Skip to main content
De digitale toekomst van Europa vormgeven

De opensourcestrategie van de EU

De opensourcestrategie van de EU plaatst open source centraal in de technologische soevereiniteit van de EU door Europese open alternatieven voor eigen oplossingen van buiten de EU op kritieke gebieden te bevorderen.

De openbronstrategie van de EU heeft tot doel de open digitale ecosystemen van Europa te versterken door de ontwikkeling, schaalvergroting, uitrol en duurzaamheid op lange termijn van openbrontechnologieën in zowel de publieke als de particuliere sector te ondersteunen.

De strategie is ingebed in de bredere mededeling over Europese technologische soevereiniteit, die deel uitmaakt van het pakket digitale soevereiniteit van de EU, naast initiatieven zoals het voorstel voor een verordening inzake cloud- en AI-ontwikkeling, het voorstel voor een chipverordening 2.0 en de strategische routekaart voor digitalisering en AI in energie. Samen hebben deze initiatieven tot doel een samenhangend kader voor de digitale infrastructuur van Europa tot stand te brengen en de veerkracht, het concurrentievermogen en de strategische autonomie te versterken.

Waarom is open source belangrijk voor de technologische soevereiniteit van Europa?

Open source helpt de afhankelijkheid van niet-EU-technologieën te verminderen en vergroot de controle over kritieke digitale infrastructuur, met inbegrip van software- en hardwaresystemen.

Wie heeft er baat bij een goed open source ecosysteem? 

  • Overheidsdiensten: meer keuze, meer controle over digitale infrastructuur, betere interoperabiliteit, minder lock-in en efficiënter hergebruik van oplossingen
  • Bedrijven en kmo’s: lagere toegangsdrempels, toegang tot gedeelde innovatie-ecosystemen en mogelijkheden om nieuwe digitale producten te ontwikkelen en op te schalen
  • Burgers: meer keuze, transparantere, veiligere en betrouwbaardere digitale diensten in overeenstemming met de waarden van de EU
  • Ontwikkelaars en innovatoren: toegang tot grote samenwerkingsecosystemen die kennisdeling, experimenten en grensoverschrijdende samenwerking mogelijk maken

Wat zijn de huidige uitdagingen voor het Europese opensource-ecosysteem?

Ondanks het potentieel ervan staat het Europese opensource-ecosysteem nog steeds voor structurele uitdagingen. Het gaat onder meer om beperkte langetermijnfinanciering, moeilijkheden bij het onderhouden en opschalen van projecten en belemmeringen bij de overgang van innovatie naar industriële toepassing.

Andere uitdagingen zijn de gefragmenteerde zichtbaarheid van Europese oplossingen, de beperkte toegang tot overheidsopdrachten en de afhankelijkheid van dominante technologieleveranciers van buiten de EU. In veel gevallen wordt de economische waarde die wordt gegenereerd door opensourceprojecten buiten Europa vastgelegd, waardoor het voor Europese ontwikkelaars en bedrijven moeilijker wordt om ten volle van hun bijdragen te profiteren.

Om deze problemen aan te pakken, zijn sterkere coördinatie, betere financieringsmechanismen, betere governancekaders en steun voor duurzame opensourcebedrijfsmodellen nodig.

Wat is de concrete aanpak van de opensourcestrategie van de EU?

In de openbronstrategie van de EU wordt uitgegaan van een volledige levenscyclusbenadering, die de hele keten bestrijkt, van onderzoek en ontwikkeling tot marktintroductie, uitrol en het onderhoud en beheer op lange termijn van kritieke openbroncomponenten, ook binnen de EU-instellingen.

De strategie bevat concrete maatregelen om het bredere opensource-ecosysteem te versterken door bijdragers, stichtingen, bedrijven en gebruikers te ondersteunen; het mogelijk maken van levensvatbare opensourcebedrijfsmodellen; bevordering van open source bij aanbestedingen; en versterking van de rol van open source bij normalisatie en internationale samenwerking.

Belangrijke uitvoeringsgebieden zijn onder meer:

  • Bevordering van opensourceoplossingen in belangrijke EU-beleidsmaatregelen zoals het EU-ecosysteem voor digitale identiteit, met inbegrip van de Europese portemonnee voor digitale identiteit (EUDI-portemonnee) en de Europese portemonnee voor bedrijven (EBW)
  • Versterking van de samenwerking met de lidstaten, met name via het Europees consortium voor digitale infrastructuur voor digitale commons, om veilige opensourcealternatieven voor overheidsdiensten te ontwikkelen, aan te passen en op te schalen
  • Overheidsdiensten ertoe brengen gebruikers en contribuanten te verankeren in open source, door middel van aanbestedingsrichtsnoeren, opensourcevriendelijke aanbestedingen, versterking van het Open Source Programme Office en zijn netwerken, herbruikbare publieke digitale activa en door openheid en soevereiniteit te verankeren in beslissingen over digitale investeringen
  • Ondersteuning van de ontwikkeling van nieuwe opensource-bouwstenen op kritieke technologiegebieden, waaronder besturingssystemen, cloud en edge, AI, cyberbeveiliging, infrastructuur voor softwareontwikkeling, halfgeleiders en toekomstige internetarchitecturen
  • Zorgen voor het onderhoud, de beveiliging en de duurzaamheid op lange termijn van kritieke opensourcecomponenten, met name door middel van rentmeesterschap, een EU-beoordelingskader, afhankelijkheidsanalyse en een instrument voor opensourceonderhoud
  • Verbetering van vaardigheden voor het werken met open technologieën, met inbegrip van steun voor opensourceontwikkeling en mobiliteit van contribuanten via programma’s zoals het Erasmus+-programma 2027

Doelstelling 1 – Open bron voor technologische soevereiniteit

Uitrol & amp; opname

  • Schaal de Open Internet Stack – een catalogus voor opensourceoplossingen die in overeenstemming zijn met de prioriteiten en regels van de EU.
  • Het gebruik van opensourcealternatieven voor eigen oplossingen ondersteunen, samen met de lidstaten en het Digital Commons EDIC — cloud, werkplekinstrumenten, beveiligde e-mail, gedecentraliseerde sociale media.
  • Open source in de EUDI-portemonnee, de Europese portemonnee voor bedrijven en leeftijdsverificatie bevorderen.

Bouw en ontwikkeling

  • Prioriteit geven aan opensourcefinanciering op belangrijke gebieden zoals halfgeleiders, besturingssystemen, cloud, AI, cyberbeveiliging en toekomstig internet.

Doelstelling 2 – Levendig opensource-ecosysteem

  • Ondersteun startups via accelerators, juridische / licentiehulp, training en inkoopmogelijkheden.
  • Ontwikkelen van een toolkit voor rentmeesterschap en ondersteunen van in de EU gevestigde rentmeestersorganisaties voor strategische activa.
  • Veiligheid: Maak een Open Source Maintenance Instrument, kritische afhankelijkheid mapping, en mirroring mogelijkheden.
  • Investeer in vaardigheden voor scholen, universiteiten, ambtenaren en lerenden.

Doelstelling 3 – Open source in het openbaar bestuur

  • Ontwikkelen van aanbestedingsrichtsnoeren voor open normen en eerlijke beoordeling van open source-biedingen.
  • Versterken van het Open Source Programme Office (OSPO) van de Commissie, het OSPO-netwerk van de publieke sector van de EU en de mechanismen van Interoperabel Europa.
  • Stel gemeenschappelijke beveiligingsbasislijnen vast voor repositories van de Commissie: monitoring, kwetsbaarheden, naleving van licenties en afhankelijkheidsrisico's.
  • Openheid en soevereiniteit door ontwerp integreren in digitale investerings- en governancecontroles.

Doelstelling 4 – Versterkte normen en internationaal bereik

  • Opensourceontwikkelaars en -oplossingen uit de EU internationaal promoten via het EU Tech Business Offer.
  • Het gebruik van in de EU ontwikkelde instrumenten — Open Internet Stack, AI, digitale identiteit en portemonnees voor bedrijven — in partnerlanden ondersteunen.
  • Opensourcegemeenschappen integreren in normalisatie, onder meer door de herziening van de normalisatieverordening van de EU.

Welke EU-maatregelen ter ondersteuning van open source zijn reeds van kracht?

De afgelopen jaren hebben verschillende Europese initiatieven bijgedragen aan het opensource-ecosysteem van de EU. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Next Generation Internet Initiative (NGI): ondersteuning van open, betrouwbare en gebruikersgerichte internettechnologieën
  • SIMPL-programma: ontwikkeling van open, veilige en interoperabele middleware voor Europese dataruimten 
  • GenAI4EU-initiatief: ondersteuning van de ontwikkeling en invoering van open en betrouwbare AI-oplossingen
  • Gemeenschappelijke Onderneming voor chips (RISC-V en softwaregedefinieerde voertuigstapel): ondersteuning van open hardware en industriële toepassingen
  • De AI-toepassingsstrategie: een toolbox ontwikkelen om de invoering van AI in de publieke sector te ondersteunen, met een gedeeld register van praktische, opensource- en herbruikbare instrumenten en oplossingen
  • De opensourcesoftwarestrategie van de EU-instellingen: De strategie moedigt de EU-instellingen aan om opensourceoplossingen te gebruiken, te delen en eraan bij te dragen, hergebruik te bevorderen, kosten te verlagen en samenwerking tussen overheidsdiensten te bevorderen.

 

Last update

6 November 2026