Γεωγραφικός αποκλεισμός

Τι είναι ο αδικαιολόγητος γεωγραφικός αποκλεισμός;

Οι διακρίσεις μεταξύ των πελατών της ΕΕ όσον αφορά την κατάτμηση των αγορών κατά μήκος των εθνικών συνόρων και την αύξηση των κερδών εις βάρος των αλλοδαπών πελατών, θεωρείται αδικαιολόγητος γεωγραφικός αποκλεισμός.

Ο κανονισμός

Ο κανονισμός για τον γεωγραφικό αποκλεισμό ορίζει τρεις ειδικές περιπτώσεις αδικαιολόγητου γεωγραφικού αποκλεισμού:

• Πώληση αγαθών χωρίς φυσική παράδοση

Παράδειγμα: Ένας Βέλγος πελάτης επιθυμεί να αγοράσει ένα ψυγείο και βρίσκει την καλύτερη προσφορά σε μια γερμανική ιστοσελίδα. Ο πελάτης θα έχει το δικαίωμα να παραγγείλει το προϊόν και να το παραλάβει στις εγκαταστάσεις του εμπόρου ή να οργανώσει την παράδοση του στο σπίτι του.

• Η πώληση υπηρεσιών που παρέχονται ηλεκτρονικά

Παράδειγμα: Βούλγαρος καταναλωτής επιθυμεί να αγοράσει υπηρεσίες φιλοξενίας για τον ιστότοπό της από ισπανική εταιρεία. Θα έχει πλέον πρόσβαση στην υπηρεσία, μπορεί να εγγραφεί και να αγοράσει αυτή την υπηρεσία χωρίς να χρειάζεται να καταβάλει πρόσθετα τέλη σε σύγκριση με έναν Ισπανό καταναλωτή.

• Η πώληση υπηρεσιών που παρέχονται σε συγκεκριμένη φυσική τοποθεσία

Παράδειγμα: Μια ιταλική οικογένεια επισκέπτεται ένα γαλλικό θεματικό πάρκο και επιθυμεί να επωφεληθεί από μια οικογενειακή έκπτωση στην τιμή των εισιτηρίων εισόδου. Η έκπτωση θα είναι διαθέσιμη για την ιταλική οικογένεια.

Υπάρχουν επίσης δικαιολογημένοι λόγοι για τους εμπόρους να μην πραγματοποιούν διασυνοριακές πωλήσεις. Όπως η ανάγκη εγγραφής σε φορολογική αρχή της χώρας προορισμού, τα υψηλότερα έξοδα αποστολής ή τα έξοδα που προκύπτουν από την εφαρμογή της αλλοδαπής νομοθεσίας για τους καταναλωτές. Ενώ τα εξωτερικά εμπόδια δημιουργούν πρόσθετες επιπλοκές και επιπλέον κόστος για τον έμπορο, οι διαφορές στη μεταχείριση των πελατών βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια.

Για την καλύτερη κατανόηση του κανονισμού, η Επιτροπή εξέδωσε λεπτομερές έγγραφο ερωτήσεων και απαντήσεων και ένα MEMO.

Ο κανονισμός αυτός αποτελούσε μέρος μιας δέσμης μέτρων για το ηλεκτρονικό εμπόριο μαζί με νομοθετική πρόταση για τις υπηρεσίες διασυνοριακής παράδοσης δεμάτων και νομοθετική πρόταση για την ενίσχυση της επιβολής των δικαιωμάτων των καταναλωτών.

Πρώτη βραχυπρόθεσμη επανεξέταση

Εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος των νέων κανόνων, η Επιτροπή έπρεπε να προβεί σε μια πρώτη βραχυπρόθεσμη επανεξέταση του κανονισμού.

Η έκθεση της Επιτροπής που συνοψίζει τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας περιλάμβανε ανάλυση των πιθανών επιπτώσεων της επέκτασης του πεδίου εφαρμογής των κανόνων. Αυτό περιλάμβανε την πιθανή εφαρμογή ολόκληρου του κανονισμού σε ορισμένες ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες που προσφέρουν περιεχόμενο προστατευόμενο από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως μουσική, ηλεκτρονικά βιβλία, λογισμικό και διαδικτυακά παιχνίδια, καθώς και σε υπηρεσίες σε τομείς που επί του παρόντος εξαιρούνται πλήρως, όπως οι μεταφορές και τα οπτικοακουστικά μέσα.

Η έκθεση εγκρίθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. Μπορείτε να διαβάσετε τα κύρια συμπεράσματα της έκθεσης.

Απολογισμός

Η Επιτροπή προέβη σε απολογισμό του αντικτύπου τουκανονισμού για τον γεωγραφικό αποκλεισμό και της προόδου που έχει σημειωθεί όσον αφορά τη διασυνοριακή προσβασιμότητα σε αγαθά και υπηρεσίες, λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Αυτή η ανασκόπηση ακολούθησε την ανακοίνωση που έγινε κατά την πρώτη αξιολόγηση.

Η ανάλυση διαπίστωσε ότι ο κανονισμός για τον γεωγραφικό αποκλεισμό έχει μειώσει αποτελεσματικά τις πρακτικές γεωγραφικού αποκλεισμού των εμπόρων σε ρυθμιζόμενες περιοχές, συνεχίζοντας την τάση που παρατηρείται από την πρώτη βραχυπρόθεσμη επανεξέταση του 2020. Ωστόσο, στην ανάλυση επισημάνθηκαν και άλλοι φραγμοί που εξακολουθούν να εμποδίζουν την απρόσκοπτη διασυνοριακή πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες, όπως οι εναπομείναντες αποκλίνοντες εθνικοί κανόνες, ορισμένες φορολογικές απαιτήσεις, το κόστος των υπηρεσιών παράδοσης δεμάτων και οι πρακτικές των πολυεθνικών εμπόρων να μεριμνούν για τη διανομή αγαθών και υπηρεσιών σε εθνικό επίπεδο. 

Το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής στο οποίο συνοψίζονται τα αποτελέσματα της διαδικασίας απολογισμού διαβιβάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στις 18 Ιουλίου 2024. Το 2025 προβλέπεται επίσημη επανεξέταση του κανονισμού για τον γεωγραφικό αποκλεισμό. 

Χρήσιμοι σύνδεσμοι

• Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (SWD) σχετικά με τον αντίκτυπο του κανονισμού για τον γεωγραφικό αποκλεισμό και την πρόοδο όσον αφορά την περαιτέρω μείωση των διασυνοριακών φραγμών (ασκήσεις συμμετοχής)
• Μελέτη για περαιτέρω αξιολόγηση του κανονισμού για τον γεωγραφικό αποκλεισμό (Στήριξη της συλλογής δεδομένων και της ανάλυσης για το έγγραφο εργασίας):
  • Περίληψη της μελέτης στη γαλλική γλώσσα
  • Περίληψη της μελέτης στη ΓΕ
• Κατακερματισμός της ψηφιακής ενιαίας αγοράς από διεθνείς εμπόρους, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2024
• Πρώτη έκθεση αξιολόγησης (.pdf)
• Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής μέρος 1 (.pdf) — μέρος 2 (.pdf)
• DigiByte: Η Επιτροπή δημοσιεύει τη βραχυπρόθεσμη επανεξέταση του κανονισμού για τον γεωγραφικό αποκλεισμό
• 10 βασικά χαρακτηριστικά του κανονισμού 2018/302
• Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τον κανονισμό 2018/302 (διατίθεται στις ακόλουθες γλώσσες: BG, CS, DA, DE, EL, EN, ES, ET, FI, FR, HR, HU, IT, LT, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, SV).
• Κανονισμός (ΕΕ) 2018/302 για την αντιμετώπιση του αδικαιολόγητου γεωγραφικού αποκλεισμού και άλλων μορφών διακρίσεων με βάση την ιθαγένεια, τον τόπο διαμονής ή τον τόπο εγκατάστασης των πελατών εντός της εσωτερικής αγοράς 

Εφαρμογή του γεωγραφικού αποκλεισμού από τα κράτη μέλη

Αυστρία	Ιταλία
Βέλγιο	Λετονία
Βουλγαρία	Λιθουανία
Κροατία	Λουξεμβούργο
Κύπρος	Μάλτα
Τσεχική Δημοκρατία	Κάτω Χώρες
Δανία	Πολωνία
Εσθονία	Πορτογαλία
Φινλανδία	Ρουμανία
Γαλλία	Σλοβακία
Γερμανία	Σλοβενία
Ελλάδα	Ισπανία
Ουγγαρία	Σουηδία
Ιρλανδία