Διαδικτυακές πλατφόρμες

Τι είναι οι διαδικτυακές πλατφόρμες και γιατί είναι σημαντικές

Οι επιγραμμικές πλατφόρμες αποτελούν ισχυρές κινητήριες δυνάμεις της καινοτομίας και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ψηφιακή κοινωνία και οικονομία της Ευρώπης. Καλύπτουν ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, όπως διαδικτυακές αγορές, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καταστήματα δημιουργικού περιεχομένου, καταστήματα εφαρμογών, ιστότοποι σύγκρισης τιμών, πλατφόρμες για τη συνεργατική οικονομία, καθώς και μηχανές αναζήτησης. Αυξάνουν τις επιλογές των καταναλωτών, βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και μπορούν να ενισχύσουν τη συμμετοχή των πολιτών στην κοινωνία.

Οι επιγραμμικές πλατφόρμες μοιράζονται βασικά χαρακτηριστικά, όπως η χρήση τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών για τη διευκόλυνση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των χρηστών, η συλλογή και η χρήση δεδομένων σχετικά με τις εν λόγω αλληλεπιδράσεις και τα αποτελέσματα δικτύου. Αυτά τα εφέ δικτύου καθιστούν τη χρήση των πλατφορμών με τους περισσότερους χρήστες πιο πολύτιμη για άλλους χρήστες.

Σήμερα, 1 εκατομμύριο επιχειρήσεις της ΕΕ πωλούν ήδη αγαθά και υπηρεσίες μέσω διαδικτυακών πλατφορμών, ενώ πάνω από το 50 % των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που πωλούν μέσω διαδικτυακών αγορών πωλούν διασυνοριακά.

Η προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τις διαδικτυακές πλατφόρμες επικεντρώνεται στην προώθηση ενός περιβάλλοντος εμπιστοσύνης, νομιμότητας και καινοτομίας στην ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προσδιόρισε βασικούς τομείς ενδιαφέροντος στην ανακοίνωσή της για τις επιγραμμικές πλατφόρμες . Οι κατευθυντήριες αρχές πολιτικής είναι οι εξής:

1. δημιουργία και διατήρηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για συγκρίσιμες ψηφιακές υπηρεσίες·
2. διασφάλιση υπεύθυνης συμπεριφοράς των επιγραμμικών πλατφορμών για την προστασία των βασικών αξιών·
3. ενίσχυση της εμπιστοσύνης, της διαφάνειας και διασφάλιση της δικαιοσύνης στις επιγραμμικές πλατφόρμες·
4. να διατηρηθούν οι αγορές ανοικτές και αμερόληπτες, ώστε να προωθηθεί μια οικονομία βασιζόμενη στα δεδομένα.

Η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες

Η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες τέθηκε σε εφαρμογή τον Φεβρουάριο του 2024. Μαζί με την πράξη για τις ψηφιακές αγορές, η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες θα δημιουργήσει έναν ασφαλέστερο και πιο ανοικτό ψηφιακό χώρο για όλους τους χρήστες και θα διασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις.

Η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες ουσιαστικά:

1. προστατεύει τους καταναλωτές και τα θεμελιώδη δικαιώματά τους στο διαδίκτυο
2. θεσπίζει ένα ισχυρό πλαίσιο διαφάνειας και λογοδοσίας για τις επιγραμμικές πλατφόρμες
3. προωθεί την καινοτομία, την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα εντός της ενιαίας αγοράς

Κανονισμός της ΕΕ για τη δικαιοσύνη και τη διαφάνεια στις σχέσεις μεταξύ επιγραμμικών πλατφορμών και επιχειρήσεων

Ο κανονισμός για τις σχέσεις μεταξύ επιγραμμικών πλατφορμών και επιχειρήσεων θεσπίζει εναρμονισμένο πλαίσιο για ελάχιστα δικαιώματα διαφάνειας και επανόρθωσης. Προστατεύει τις εταιρείες που εξαρτώνται από επιγραμμικές πλατφόρμες για την προσέγγιση των καταναλωτών, διασφαλίζοντας παράλληλα το δυναμικό καινοτομίας των πλατφορμών. 

Τον Νοέμβριο του 2025, για την απλούστευση των ψηφιακών κανόνων, η Επιτροπή πρότεινε την κατάργηση του κανονισμού P2B. Τόσο η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA) όσο και η πράξη για τις ψηφιακές αγορές (DMA) έχουν θεσπίσει πιο αποτελεσματικούς και μακρόπνοους κανόνες για τη διασφάλιση ενός ασφαλούς, προβλέψιμου και αξιόπιστου επιγραμμικού περιβάλλοντος, καθώς και διεκδικήσιμων και δίκαιων ψηφιακών αγορών.

Σύσταση σχετικά με μέτρα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο

Τον Μάρτιο του 2018 η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση σχετικά με μέτρα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο. Αυτό βασίζεται στην ανακοίνωση για την αντιμετώπιση του παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο του Σεπτεμβρίου 2017, η οποία μεταφράζει την πολιτική δέσμευση σε (μη δεσμευτική) νομική μορφή.

Αλγοριθμική διαφάνεια

Κατόπιν αιτήματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή διενεργεί διεξοδική ανάλυση της αλγοριθμικής διαφάνειας και λογοδοσίας. Το δοκιμαστικό σχέδιο θα παράσχει διεξοδική μελέτη του ρόλου των αλγορίθμων στην ψηφιακή οικονομία και κοινωνία. Ειδικότερα, πώς διαμορφώνουν, φιλτράρουν ή εξατομικεύουν τις ροές πληροφοριών.

Ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας

Οι ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας δημιουργούν ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και τους αυτοαπασχολούμενους, καθώς και βελτιωμένη πρόσβαση των καταναλωτών σε υπηρεσίες. Ωστόσο, οι νέοι τρόποι εργασίας συνοδεύονται επίσης από νέες προκλήσεις. Γίνεται όλο και πιο δύσκολο να ταξινομηθεί σωστά το καθεστώς απασχόλησης των ατόμων, οδηγώντας σε ορισμένες περιπτώσεις σε ανεπαρκή εργασιακά δικαιώματα και κοινωνική προστασία για ορισμένους. Επιπλέον, η χρήση αλγορίθμων στην εργασία σε πλατφόρμα μπορεί να εγείρει ζητήματα λογοδοσίας και διαφάνειας.