Pjattaformi online

X’inhuma l-pjattaformi online u għaliex huma importanti

Il-pjattaformi online huma xprunaturi b'saħħithom tal-innovazzjoni u għandhom rwol importanti fis-soċjetà u l-ekonomija diġitali tal-Ewropa. Dawn ikopru firxa wiesgħa ta’ attivitajiet inklużi s-swieq online, il-media soċjali, l-istabbilimenti tal-kontenut kreattiv, l-app stores, is-siti web għat-tqabbil tal-prezzijiet, il-pjattaformi għall-ekonomija kollaborattiva kif ukoll il-magni tat-tiftix. Dawn iżidu l-għażla tal-konsumatur, itejbu l-effiċjenza u l-kompetittività tal-industrija u jistgħu jtejbu l-parteċipazzjoni ċivili fis-soċjetà.

Il-pjattaformi online jikkondividu karatteristiċi ewlenin, bħall-użu tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni biex jiffaċilitaw l-interazzjonijiet bejn l-utenti, il-ġbir u l-użu tad-data dwar tali interazzjonijiet, u l-effetti tan-network. Dawn l-effetti tan-netwerk jagħmlu l-użu tal-pjattaformi bil-biċċa l-kbira tal-utenti l-aktar siewja għal utenti oħra.

Illum, miljun negozju tal-UE diġà qed ibigħu oġġetti u servizzi permezz ta’ pjattaformi online, u aktar minn 50 % tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju li jbigħu permezz ta’ swieq online jbigħu b’mod transfruntier.

L-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea għall-pjattaformi online jiffoka fuq it-trawwim ta’ ambjent ta’ fiduċja, legali u mmexxi mill-innovazzjoni fl-UE. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni identifikat oqsma ewlenin ta’ interess fil-Komunikazzjoni tagħha dwar il-Pjattaformi Online. Il-prinċipji ta’ politika ta’ gwida huma:

1. li jinħolqu u jinżammu kundizzjonijiet ekwi għal servizzi diġitali komparabbli;
2. li tiġi żgurata mġiba responsabbli tal-pjattaformi online biex jiġu protetti l-valuri ewlenin;
3. irawwem il-fiduċja, it-trasparenza u jiżgura l-ġustizzja fuq il-pjattaformi online;
4. li s-swieq jinżammu miftuħa u mhux diskriminatorji biex titrawwem ekonomija mmexxija mid-data.

L-Att dwar is-Servizzi Diġitali

L-Att dwar is-Servizzi Diġitali (DSA) daħal fis-seħħ fi Frar 2024. Flimkien ma’ Att dwar is-Swieq Diġitali (DMA), id-DSA se joħloq spazju diġitali aktar sikur u miftuħ għall-utenti kollha u jiżgura kundizzjonijiet ekwi għan-negozji.

Id-DSA b’mod effettiv:

1. tipproteġi lill-konsumaturi u d-drittijiet fundamentali tagħhom online
2. jistabbilixxi qafas b'saħħtu ta' trasparenza u obbligu ta' rendikont għall-pjattaformi online
3. irawwem l-innovazzjoni, it-tkabbir u l-kompetittività fi ħdan is-suq uniku

Regolament tal-UE dwar il-ġustizzja u t-trasparenza fir-relazzjonijiet online bejn il-pjattaformi u n-negozji

Ir-regolament dwar ir-relazzjonijiet online bejn il-pjattaformi u n-negozji jistabbilixxi qafas armonizzat għal drittijiet minimi ta' trasparenza u rimedju. Dan jipproteġi lill-kumpaniji li jiddependu fuq pjattaformi online biex jilħqu lill-konsumaturi, filwaqt li jissalvagwardja l-potenzjal tal-innovazzjoni tal-pjattaformi. 

F’Novembru 2025, biex tissimplifika r-regoli diġitali, il-Kummissjoni pproponiet li tħassar ir-Regolament P2B. Kemm l-Att dwar is-Servizzi Diġitali (DSA) kif ukoll l-Att dwar is-Swieq Diġitali (DMA) introduċew regoli aktar effettivi u estensivi biex jiżguraw ambjent online sikur, prevedibbli u affidabbli, kif ukoll swieq diġitali kontestabbli u ġusti.

Rakkomandazzjoni dwar miżuri biex jiġi indirizzat b’mod effettiv il-kontenut illegali online

Il-Kummissjoni ħarġet Rakkomandazzjoni dwar miżuri biex jiġi indirizzat b’mod effettiv il-kontenut illegali online f’Marzu 2018. Dan jibni fuq il-Komunikazzjoni dwar l-indirizzar tal-kontenut illegali online ta’ Settembru 2017, li tittraduċi l-impenn politiku f’forma legali (mhux vinkolanti).

Trasparenza algoritmika

Fuq talba tal-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni qed twettaq analiżi fil-fond tat-trasparenza u l-obbligu ta’ rendikont algoritmiċi. Il-proġett pilota se jipprovdi studju fil-fond tar-rwol tal-algoritmi fl-ekonomija u s-soċjetà diġitali. B’mod partikolari, kif jiffurmaw, jiffiltraw jew jippersonalizzaw il-flussi tal-informazzjoni.

Pjattaformi tax-xogħol diġitali

Il-pjattaformi tax-xogħol diġitali joħolqu opportunitajiet għan-negozji, għall-ħaddiema u għal dawk li jaħdmu għal rashom, kif ukoll aċċess imtejjeb għas-servizzi għall-konsumaturi. Madankollu, modi ġodda ta’ ħidma jġibu magħhom ukoll sfidi ġodda. Qed isir dejjem aktar diffiċli li jiġi kklassifikat b’mod korrett l-istatus tal-impjieg tan-nies, li f’xi każijiet iwassal għal drittijiet tax-xogħol u protezzjoni soċjali inadegwati għal xi wħud. Barra minn hekk, l-użu tal-algoritmi fix-xogħol fuq il-pjattaformi jista’ jqajjem mistoqsijiet dwar ir-responsabbiltà u t-trasparenza.