Tá bunachair sonraí san Aontas Eorpach faoi chosaint ag dlí an Aontais. Glacadh an Treoir maidir le cosaint dhlíthiúil bunachar sonraí in 1996 agus rinneadh meastóireacht uirthi in 2018.
Leis an Treoir maidir le cosaint dhlíthiúil bunachar sonraí, cosnaítear bunachair sonraí le cóipcheart más bunchóip iad mar gheall ar roghnú nó socrú a n-ábhair. Is féidir bunachair sonraí neamhbhunaidh a chosaint freisin má rinneadh infheistíocht shubstaintiúil chun na sonraí a fháil, a fhíorú agus a chur i láthair. I measc na mbunachar sonraí neamhbhunaidh tá tiomsuithe de chásanna dlí agus dlíthe, liostaí d'fhógraí agus bunachair sonraí d'fhoilseacháin eolaíochta.
Tugtar an ceart sui generis ar chosaint bunachar sonraí — ceart maoine sonrach do bhunachair sonraí nach mbaineann le cineálacha eile cosanta amhail cóipcheart. Féadfaidh feidhm a bheith ag an gcóipcheart agus ag an gceart sui generis araon má chomhlíontar na coinníollacha cosanta do gach ceart. Tá feidhm ag forálacha na Treorach maidir le bunachair sonraí analógacha agus dhigiteacha araon.
Athbhreithniú ar an Treoir maidir le Bunachair Sonraí
Léiríodh sa dara meastóireacht ar an Treoir maidir le Bunachair Sonraí ó 2018, cé go gcuirtear breisluach ar fáil leis an Treoir maidir le Bunachair Sonraí, go bhféadfaí athbhreithniú a dhéanamh uirthi chun rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí a éascú.
D’fhógair an Coimisiún ina Chlár Oibre agus ina phlean gníomhaíochta 2021 maidir le maoin intleachtúil go ndéanfaidh sé athbhreithniú ar an Treoir. Tháinig sé sin sna sála ar sheoladh na Straitéise Eorpaí maidir le Sonraí. Díreoidh an t-athbhreithniú ar chomhroinnt agus trádáil sonraí a ghintear le meaisín agus sonraí a ghintear i gcomhthéacs Idirlíon na Rudaí Nithiúla (IoT) a chur i bhfeidhm. Déanfar an t-athbhreithniú in éineacht leis an nGníomh um Shonraí.
Tuarascáil mheastóireachta
D'fhoilsigh an Coimisiún Eorpach dhá mheastóireacht ar chosaint a thugann dlí an AE do bhunachair sonraí ó tháinig an treoir i bhfeidhm i 1996.
Rinneadh an chéad cheann de na meastóireachtaí sin in 2005. Foilsíodh an dara meastóireacht ar an Treoir maidir le Bunachair Sonraí an 25 Aibreán 2018, mar chuid den tríú pacáiste sonraí. Ba é príomhchuspóir na meastóireachta measúnú a dhéanamh ar éifeachtacht, éifeachtúlacht, ábharthacht, comhleanúnachas agus breisluach AE na Treorach. Go háirithe, chuir sé an ceart sui generis san áireamh, agus anailís á déanamh aige an bhfuil sé fós oiriúnach dá fheidhm sa timpeallacht nua dhlíthiúil, eacnamaíoch agus theicneolaíoch.
Thacaigh staidéar seachtrach leis an meastóireacht . Chuir an staidéar tacaíochta sin fianaise shuntasach ar fáil freisin chun tacú le meastóireacht an Choimisiúin ar an Treoir. Bhí anailís dhlíthiúil agus eacnamaíoch ann, suirbhé ar líne, agallaimh dhoimhne le saineolaithe dlí agus cleachtóirí, agus torthaí ceardlainne le páirtithe leasmhara.
Comhairliúchán leis na páirtithe leasmhara
Rinne an Coimisiún Eorpach comhairliúchán poiblí idir an 24 Bealtaine agus an 30 Lúnasa 2017 chun bonn eolais a chur faoina thuarascáil mheastóireachta.
Ba é aidhm an chomhairliúcháin tuiscint a fháil ar an gcaoi a gcuirtear an Treoir maidir le Bunachair Sonraí, agus go háirithe cosaint sui generis bunachar sonraí, i bhfeidhm agus ar an tionchar a bhí aici ar úsáideoirí agus ar dhéantóirí. Fuarthas 113 fhreagra san iomlán. Tháinig siad sin ón earnáil foilsitheoireachta, ón earnáil taighde agus acadúil, ón earnáil TF, ón earnáil iompair agus go leor eile. Foilsíodh tuarascáil achomair an chomhairliúcháin phoiblí i mí Dheireadh Fómhair 2017.
Bhí tuarascáil achoimre mar thoradh ar na gníomhaíochtaí comhairliúcháin a rinne an Coimisiún Eorpach agus conraitheoir . Tugtar forléargas sa tuarascáil seo ar mhargadh an bhunachair sonraí agus déantar anailís inti ar thionchar agus ar chur i bhfeidhm na Treorach. Déantar measúnú ann freisin ar an ngá atá le coigeartuithe a dhéanamh air chun cothromaíocht a áirithiú idir cearta úinéirí bunachar sonraí agus riachtanais úsáideoirí.
An Nuacht is Déanaí
Ábhar Gaolmhar
An Pictiúr Mór