Sors Miftuħ fl-UE

X’inhu s-sors miftuħ?

Sors miftuħ huwa mudell ta 'żvilupp għas-softwer u l-ħardwer.  F’software b’sors miftuħ, il-kodiċi tas-sors huwa disponibbli għall-pubbliku u jista’ jintuża, jiġi mmodifikat u kondiviż minn kulħadd. Il-hardware b’sors miftuħ jirreferi għal oġġetti fiżiċi li l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tagħhom huma kondiviżi pubblikament. Dan l-approċċ jippermetti kollaborazzjoni bejn il-fruntieri u s-setturi, li tippermetti lill-amministrazzjonijiet pubbliċi, lin-negozji u lill-iżviluppaturi jibnu fuq soluzzjonijiet eżistenti minflok ma jibdew mill-bidu nett. L-Ewropa għandha ekosistema b’saħħitha ta’ aktar minn 3 miljun kontributur u aktar minn 500 kumpanija b’sors miftuħ.

Għaliex is-sors miftuħ huwa importanti għas-sovranità teknoloġika tal-Ewropa

Sors miftuħ jgħin biex titnaqqas id-dipendenza fuq teknoloġiji mhux tal-UE u jżid il-kontroll fuq l-infrastruttura diġitali kritika, inklużi s-sistemi tas-software u tal-hardware. 

Min jibbenefika minn ekosistema b’sors miftuħ li żżomm f’wiċċ l-ilma

• Amministrazzjonijiet pubbliċi: kontroll akbar fuq l-infrastruttura diġitali, interoperabbiltà mtejba, lock-in imnaqqas u użu mill-ġdid aktar effiċjenti tas-soluzzjonijiet
• In-negozji u l-SMEs: inqas ostakli għad-dħul, aċċess għal ekosistemi tal-innovazzjoni kondiviżi u opportunitajiet għall-iżvilupp u l-iskalar ta’ prodotti diġitali ġodda
• Ċittadini: servizzi diġitali aktar trasparenti, siguri u affidabbli allinjati mal-valuri tal-UE
• Żviluppaturi u innovaturi: aċċess għal ekosistemi kollaborattivi kbar li jippermettu l-kondiviżjoni tal-għarfien, l-esperimentazzjoni u l-kooperazzjoni transfruntiera

L-isfidi attwali għall-ekosistema ta’ sors miftuħ tal-UE

Minkejja l-potenzjal tagħha, l-ekosistema ta’ sors miftuħ tal-UE għadha qed tiffaċċja sfidi strutturali. Dawn jinkludu finanzjament fit-tul limitat, diffikultajiet fiż-żamma u l-iskalar tal-proġetti, u ostakli fit-tranżizzjoni mill-innovazzjoni għall-użu industrijali.
Sfidi oħra jinkludu l-viżibbiltà frammentata tas-soluzzjonijiet Ewropej, l-aċċess limitat għall-akkwist pubbliku, u d-dipendenza fuq fornituri dominanti tat-teknoloġija mhux tal-UE. F’xi każijiet, il-valur ekonomiku ġġenerat minn proġetti b’sors miftuħ jinqabad barra mill-Ewropa, u dan jillimita l-kapaċità tal-iżviluppaturi u tal-kumpaniji Ewropej li jibbenefikaw bis-sħiħ mill-kontribuzzjonijiet tagħhom.
L-indirizzar ta’ dawn il-kwistjonijiet jeħtieġ koordinazzjoni aktar b’saħħitha, mekkaniżmi ta’ finanzjament imtejba, oqfsa ta’ governanza aħjar u appoġġ għal mudelli ta’ negozju sostenibbli b’sors miftuħ.

Kif l-UE tappoġġa s-sors miftuħ 

L-UE qed tiżviluppa approċċ ikkoordinat għal sors miftuħ li jappoġġa ċ-ċiklu tal-ħajja sħiħ tat-teknoloġiji b’sors miftuħ, mill-iżvilupp sal-użu, il-manutenzjoni u l-integrazzjoni tas-suq. F’dawn l-aħħar snin, diversi inizjattivi kkontribwew għall-ekosistema ta’ sors miftuħ tal-UE.

• Inizjattiva tal-Internet tal-Ġenerazzjoni li Jmiss (NGI): l-appoġġ għal teknoloġiji tal-internet miftuħa, affidabbli u ċċentrati fuq l-utent
• Konsorzju għall-Infrastruttura Diġitali Ewropea għall-Commons Diġitali2: l-għoti ta’ qafas kollaborattiv għas-sostenn u l-espansjoni ta’ teknoloġiji b’sors miftuħ essenzjali għas-servizzi pubbliċi
• Programm SIMPL: l-iżvilupp ta’ middleware miftuħ, sigur u interoperabbli għall-ispazji Ewropej tad-data 
• Inizjattiva GenAI4EU: l-appoġġ għall-iżvilupp u l-adozzjoni ta’ soluzzjonijiet tal-IA miftuħa u affidabbli
• L-Impriża Konġunta taċ-Ċipep (RISC-V u ċ-ċumnija ta’ vetturi definita mis-software): appoġġ għall-ħardwer miftuħ u l-applikazzjonijiet industrijali
• L-Istrateġija Applika l-IA: il-bini ta’ sett ta’ għodod biex jappoġġa l-adozzjoni tal-IA fis-settur pubbliku, li jinkludi repożitorju kondiviż ta’ għodod u soluzzjonijiet prattiċi, b’sors miftuħ u li jistgħu jerġgħu jintużaw.
• L-Istrateġija ta’ Softwer b’Sors Miftuħ tal-istituzzjonijiet tal-UE: L-istrateġija tħeġġeġ lill-istituzzjonijiet tal-UE jużaw, jikkondividu u jikkontribwixxu għal soluzzjonijiet b’sors miftuħ, jippromwovu l-użu mill-ġdid, inaqqsu l-kostijiet u jrawmu l-kollaborazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet.