Onlineplatforms

Wat zijn online platforms en waarom zijn ze belangrijk?

Onlineplatforms zijn sterke aanjagers van innovatie en spelen een belangrijke rol in de digitale samenleving en economie van Europa. Ze bestrijken een breed scala aan activiteiten, waaronder onlinemarktplaatsen, sociale media, verkooppunten voor creatieve inhoud, appstores, prijsvergelijkingswebsites, platforms voor de deeleconomie en zoekmachines. Zij vergroten de keuze van de consument, verbeteren de efficiëntie en het concurrentievermogen van de industrie en kunnen de participatie van het maatschappelijk middenveld vergroten.

Onlineplatforms delen belangrijke kenmerken, zoals het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën om interacties tussen gebruikers te vergemakkelijken, het verzamelen en gebruiken van gegevens over dergelijke interacties en netwerkeffecten. Deze netwerkeffecten maken het gebruik van de platforms met de meeste gebruikers het meest waardevol voor andere gebruikers.

Vandaag de dag verkopen 1 miljoen EU-bedrijven al goederen en diensten via onlineplatforms, en meer dan 50 % van de kleine en middelgrote ondernemingen die via onlinemarktplaatsen verkopen, verkoopt grensoverschrijdend.

De aanpak van de Europese Commissie ten aanzien van onlineplatforms is gericht op het bevorderen van een vertrouwende, legale en op innovatie gerichte omgeving in de EU. Daartoe heeft de Commissie in haar mededeling over onlineplatforms belangrijke aandachtsgebieden aangewezen. De leidende beleidsbeginselen zijn:

1. een gelijk speelveld voor vergelijkbare digitale diensten tot stand te brengen en in stand te houden;
2. ervoor te zorgen dat onlineplatforms zich verantwoordelijk gedragen om de kernwaarden te beschermen;
3. het bevorderen van vertrouwen en transparantie en het waarborgen van billijkheid op onlineplatforms;
4. de markten open en niet-discriminerend te houden om een data-economie te bevorderen.

De wet inzake digitale diensten

De wet inzake digitale diensten is in februari 2024 in werking getreden. Samen met een wet inzake digitale markten zal de digitaledienstenverordening een veiligere en meer open digitale ruimte creëren voor alle gebruikers en zorgen voor een gelijk speelveld voor bedrijven.

De wet inzake digitale diensten:

1. consumenten en hun grondrechten online beschermt
2. een krachtig kader voor transparantie en verantwoordingsplicht voor onlineplatforms tot stand brengt
3. bevordert innovatie, groei en concurrentievermogen binnen de interne markt

EU-verordening inzake billijkheid en transparantie in de betrekkingen tussen onlineplatforms en bedrijven

De verordening inzake onlineplatform-to-businessrelaties voorziet in een geharmoniseerd kader voor minimale transparantie en verhaalrechten. Het beschermt bedrijven die afhankelijk zijn van onlineplatforms om consumenten te bereiken, terwijl het innovatiepotentieel van platforms wordt gewaarborgd. 

Om de digitale regels te vereenvoudigen, heeft de Commissie in november 2025 voorgesteld de P2B-verordening in te trekken. Zowel de wet inzake digitale diensten (DSA) als de wet inzake digitale markten (DMA) hebben doeltreffendere en verdergaande regels ingevoerd om een veilige, voorspelbare en betrouwbare onlineomgeving en betwistbare en eerlijke digitale markten te waarborgen.

Aanbeveling over maatregelen om illegale online-inhoud doeltreffend aan te pakken

De Commissie heeft in maart 2018 een aanbeveling uitgebracht over maatregelen om illegale online-inhoud doeltreffend aan te pakken. Dit bouwt voort op de mededeling van september 2017 over de bestrijding van illegale online-inhoud, waarin politieke toezeggingen worden omgezet in een (niet-bindende) rechtsvorm.

Algoritmische transparantie

Op verzoek van het Europees Parlement voert de Commissie een grondige analyse uit van de algoritmische transparantie en verantwoordingsplicht. Het proefproject zal een diepgaande studie opleveren van de rol van algoritmen in de digitale economie en samenleving. Met name hoe ze informatiestromen vormgeven, filteren of personaliseren.

Digitale arbeidsplatformen

Digitale arbeidsplatformen creëren kansen voor bedrijven, werknemers en zelfstandigen, evenals een betere toegang tot diensten voor consumenten. Nieuwe manieren van werken brengen echter ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Het wordt steeds moeilijker om de arbeidsstatus van mensen correct in te delen, wat in sommige gevallen leidt tot ontoereikende arbeidsrechten en sociale bescherming voor sommigen. Daarnaast kan het gebruik van algoritmen bij platformwerk vragen oproepen over verantwoordingsplicht en transparantie.