων (BDI): αυτό το σύνολο συμφωνιών που στοχεύουν στον τομέα της εφοδιαστικής επιτρέπει στα συμμετέχοντα μέρη να αναπτύξουν από κοινού ένα δίκτυο ΤΠ που υποστηρίζει την κοινοχρησία εμπιστευτικών δεδομένων, διασφαλίζοντας παράλληλα την κυριαρχία των δεδομένων. Η ανάπτυξη και η εφαρμογή του υποστηρίζονται από την ολλανδική κυβέρνηση. 

• Οικοσύστημα δεδομένων κυκλοφορίας: αυτή η σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην οποία συμμετέχουν περίπου 200 οργανισμοί από τη Φινλανδία και πέραν αυτής, αναπτύσσει κανόνες για την αποτελεσματική ανταλλαγή δεδομένων στον τομέα της κυκλοφορίας με σκοπό τη δημιουργία καινοτόμων λύσεων χρήσης δεδομένων και μιας δίκαιης οικονομίας δεδομένων. Υποστηρίζεται από την Fintraffic.

Ο κοινός ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων κινητικότητας θα βασιστεί στις πολλαπλές υφιστάμενες πρωτοβουλίες. Θα προωθήσει τη διαλειτουργικότητα μεταξύ τους, συνεισφέροντας εργαλεία για τη στήριξη της σύγκλισής τους και διευκολύνοντας την ανακάλυψη δεδομένων και την πρόσβαση σε όλα τα οικοσυστήματα.

Προώθηση της διαλειτουργικότητας σε όλους τους τομείς

Η ενίσχυση των συνεργειών με άλλους κοινούς ευρωπαϊκούς χώρους δεδομένων (όπως ο τουρισμός, οι έξυπνες κοινότητες, η Πράσινη Συμφωνία και η μεταποίηση) είναι ουσιαστικής σημασίας, καθώς ορισμένες από τις πλέον ελπιδοφόρες ευκαιρίες βρίσκονται στη διασταύρωση μεταξύ τομέων. Για παράδειγμα, η αξιοποίηση των χώρων δεδομένων ενέργειας και κινητικότητας θα καταστήσει δυνατή την αξιοποίηση των δεδομένων ηλεκτροκίνησης, βελτιστοποιώντας την παραγωγή και τη ζήτηση ενέργειας. 

Για να καταστεί δυνατή η διαλειτουργικότητα μεταξύ τομεακών χώρων δεδομένων, η ΕΕ στηρίζει την ανάπτυξη κοινού σχεδίου στρατηγικής, κοινών προτύπων και κοινών δομικών στοιχείων. Το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη» χρηματοδοτεί κυρίως το κέντρο υποστήριξης χώρων δεδομένων και την ανάπτυξη του Simpl, του έξυπνου ενδιάμεσου λογισμικού ανοικτού κώδικα για τους ευρωπαϊκούς χώρους δεδομένων. 

Μάθετε περισσότερα

• Συμπεράσματα της προπαρασκευαστικής ενέργειας για τον EMDS 

• Δραστηριότητες του deploymentEMDS, της εν εξελίξει δράσης ανάπτυξης

• Βασικές τεχνολογίες για την τόνωση της ψηφιοποίησης των μεταφορών

• Ιστοσελίδα της στρατηγικής για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα για τομεακές πρωτοβουλίες και μέτρα που συνδέονται με δεδομένα κινητικότητας